🔰🔰 دولت و واکنشهای فیزیکی به بحران …✍️ مصطفی نصراصفهانی

🔰🔰 دولت و واکنشهای فیزیکی به بحران


✍️ مصطفی نصراصفهانی
❇️ بعد از شوک ارزی دیدیم که قیمت گوجه به رکورد تاریخی خود رسید. بعد از نارضایتی مردم و بروز آن در فضای مجازی، وزیر محترم صنعت دستور دادند و صادرات گوجه را غیرقانونی اعلام کردند.

❇️ اساسا استفاده از روشهای محدودکننده برای سیاستگذار جذاب است: چون نیاز به فکر کردن ندارد و اجرای آن با یک بخشنامه صورت میپذیرد!

❇️ اما این افزایش قیمت محصولات کشاورزی هم کاملا قابل پیش‌بینی بود. چنانچه قبلا در همین کانال توضیح داده شد افزایش قیمت ارز باعث افزایش قیمت کالاهایی که قابلیت صادرات دارند خواهد شد:

❇️ قابلیت صادرات یعنی اینکه مردم کشورهای دیگر به مصرف محصولات ایرانی تمایل داشته باشند و از نظر کیفی، کیفیت آن را قابل قبول بدانند.

❇️ به مرور زمان، عوامل اقتصادی یاد خواهند گرفت که بقیه محصولات را هم در کشورهای دیگر بازاریابی کنند و بنابراین علاوه بر گوجه، باید منتظر افزایش قیمت در محصولات دیگر (که الان قابلیت صادرات ندارند اما بزودی پیدا خواهند کرد) هم بود.

❇️ باز هم احتمالا واکنش مسئولین، منع قانونی و برخورد فیزیکی با عوامل اقتصادی خواهد بود. این نوع پاسخ‌های سیاستی(که بهتر است بجای استفاده از واژه «پاسخ» از واژه «واکنش» استفاده کنیم)، معمولا هم مشکلی را حل نمی‌کنند و دست آخر قانون جدید دوباره ملغی خواهد شد! این مسئله بخصوص در ایران بخاطر فساد و ناکارآمدی نهادهای بخش عمومی شدیدتر است.

❇️ در کشورهای پیشرفته وقتی قانونی وضع می‌شود می‌توان اطمینان داشت که آن قانون با دقت بالایی اجرایی خواهد شد، اما فساد مثل همیشه در ایران این دست ابزارها را کاملا از جعبه ابزار سیاست‌گذار بیرون می‌اندازد. مثال قاچاق سازمان‌یافته که توسط معاون وزیر اطلاعات انجام می‌شد را به خاطر بیاورید!

🔰 اما راه حل چیست؟

❇️ راه حل بلندمدت اصلاح زیرساخت‌ها و اصلاحات نهادی است. اما در کوتاه‌مدت، مشکل از جایی شروع می‌شود که توان تولید داخلی بالا نیست و درصد بالایی از محصول تولیدی قابلیت صادرات دارد. و در نتیجه به طور موقت قحطی محصول مذکور را مشاهده خواهیم کرد. بعد از آن قیمت محصول در داخل متناسب با نرخ ارز افزایش پیدا میکند. و در بلندمدت، با کاهش تقاضا و افزایش تولید قیمت دوباره کمی کاهش را تجربه خواهد کرد.

❇️ ممنوع کردن صادرات فقط می‌تواند بخشی از صادرکنندگان که روابط فسادآمیز کمتری دارند یا مهارت دور زدن قانون را ندارند از میدان به در کند و امثال معاون وزیر اطلاعات می‌توانند با قدرت بازاری بیشتری صادرات کنند!

❇️ محدودیتهای فیزیکی در مورد کالاهای فاسدشدنی (مثل همین گوجه) احتمالا میتواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد، اما این راه درست مواجهه با مسئله نیست!

❇️ باید پذیرفت که چیزی که مشاهده می‌کنیم اثر طبیعی افزایش نرخ ارز است و اقتصاد از تعادل قبلی خارج شده و باید به تعادل جدیدی برسد. راه حل این است که مسیر رسیدن به تعادل جدید را کوتاه کرده و خونریزی این جراحی را به حداقل رساند. در مورد مسئله صادرات، راه حل در تقویت بنگاه‌های تولیدی از طریق بهبود فضای کسب و کار و به همان اندازه مهم، تلاش برای بهبود تکنولوژی بنگاه‌هاست. مثلا در محصولات کشاورزی شاید حتی دادن سوبسید برای تکنولوژی‌های کشت و آبیاری جدید و روش‌هایی که متخصصین اقتصاد کشاورزی توصیه می‌کنند قابل توجیه باشد. در این مسیر، توجه به مزیت‌های نسبی هم لازم است.

❇️ شوک ارزی نباید اتفاق می‌افتاد، اما الان باید بجای ممانعت از صادرات محصولات، بسترهای افزایش تولید را بهبود داد. باید بجای ممنوعیت تعامل، محدودیتهای قبلی هم برداشته شوند. باید موانع کسب و کار ایرانی‌ها در کشورهای همسایه برطرف شود و بطور مشابه، موانع سرمایه‌گذاری خارجی‌ها در ایران هم برداشته شود.
لینک کانال👇👇
🔻 @economy7
🔺 @economy7