‍ ⬅️شبح یک رئیس‌جمهور …پیش‌نوشت: خوبی سیدمحمد خاتمی این است که هرقدر بخواهیم می‌توانیم بر او بتازیم و می‌دانیم مجازاتی در پی نخواه

‍ ⬅️شبح یک رئیس‌جمهور


پیش‌نوشت: خوبی سیدمحمد خاتمی این است که هرقدر بخواهیم می‌توانیم بر او بتازیم و می‌دانیم مجازاتی در پی نخواهد داشت. از این‌که او هست، با دیواری کوتاه، تا بتوان از روی آن به سادگی پرید، از او سپاسگزارم.


به گمانم نوجوان‌های حدوداً 15 ساله هیچ تصویری از خاتمی، کسی که هشت سال رئیس‌جمهور ایران بوده، در ذهنشان ندارند، مگر این‌که او را در فضای مجازی دیده باشند. چند سال است که تصویری از رئیس جمهور اسبق جمهوری اسلامی ایران پخش نمی‌شود؟ محمد خاتمی چه شکلی بود؟ محمد خاتمی کیست؟ برخی می‌گویند ایرانی بوده و در ایران زندگی می‌کرده! یعنی شایعه شده است که کسی به اسم محمد خاتمی در ایران رئیس‌جمهور بوده و بعد ناپدید شده است. حتماً رئیس‌جمهور بودنش شایعه است، زیرا مگر می‌شود یک نفر هشت سال همه جا باشد (روزنامه، تلویزیون، مجامع ملی و بین‌المللی) و بعد دیگر اصلاً نباشد!؟

دقیقاً پرسش من هم همین است: «مگر می‌شود یک نفر هشت سال رئیس‌دولت باشد و بعد ممنوع‌الوجود (یا به تعبیری بدساخت: ممنوع‌الهمه‌چیز) شود؟» گویا شده است! اما مشکل من اصلاً این نیست که چرا آقای رئیس‌جمهور پیشین این طور ممنوع‌الهمه‌چیز شده است! پرسشم مربوط به خود اوست. شاید کسانی خواسته‌اند او را از حیات سیاسی و اجتماعی (به جز مواقع گرم کردن تنور انتخابات) بیرون اندازند. این چیز عجیبی نیست. سیاست این طور است که حریفان را حذف می‌کنند، هر جا هم به همان شیوه‌های معمول در آن کشورها این کار را می‌کنند. یک جا با یک تَشَرزدن و یک جا با افشاگری یا رسواگری، در موارد برخی از کشورها، از جمله همین خاورمیانه، با بمبگذاری و ترور. پس این حذف کردن بخشی از واقعیت سیاسی است. اما...

اما سال‌هاست منتظرم ببینم سیدمحمد خاتمی به عنوان یک شهروند کاملاً عادی (مثل من که شغل نیم‌بندی دارم، مثل کارمند محترم ادارۀ بایگانیِ وزارت مسکن، مثل رانندۀ محترم اسنپ، مثل سبزی‌فروش وانتیِ زحمتکش محل ما) هیچ‌گاه به ممنوعیتی که در موردش وضع شده است اعتراضی می‌کند؟ اصلاً مگر می‌شود فردی (فارغ از این‌که زمانی بلندپایه‌ترین کارمند این کشور بوده) نسبت به حقوق پیش‌پاافتاده و اولیۀ خودش تا این حد اهل مماشات باشد؟ بیش‌تر این برایم قابل‌باور است که گمان کنم اصلاً چنین ممنوعیت‌هایی وجود ندارد و همه‌اش دروغ است تا این‌که بپذیرم دولتمردی چنین خودسرکوبگر است! مگر می‌شود کسی به این حد از سانسور شدنش تن دهد و حرفی نزند؟ می‌شود؟

خب حتماً می‌شود... اما اگر بشود هیچ معنای خوبی ندارد. کژرفتاری یک دولتمرد و سیاستمدار فقط این نیست که به مردم دروغ بگوید و مخالفانش را خس و خاشاک خطاب کند. یکی دیگر از مصادیق کژرفتاری هم این است که یک دولتمرد هر چقدر به عقب هلش می‌دهند، عقب می‌رود، عقب می‌رود.... حتا به نظر من آن دولتمردی که دروغ می‌گوید و به هر بندبازی تن می‌دهد همچنان دولتمردانه‌تر رفتار می‌کند تا آن کسی که خود را در پس توجیه‌گری پنهان می‌کند. این دو به یک اندازه امید را می‌کشند و مردم را سرخورده می‌کنند.


مهدی تدینی/تاریخ اندیشی


#پاره_نوشته، #خاتمی
t.me/bestdiplomacy