اقدامات اصلاحی امیر کبیر
اقدامات اصلاحی امیر کبیر
پس از آنکه امیر کبیر در سال ۱۲۲۶ هجری/۱۸۴۸ میلادی وزیر اعظم ناصر الدینشاه شد ، دست به اقدامات گسترده ای زد. در مرحله اول دستور داد که القاب و تعارفات بی معنی را که منشیان به عادت عهد صفویه و اوایل قاجاریه در نامه ها به کار می بردند حذف کنند ، حتی در خطاب نسب به خود او ـ که صدراعظم بود ـ به همان لفظ جناب اکتفاء کنند. وی ارتش دائمی را احیاء کرد ، و برای تامین نیازمندی های ارتش و قطع واردات خارجی ، پانزده کارخانه ساخت ؛ کارخانه هایی برای تولید توپ های جنگی ، سلاح های سبک ، یونیفرم های نظامی ، انواع نشان های نظامی ، پارچه های پشمی و پارچه های دیگر ، کالسکه ، سماور ، کاغذ ، چدن ، سرب ، مس ، قند و شکر. نخستین روزنامهِ رسمیِ کشور را با نام ، دایر کرد و مهمتر از همه اینکه اولین دبیرستان سبک جدید ، به نام دارالفنون را تاسیس کرد. رشته های آموزشی دانش آموزان در دارالفنون که همگی از پسران اشراف بودند ، عبارت بود از: زبان های خارجی ، علوم سیاسی ، مهندسی ، کشاورزی ، معدن ، پزشکی ، دامپزشکی و موسیقی. امیر کبیر برای تامین هزینه این طرح ها ، هزینه های اضافی به ویژه مخارج دربار را کاهش داد ، و درآمد های دولتی را با بالابردن عوارضِ دولتی صادرات ، تعلیق فروش مقامات اداری ، نظارت دقیق بر کار ماموران مالیاتی و وضع مالیات جدید برای تیولدارانی که دیگر نیروی مسلحی برای دفاع از کشور نمی فرستادند ، افزایش داد. امیر کبیر برای زیبایی تهران ، رفاه اهالی آن و ترقی دادن پایتخت ، دست به اقداماتی زد: بازار و کاروانسرای امیر را ساخت که از جهت دلگشایی و تازگی در تهران بی مانند بود ، نقشه آوردن قسمتی از رودخانه کرج را برای شُرب مردم و آبادی شهر طرح نمود. به نظافت حمام ها و گرمابه ها رسیدگی کرد ، و البته خیالات دیگری نیز در سر داشت که به علت کوتاه بودن زمان صدارتش ، موفق به انجام آن نشد. برخی از افراد و گروه ها در برابر اقداماتِ امیر کبیر واکنش نشان دادند. تیولداران(یا مالکان زمین های زیاد) ، مالیات های جدید را جانشین مناسبی برای عوارضِ پیشین نمیدانستند. نمایندگان روس و انگلیس نیز نه فقط به دلیل تعرفه های حمایتی ، بلکه به علت تصمیم امیر کبیر در جلب کمک های فنی از فرانسه و امپراتوری اطریش ـ مجارستان ، از دست او ناراحت و عصبانی بودند. مادر ناصر الدین شاه نیز از حمایت درباریانی که به دلیل قطع درآمد هایشان ، در فشارِ شدید بودند ، از نفوذ خود بر شاه استفاده کرد. سرانجام نیز با همزمان شدن شورش بابی ها با این اصلاحات ، که به بی ثباتی سیاسی عمومی منجر شد ، ضربه آخر را بر پیکرهِ دولت امیر کبیر و اصلاحات او وارد آورد. سرانجام امیر کبیر در سال ۱۲۳۰ هجری/۱۸۵۱ میلادی از مقام خود عزل ، و به یکی از ایالت های ایران تبعید و سپس در حمام فین کشته شد و در کاشان دفن شد
بعد از چند ماه و پیگیری های همسرش نبش قبر انجام پذیرفت و جسد ایشان به کربلا و در همانجا دفن شد
شوربختانه خیلی از هموندان اطلاعی از آرامگاه این بزرگمرد ایرانی ندارند
کانال تاریخ ایران و جهان
🌎 @history_1