🔵پایان اتحاد مردان دین و سیاست در؛ ۴ سناریوی محتمل

🔵پایان اتحاد مردان دین و سیاست در #عربستان؛ 4 سناریوی محتمل

✍وهابیت کنونی در گذر زمان بسیار تلطیف شده و در واقع اکنون شاهد نوعی وهابیت شبه دولتی در عربستان هستیم. در واقع حاکم بودن مشی عمل گرایی بر وهابیت در عربستان باعث شده است که مفتی ها تمام اقدامات خود را با هدف کسب و حفظ قدرت انجام دهند. از این رو در دوره های مختلف با وجود تخطی پادشاهان سعودی از اصول وهابیت واکنش قاطع و سختی از سوی وهابی ها صورت نگرفته است.
تاریخ شکل گیری کشور عربستان بسیار پیچیده است. در واقع عربستان کنونی حکومت سوم در این کشور است که بیش از سه دهه دوام آورده است. پیش از این دو حکومت قبلی بنا به دلایلی با شکست مواجه شد: در دوره اول (1818 – 1744 )خاندان سعودی هرچند در بخش هایی از نجد موفق به تشکیل حکومت محدود شدند اما به دلیل غالب بودن نگاه هویتی در سیاست خارجی خود با مخالفت های زیادی از طرف قدرت های موثر در تحولات خاورمیانه روبرو شدند. این مسئله باعث هجوم محمدعلی پاشاه والی مصر و نماینده عثمانی به حکومت عربستان شد و در نهایت فروپاشید. دومین دولت سعودی (1887 – 1824) در مرکز عربستان و نجد تشکیل شد. ویژگی بارز این دوره غلبه کامل وهابیت بر دولت بود که همین مسئله باعث اختلافات داخلی و در نهایت فروپاشی آن شد. پس از فروپاشی حکومت دوم سعودی عبدالعزیز بن سعود از سال 1902 شروع به تصرف بخش هایی از عربستان از جمله ریاض کرد و فرایند متصرفات وی تا سال 1925 تکمیل و وی با تصرف کامل حجاز در سال 1932 پادشاهی عربستان سعودی را اعلام کرد. در واقع در دولت سوم عبدالعزیز با کمک وهابیت توانست بر مناطق مختلف حجاز تسلط پیدا کند و در سال 1925 پادشاهی عربستان سعودی را بنیان نهد. وهابیت مشخصا از ابتدای تشکیل عربستان، نقش حامی ایدئولوژیک در تشکیل دولت واحد را ایفا کرد. در واقع یکی از ابزارهای دولت مدرن برای بقا نیاز به حمایت ایدئولوژیک است که عربستان آن را در وهابیت یافته است. در 8 دهه گذشته اتحاد وهابیت و آل سعود مهمترین عامل در تحکیم پادشاهی سعودی بوده است.

اتحاد نانوشته آل سعود و آل شیخ باعث شده است تا آل سعود بر نهاد سیاسی و آل شیخ بر نهاد دینی تسلط داشته باشد و دو طرف نیر این اتحاد و مرزبندی را در دهه های گذشته رعایت کرده اند. اما در دوران جدید و با ولیعهدی محمد بن سلمان وی سلسله ای از اصلاحات اجتماعی را شروع کرده است که آینده این اتحاد را با علامت سوال هایی مواجه کرده است. در اصلاحات بن سلمان سه مقوله جوانان، زنان و قرائت بن سلمان از اسلام بر خلاف آموزه های وهابیت بوده و همین مسئله احتمالاتی در مورد تقابل دو نهاد دینی و سیاسی را مطرح کرده است. در واقع تاکید محمد بن سلمان بر حاکم کردن اسلام میانه رو و آزادی هایی که وی به زنان اعطا کرده است باعث شده تا فتواهای پیشین مفتی های وهابی اکنون بی اثر شوند. حتی ملک سلمان شورای امر به معروف و نهی از منکر را محدود کرده و این نهاد را از دخالت در امور خصوصی مردم بر حذر داشته است. تمامی این مسائل باعث شده است تا اتحاد نانوشته آل شیخ و آل سعود در هاله ای از ابهام قرار بگیرد و حتی واشنگتن پست در مطلبی با عنوان پایان ائتلاف مردان دین و سیاست به بررسی این مطلب پرداخته است. اما واقعا این اتحاد به کدام سمت خواهد رفت و آیا باید وهابیت را در آینده نهادی معترض به خاندان سعودی قلمداد کرد؟

📌متن کامل
http://alwaght.com/fa/News/124063/پایان-اتحاد-مردان-دین-و-سیاست-در-عربستان،-4-سناریوی-محتمل

✅«پیدا و پنهان روابط بین‌الملل»
@roydadhayejahani