✅ ما و موریانه‌های ترامپ!.. 🖊مهدی تدینی

✅ ما و موریانه‌های ترامپ!

🖊مهدی تدینی

◽️سیزده آبان امسال سیزده‌آبان‌ترین سیزدهِ آبانی است که در چهار دهۀ اخیر داشته‌ایم. این سیزده آبان برابر است با همان چهارم نوامبری که ترامپ تهدید کرده است از آن موعد می‌خواهد صادرات نفت ایران را به صفر برساند. نمی‌دانم چرا آمریکایی‌ها عدل چهارم نوامبر را برای سررسید این حملۀ اقتصادی خود انتخاب کرده‌اند، اما نمی‌توان منکر ربط آن به وقایع سیزدهم آبان 1358 شد! دست‌کم به لحاظ نمادین، تاریخ معناداری را برای این تحریم خود انتخاب کرده‌اند.

▫️برخلاف خشم و انزجاری که در انقلاب 57 نسبت به آمریکا ابراز می‌شد اتفاقاً آمریکا با مثلث «کارترـ‌برژینسکی‌ـ‌وَنس» (خواسته و ناخواسته) یکی از عوامل پیروزی و تثبیت انقلاب بود. کارتر با توصیه‌های مشاور امنیتی‌اش، برژینسکی، و وزیر امور خارجه‌اش، سایروس وَنس، راه‌حل بحران سیاسیِ شاه را «دموکراتیک‌سازیِ» رژیم پهلوی می‌دانستند و اتفاقاً پس از رخداد خونباری چون هفده شهریور و سرکوب‌های آزاردهنده‌ای که ساواک انجام داده بود باز شدن ناگهانی فضا بی‌تردید در کوتاه‌مدت به نفع انقلابی‌ها تمام می‌شد و همین هم شد. شاه حق داشت حس کند آمریکایی‌ها تنهایش گذاشته‌اند. حتا شخصیت امام خمینی به عنوان «رهبر فرزانۀ مردمی» برای کارترِ دموکرات و باپتیست جذاب بود.

▫️پس از انقلاب هم شکست مفتضحانۀ عملیات «پنجۀ عقاب» (طبس) که نتیجۀ برنامه‌ریزی غلط و ضعف مدیریت و اجرا بود، باعث ریشخند آمریکا در نظر انقلابی‌های ایران شده بود. لاشۀ ادوات نظامی منهدم شده وسط بیابان بیش از پیش آمریکا را در نظر انقلابی‌ها خوار می‌کرد. سایروس وَنس در پی افتضاح عملیات پنجۀ عقاب از مقام خود کناره‌گیری کرد. شاید اگر هر تیم دیگری در سال 56 تا 58 در کاخ سفید بود پیشنهادهای دیگری به شاه می‌داد. اما این کمکِ خواسته یا ناخواستۀ آمریکا به انقلاب 57 هرگز به چشم انقلابی‌ها نمی‌آمد و اتفاقاً آمریکا را بزرگ‌ترین تهدید می‌دانستند و نتیجه آن شد که همه می‌دانیم: «سیزده آبان».

▫️اما انگار ترامپ خیال دارد حسابی قدیمی را تسویه کند. و نشانه‌های پیش رو همگی بسیار نگران‌کننده است. کاملاً می‌شد حدس زد که با توجه به اهداف ترامپ ایران از برجام بیرون نخواهد رفت و می‌دانست نباید چنین فرصت طلایی‌ای به آمریکا بدهد. ایران می‌دانست باید زمان بخرد تا تحریم‌های آمریکا را یک به یک در بلندمدت خنثا کند، پس بیرون رفتن از برجام، فرصت تنفس را از ایران می‌گرفت. اروپا می‌خواهد تعهداتی به ایران بدهد، اما دو مشکل اساسی وجود دارد: اول این‌که در غرب اقتصاد دولتی نیست و دولت‌ها نمی‌توانند هیچ شرکتی را وادار به معامله‌ای پرریسک کنند؛ دوم این‌که نفع تجاری در جهان بازار آزاد حرف اول و آخر را می‌زند. به این ترتیب، موریانه‌های ترامپ به همین شیوه‌ای که می‌بینیم هر تعهدنامه‌ای را که میان ایران و اروپا بسته شود آرام آرام می‌خورند. نتیجه چه خواهد شد؟

▫️نتیجه این است که برجام می‌ماند اما روزبه‌روز بی‌فایده‌تر خواهد شد و وقتی اروپایی‌ها نتوانستند تعهدات خود را اجرا کنند نتیجه بسیار تأسف‌بار خواهد بود: «ایران با وجود برجام به وضعیت پیشابرجام گرفتار خواهد شد». در چنین شرایطی اگر ایران در برجام بماند نفعی از آن نمی‌برد، و اگر از آن خارج شود پس از کلی مقاومت بیهوده تازه آن کاری را انجام می‌دهد که ترامپ از آغاز آرزو می‌کرد ایران انجام دهد تا تازه بتواند حلقه را به دور ایران تنگ‌تر کند. و اصلاً جدای از این، گذر زمان فقط باعث فرسایشی شدن این فشار خواهد شد که این نیز هرگز به نفع ایران نخواهد بود

▫️واقعیت‌های اقتصادی و اجتماعی داخلی ایران نشان می‌دهد این مسیر در داخل ایران تکان‌های اقتصادی بسیار پیامدباری را به همراه خواهد داشت. این قسمت ماجرا دقیقاً به مردم مربوط است و این همان قسمتی است که هر شهروندی حق دارد بابت آن نگران باشد. خود دولت بارها اعلام کرده است این بحران در بازار ارز نتیجۀ فعالیت بیگانگان است. این یعنی قرار است از این پس چنین جملاتی را زیاد بشنویم و همۀ این‌ها در حالی است که درآمد ارزی ایران هنوز پابرجاست! حال آیا ما اجازه داریم نگران آیندۀ خود و کشورمان باشیم؟ اجازه داریم نسبت به کارایی تدابیری که اتخاذ می‌شود مشکوک باشیم؟

▫️برجام به گمان من دستاورد هیچ دولتمردی نبود، بلکه دستاورد مردم ایران بود؛ مردمی که سختی‌های تحریم و دعواهای سیاسی گریبانشان را گرفته بود و درنهایت با نوع رأی خود نشان دادند که می‌خواهند پروندۀ هسته‌ای حل شود. صلح و آرامش حق مسلم مردم ماست و نمی‌دانم این حق مسلم کِی از آنِ مردم خواهد شد. بهتر است فکری اساسی برای موریانه‌های ترامپ کنیم و دلخوش به انتخابات دو سال دیگر آمریکا نباشیم، مؤفقیت‌های داخلی ترامپ حضور او در قدرت را تضمین خواهد کرد. نمیدانم شش سال جنگ اقتصادی فرسایشی باما چه خواهد کرد
👈مطالعات امریکا
t.me/EsfandiarKhodaee