🌍تحول در نگاه استراتژیک و نسبت به. ✍️قاسم ترابی

🌍تحول در نگاه استراتژیک #آمریکا و #اروپا نسبت به #خاورمیانه
✍️قاسم ترابی

🔍کاهش اهمیت استراتژیک نفت طی چند سال گذشته برای آمریکا باعث تحول در نگاه استراتژیک این کشور نسبت به خاورمیانه شده است. به واقع برخلاف دوران جنگ سرد نفت خاورمیانه دیگر اهمیت استراتژیک گذشته را برای آمریکا ندارد. در آن دوران آمریکا برای احیای اقتصاد جهانی و ارائه الگوی موفق از نظام لیبرال دموکراسی نیاز شدیدی به نفت خاورمیانه داشت؛ به همین دلیل با اعلان خاورمیانه جزو مناطق حیاتی و امنیتی، هرگونه تهاجم به آن ‏را به مثابه تهاجم به منافع بنیادین آمریکا معرفی نمود که با پاسخ نظامی مواجه خواهد شد. این استراتژی کم ‏و بیش با اشکال مختلف تا پایان دوران بوش ادامه پیدا کرد که اوج آن را می ‏توان در دخالت ‏های آمریکا در جنگ عراق علیه ایران، عراق علیه کویت، اشغال افغانستان و عراق در سال‏های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۳ مشاهده کرد. اما امروز شرایط فوق به شکل بنیادین تغییر کرده و آمریکا خود از بزرگترین دارندگان نفت و گاز جهان است. علت این امر را باید در اقتصادی شدن استخراج نفت و گاز شیل یافت که باعث شده آمریکا حتی نفت و گاز خاورمیانه را به مثابه رقیب خود نگاه کند. در این زمینه دیدگا های مطرح می ‏شود مبنی بر این که تحریم‏ های روسیه در حوزه انرژی با هدف افزایش تمایل کشورهای اروپایی به گاز آمریکا تصویب شده ‏اند. این تحریم‏ ها به دنبال اشغال و الحاق شبه جزیره کریمه علیه روسیه مصوب و اجرایی شدند.

با توجه به این شرایط باید کاهش ارزش استراتژیک نفت خاورمیانه و در نتیجه تغییر نگاه استراتژیک آمریکا در قبال منطقه را روندی ساختاری و استراتژیک در نظر گرفت که از زمان اوباما آغاز و به احتمال فراوان در ادامه تداوم خواهد یافت. در این راستا نباید پنداشت دولت ترامپ تغییری بنیادین در این روند ایجاد خواهد کرد. به واقع نگاه دولت ترامپ به منطقه در تداوم سیاست کلان آمریکا قرار دارد و دولت وی تنها به دنبال بهره ‏برداری منافع اقتصادی است؛ کما این که در سخنرانی وی در عربستان نیز بر عدم تعهد جدی آمریکا نسبت به خاورمیانه اشاره شد. بنابراین به احتمال فراوان سیاست آمریکا در خاورمیانه در راستای مدیریت بحران‏ ها و نه لزوما حل ‏و فصل آنها طراحی و اجرا خواهد شد. به هر حال تداوم بحران‏ ها در خاورمیانه منافع اقتصادی آمریکا به خصوص در عرصه فروش تسلیحاتی را تامین خواهد کرد. البته این بدان معنا نیست که آمریکا دیگر دخالتی در روندها و رویدادهای خاورمیانه نخواهد داشت و یا اینکه از حضور نظامی آن کاسته خواهد؛ مسئله اصلی کاهش اهمیت نفت خاورمیانه برای آمریکا و دست بازتر این کشور برای بازی با تحولات منطقه در راستای منافع خود با کمترین میزان هزینه و کسب منافع اقتصادی است. ضمن اینکه علت دیگر این امر افزایش اهمیت شرق آسیا برای آمریکا به دلیل ظهور چین و استراتژی نگاه به شرق آمریکا بر محور سیاست دربرگیری یا تعامل اقتصادی و مهار نظامی است که از اولویت خاورمیانه کاسته است.

📌متن کامل
https://www.cmess.ir/Page/View/2017-12-13/2247

✅«پیدا و پنهان روابط بین‌الملل»
@roydadhayejahani