✅خندوانه (ادابازی) و بازتولید تخلف و کیش شخصیت

✅خندوانه (ادابازی) و بازتولید تخلف و کیش شخصیت

🖊بهروز #سپیدنامه/عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام


📍مرحله‌ی فینال مسابقه‌ی «ادا بازی» با اجرای «رامبد جوان»، عرصه‌ی هماوردی دو گروه «صدا و سیما» و «جویندگان طلا» بود. گروه «جویندگان طلا»، متشکل از «ارژنگ امیر فضلی» و «محمد نادری» دو هنرپیشه‌ی صاحب نام ساحت نمایش و تلویزیون بودند. در مقابل آنان، «محمد معتضدی» و «بهزاد قدیانلو» (گروه صدا و سیما) قرار داشتند. معتضدی و قدیانلو، ضمن تکریم گروه مقابل، از آنان به عنوان پیشکسوت و سازنده‌ی بخشی از خاطرات دوران کودکی‌شان یاد کردند.
رامبد جوان، در آغاز برنامه، گروه صدا و سیما را پدیده‌ی این دوره از مسابقات ادابازی دانست، که با تأمل و تفکر، در مسابقات حاضر می‌شوند. نادری و امیر فضلی هم، ضمن اعلام ناتوانی از رقابت با گروه صدا و سیما، آنان را دو جوان صاحب فکر دانستند که با طرح و برنامه قبلی و تمرین فراوان، وارد فضای مسابقه شده‌اند. محمد نادری، بازی تیم خود را در مقام مقایسه با بازی مدبرانه‌ی تیم مقابل، ارتجالی و خودجوش و غریزی، دانست.
بهزاد قدیانلو هم با بیانی طنز آلود – اما واقع بینانه – اظهار کرد، که با بهره‌گیری از یک مهندس کامپیوتر، تمامی اجراهای قبلی گروه جویندگان طلا را آنالیز کرده‌اند.
مسابقه‌ی ادا بازی با «کُری خوانی» دو گروه آغاز می‌شد و به گروهی که می توانست با اجرای خلاقانه‌ی خود ، حداکثر آراء تماشاگران را کسب نماید، یک امتیاز تعلق می‌گرفت. نکته‌ی قابل تأمل آن است که گروه جویندگان طلا قبل از گروه صدا و سیما وارد سالن شدند و از تماشاگران عاجزانه درخواست کردند که در مسابقه کُری خوانی، حفظ آبرو کرده و به آنان رأی بدهند.
با ورود گروه دوم ، و در آستانه آغاز بخش کُری خوانی ، رامبد جوان از هر دو گروه زمان مورد نیاز برای اجرای این بخش از مسابقه را استفسار نمود. گروه جویندگان طلا با بی تفاوتی و بی برنامه‌گی ، اعداد مختلفی را پیشنهاد دادند اما گروه صدا و سیما اظهار کردند که برای این بخش یک دقیقه و چهل ثانیه لازم دارند.
بخش کُری خوانی آغاز شد و گروه صدا و سیما در یک اقدام ابتکاری و زیبا، سکانسی ماندگار از سینمای جهان را که هنرمندان صداگذاری کرده بودند نمایش دادند. متن دیالوگ‌های آن سکانس، حول محور حفظ حرمت و کرامت گروه پیشکسوتِ جویندگان طلا بود.
زمان رأی‌گیری فرا رسید و رامبد جوان، ابتدا نظر تماشاگران را نسبت به کیفیت اجرای – نداشته‌ی – گروه جویندگان طلا خواست. هنگام رأی گیری، ارژنگ امیر سلیمانی با ایما و اشاره از حاضرین درخواست می‌کرد که به گروهش رأی دهند و نتیجه همان شد که می‌خواست. گروه جویندگان طلا با عوام‌گرایی، بی برنامه‌گی و عدول از موازین اخلاقی با 94 رأی، حائز اکثریت آراء و برنده‌ی این بخش از مسابقه شد. هر چند که در ادامه‌ی مسابقه از هماوردی با جوانان خلاق بازماند.
در بخش رده بندی مقام سوم و چهارمی نیز، رامبد جوان از حق مجری‌گری خود استفاده نموده و 5 امتیاز اضافی و بی دلیل به گروه «خوشحال و شاد و خندان» اختصاص داد تا روحیه‌ی از دست رفته را به آن‌ها بازگرداند. اعضا این گروه نیز دو تن از افراد صاحب نام نمایش‌های تلویزیونی یعنی«حسین رفیعی» و «امیرکربلایی زاده» بودند. در مقابل این گروه، «گروه پالت» با «مهیار طهماسبی» و «امید نعمتی» - دو تن از هنرمندان موسیقی تلفیقی ایران - قرار داشتند.
مهیار طهماسبی و امید نعمتی علی‌رغم نداشتن تخصص در هنر نمایش توانسته بودند ، بسیاری از گروه‌های پانتومیمی که از هنرپیشگان صاحب نام کشور بودند پشت سر نهاده و به دیدار رده بندی راه یابند و طرح این موضوع نیز در جای خود قابل تحلیل و بررسی جامعه‌شناختی است. (ورود، استقرار و استمرار افراد غیر متخصص در مجال‌های تخصصی و ناکامی متخصصین از هماوردی با آنان).
صرف‌نظر از نقش برنامه‌ی خندوانه و ادابازی در تزریق نشاط و شادی به جامعه و غنی سازی اوقات فراغت افراد، نمی‌توان از عملکرد نامناسب آن در بازتولید تخلف و عادی‌سازی آن، به سادگی گذشت. زیرا این برنامه از رسانه‌ی ملی پخش می‌شود رسانه‌ای که به عنوان یکی از کارگزاران فرایند اجتماعی شدن باید کارکردهای تربیتی خود را به نحو مطلوب ایفا نماید. و بازتولید تخلف ، هنجارمند جلوه دادن آن و ترویج کیش شخصیت، به تزلزل مبانی اخلاقی خواهد انجامید علی الخصوص زمانی که بدانیم قشر عظیمی از مخاطبان برنامه ی ادا بازی را نوجوانان و جوانان تشکیل می‌دهند.

🌐جامعه‌شناسی علامه
@Atu_Sociology