و اسرائیل: نقاط کانونی سیاست‌های منطقه‌ای بن سلمان.. ✍محمدرضا مرادی پژوهشگر مسائل غرب آسیا

#ایران و اسرائیل: نقاط کانونی سیاست‌های منطقه‌ای بن سلمان

✍محمدرضا مرادی پژوهشگر مسائل غرب آسیا

شبکه مطالعات سیاست گذاری عمومی

#بخش_اول

محمد بن سلمان، ولیعهد جوان سعودی، با اقدامات خود سیاست‌های منطقه‌ای عربستان را دچار تغییراتی کرده است. انگاره‌های حاکم بر رفتار بن سلمان باعث شده اقدامات وی مشی ضدایرانی و در هماهنگی با واشنگتن و تل آویو باشد. در‌واقع، ولیعهد جوان سعودی به دنبال آن است تا در مسیر به اصطلاح مدرنیزه‌کردن کشور حمایت اسرائیل و آمریکا را کسب کند و این مساله خود نیازمند پیش‌شرط‌هایی مانند مقابله با ایران و نزدیکی به اسرائیل است. ازاین‌رو، بن سلمان به تازگی در اظهاراتی ایران و اسرائیل را محور سخنان خود قرار داده است.

دفاع از موجودیت اسرائیل

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، در مصاحبه‌ای قدم نهایی در راه شناسایی اسرائیل را برداشت و در عمل و به طور رسمی از موجودیت اسرائیل دفاع کرد. ولیعهد سعودی در گفت‌وگو با مجله آتلانتیک آمریکا اظهار داشت، در صورت تحقق صلح منافع بسیاری بین اسرائیل و شورای همکاری خلیج فارس و کشورهایی نظیر مصر و اردن وجود خواهد داشت.وی درباره اینکه آیا به حق ملت فلسطین برای دستیابی بر بخشی از اراضی اشغالی اعتقاد دارد یا نه گفت: «به تصور من، این حق اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌هاست که در سرزمین خود زندگی کنند.» ولیعهد عربستان با ادعای اینکه تنها نسبت به حقوق ملت فلسطین و مسجدالاقصی نگران است،‌ گفت: «ما هیچ اعتراضی به موجودیت هیچ ملت دیگری نداریم.» بن سلمان اظهار داشت: «فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها حق داشتن کشور خود را دارند، اما درعین‌حال باید ما توافق صلحی را برای تضمین ثبات برای همه و ایجاد روابط عادی داشته باشیم.»

به نظر می‌رسد ترامپ در اعلام قدس به عنوان پایتخت اسرائیل با عربستان هماهنگی‌هایی داشته است.

برای اولین‌بار از زمان آغاز درگیری عربی-اسرائیلی از 1948م، بن سلمان به عنوان رهبر یک کشور عربی اظهار داشت به حق یهودیان در داشتن سرزمین در بخشی از خاک اجداد خود ایمان دارد، تا جایی که «دنیس راس» که در چند دولت آمریکا مسئول پرونده درگیری عربی-اسرائیلی بوده، گفت این بار نخست است که حقوق تاریخی یهودیان به رسمیت شناخته می‌شود، زیرا رهبران میانه‌رو عرب پیشتر از اسرائیل به عنوان «وضعیتی انجام‌شده» یاد می‌کردند و به‌هیچ‌وجه «خط قرمز» را نقض نکردند. ولیعهد سعودی در طول مصاحبه طولانی (20 صفحه‌ای ) با آتلانتیک حتی یک بار کلمه «کشور فلسطین» را به زبان نیاورد و به قدس اشغالی به عنوان پایتخت آن اشاره نکرد و فقط به این نکته اکتفا کرد که به حق فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها در برخورداری از سرزمین خاص خود ایمان دارد.
البته باید تاکید کرد که عربستان هیچ‌گاه به عنوان کشور حامی مقاومت فلسطین شناخته نشده است. طرح صلح عربی که در 2002م از طرف عربستان مطرح شد نیز گویای نوع نگاه عربستان به پرونده فلسطین بوده است. به تازگی، دونالد ترامپ از انتقال پایتخت اسرائیل از تل‌آویو به قدس خبر داد که با حمایت تلویحی عربستان هموار شد. خبرگزاری رویترز اعلام کرد که عربستان با اعطای کمکی 100 میلیون دلاری به تشکیلات خودگردان فلسطین تلاش می‌کند مقامات فلسطینی را متقاعد کند با طرح رئیس‌جمهور آمریکا برای قدس به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی موافقت کنند.
همچنین، مسؤولان جنبش فتح فاش کردند فرستاده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا طرح جدیدی را از سوی واشنگتن به پادشاه عربستان ارائه داده و وی نیز به‌نوبه خود و با اعمال فشار از سوی آمریکا برای انجام «معامله قرن»،‌ این طرح را به رئیس تشکیلات خودگران فلسطین عرضه کرد. از جمله مفاد طرح آمریکایی این است که تشکیلات خودگردان در ازای قبول تشکیل دو دولت، به‌تعویق‌افتادن بررسی مساله قدس و عادی‌سازی کامل روابط اعراب با اسرائیل کمک‌های مالی سخاوتمندانه‌ای دریافت کند.

روزنامه انگلیسی تایمز نیز نوشت که محمود عباس، رئیس تشکیلات فلسطین، زمانی که به دعوت عربستان راهی ریاض شد، به او اطلاع داده شد که یا با طرح آمریکا موافقت و یا استعفا کند و گزارش‌ها حاکی است که عباس با پیشنهاد مبنی بر انتخاب شهرک ابودیس واقع در اطراف قدس به عنوان پایتخت کشور فلسطین به جای بیت‌المقدس مخالفت کرده است. بنابراین، به نظر می‌رسد ترامپ در اعلام قدس به عنوان پایتخت اسرائیل با عربستان هماهنگی‌هایی داشته است. به نظر می‌رسد بن سلمان در راه رسیدن به تخت پادشاهی هنوز مجبور به اعطای امتیازات بیشتری به آمریکا است، چرا که وی تنها به لطف و مدد حمایت‌های ترامپ بود که توانست به عنوان ولیعهد عربستان انتخاب شود. به‌همین‌دلیل، عبور بن سلمان از خطوط قرمز جهان اسلام یعنی شناسایی اسرائیل می‌تواند به نوعی باج بن سلمان به ترامپ تفسیر شود.

https://t.me/joinchat/Amle_T8mIYRoWfVR4I_ytw