سایر مدل‌ها و سبک‌های رهبری

سایر مدل‌ها و سبک های رهبری

علاوه بر این سه سبک معرفی شده توسط لوین و همکارانش، سایر محققان چندین الگوی رهبری دیگر را هم تشریح نموده‌اند. در ادامه به تعدادی از معروف‌ترین این سبک‌ها اشاره خواهیم کرد.

سبک رهبری تحول‌گرا
این سبک معمولا به‌عنوان مؤثرترین روش رهبری شناخته می‌شود. سبک رهبری تحول‌گرا ابتدا در اواخر دهه‌ی ۱۹۷۰ تشریح شد و بعدها مفاهیم آن توسط برنارد ام. بس گسترش پیدا کرد. توانایی انگیزه دادن و الهام‌بخشی به پیروان و اِعمال تغییرات مثبت در گروه، از ویژگی‌های کلیدی این سبک رهبری محسوب می‌شود.
رهبران تحول‌گرا بیشتر افرادی با هوش هیجانی بالا، پرانرژی و مشتاق هستند. آنها نه‌تنها خود را در کمک به گروه برای دستیابی به اهداف متعهد می‌دانند، بلکه به اعضای گروه نیز در بالا بردن پتانسیل‌های‌شان یاری می‌رسانند.
در تحقیقی مشخص شد که این سبک از رهبری منجر به عملکرد بهتر و رضایت گروهی بیشتری نسبت به سایر سبک های رهبری می‌شود. همچنین بر اساس نتایج تحقیقی دیگر، سبک رهبری تحول‌گرا احساس خوشحالی و نشاط را در میان اعضای گروه بالا می‌برد.

سبک رهبری تبادلی
سبک رهبری تبادلی به رابطه‌ی رهبرـ پیرو به‌عنوان یک تبادل نگاه می‌کند. شخص با پذیرفتن نقشی به‌عنوان عضو گروه، اطاعت از رهبر را می‌پذیرد. در بسیاری از شرایط، همین موضوع در خصوص رابطه‌ی کارفرماـ کارمند نیز صادق است که در آن کارمند در قبال انجام وظایف، دستمزد دریافت می‌کند.
یکی از مهم‌ترین مزایای این سبک رهبری این است که در این سبک، نقش‌ها به وضوح تعریف می‌شوند. افراد می‌دانند که چه کاری باید انجام دهند و در قبال به انجام رساندن کار خود چه چیزی دریافت خواهند کرد. در این صورت، شرایطی برای رهبر فراهم می‌شود که در صورت لزوم سرپرستی و هدایت بیشتری بر تیم خود داشته باشد. اعضای گروه نیز ممکن است به‌خاطر دریافت پاداش، عملکرد بهتری از خود به نمایش بگذارند. یکی از بزرگ‌ترین معایب سبک تبادلی، از بین رفتن زمینه‌های بروز خلاقیت و تفکر خارج از گود است.


سبک رهبری موقعیتی

تئوری‌های رهبری موقعیتی بر تأثیر قابل‌ توجه محیط و شرایط بر سبک رهبری تأکید دارند.
سبک های رهبری هرسی و بلانچارد
مدل هرسی (Hershey) و بلانچارد (Blanchard) یکی از معروف‌ترین تئوری‌های موقعیتی است. این مدل که ابتدا در سال ۱۹۶۹ منتشر شد، ۴ سبک اصلی رهبری را تشریح می‌کند:
1. سبک گفتاری: در این سبک، به افراد گفته می‌شود که چه کاری باید انجام دهند.
2. سبک فروش: در این نوع سبک، رهبر باید پیروان خود را به روی آوردن به نظرات و ایده‌های خود متقاعد کند.
3. سبک مشارکتی: در این سبک، به اعضای گروه اجازه داده می‌شود تا نقش فعال‌تری در فرایند تصمیم‌گیری ایفا کنند.
4. سبک تفویضی: در سبک تفویضی، رهبر رویکرد عدم مداخله را در پیش می‌گیرد و به اعضای گروه اجازه می‌دهد تا بخش اعظمی از تصمیمات را خودشان بگیرند.
سبک های رهبری بلانچارد
بعدها، بلانچارد مدل اولیه‌ی هرسی-بلانچارد را گسترش داد. او در مدل خود بر تأثیرگذاری سطح مهارت و توانایی‌های پیروان بر سبکی که رهبران باید در پیش بگیرند تأکید داشت. بلانچارد همچنین ۴ سبک یادگیری را به شرح زیر توصیف نمود.
1. سبک دستوری: سبک دستوری به معنای دستور دادن و انتظار اطاعت داشتن است اما هیچ‌گونه راهنمایی و مساعدتی وجود ندارد.
2. سبک مربی‌گری: در این سبک فرمان‌های زیادی صادر می‌شود اما رهبران رفتاری حمایت‌کننده در پیش می‌گیرند.
3. سبک حمایتی: در این سبک، کمک زیادی به پیروان می‌شود اما دستورات زیادی در کار نیست.
4. سبک تفویضی: در این سبک هدایت و پشتیبانی چندانی از سوی رهبر اِعمال نمی‌شود.

@dotDE