🔰🔰سلسله العلل ناکامی صادرات در ایران.۸ مانع اصلی گسترش صادرات غیرنفتی

🔰🔰سلسله العلل ناکامی صادرات در ایران
8 مانع اصلی گسترش صادرات غیرنفتی
سعید مسگری / کارشناس اقتصادی

1️⃣نرخ ارز، مانعی واقعی یا موهومی؟
🔷در سه دهه اخیر هر گاه صحبت از دلایل پایین بودن صادرات کشور شده است، غیرواقعی بودن نرخ ارز به عنوان اولین و مهم ترین عامل معرفی شده است.
🔷هیچ کس شک ندارد که پایین نگه داشتن نرخ ارز سبب کاهش صادرات می شود اما سوال این است که آیا تنها عامل رقابت پذیر نبودن محصولات ایرانی، پایین بودن نرخ ارز است؟ آیا صرفا با واقعی شدن نرخ ارز محصولات ایرانی قدرت رقابتی پبدا خواهندکرد؟
🔷اگرچه واقعی شدن نرخ ارز می تواند به افزاش رقابت پذری محصولات ایرانی کمک کند اما باید توجه کرد که نرخ ارز پایین تننها یکی از عوامل پایین بودن قدرت رقابت محصولات ایرانی است.
🔷همچنین باید توجه کردکه افزایش نرخ ارز می تواند به تشدید برخی از دیگر عوامل موثر بر رقابت پذیر نبودن محصولات ایرانی (همچون بالا بودن قیمت تمام شده) نیز منجر شود.
2️⃣ساختار تولید و کیفیت محصولات
🔶یکی از دلایل مهم و اصلی نبود قدرت رقابت در محصولات داخلی، پایین بودن کیفیت آنها است. بطوریکه بسیاری از کالاهای تولید داخل حتی اگر قیمت مشابهی با کالای خارجی داشته باشند باز هم مشتری در بازارهای داخلی خارجی نخواهند داشت. زیرا کیفیت آنها فاصله بسیار زیادی با یکدیگر دارد.
🔶پایین بودن کیفیت تولیدات داخلی میتواند دلایل مختلفی داشته باشد که شاید یکی از مهمترین دلایل این موضوع که تقریبا در اکثر صنایع کشور نیز وجود دارد پایین بودن تکنولوژی تولید و قدیمی بودن ابزارها و ماشین آلات صنعتی کشور باشد.
3️⃣بالا بودن هزینه تمام شده
🔷اگرچه در سال های اخیر دولتها تلاش کرده اند با ارائه مشوقهای صادراتی و کاهش هزینه هایی همچون مالیات، هزینه تمام شده کالاهای صادراتی را کاهش دهند اما همچنان قیمت تمام شده این محصولات بالا است.
🔷ساختار نهادی کشور ما به گونه ای است که تولید محصولات ارزان قیمت را ناممکن کرده است. هزینه بالای پول، تامین مالی دشوار و پرهزینه، تورم بالا و مستمر، مدیریت ناکارامد بنگاه ها، افزایش مستمر قیمت مواد اولیه، نبود شبکه حمل و نقل و توزیع مناسب و ارزان از جمله عواملی هستند که سبب بالا رفتن قیمت تمام شده محصولات می شوند.
4️⃣اقتصاد دولتی
🔶شاید در نگاه اول این عامل کمی عجیب به نظر یرسد اما با اندکی تامل مشاهده میشود که اقتصاد دولتی به طروق مختلف بر سر راه صادرات مانع ایجاد می¬کند.
🔶در اقتصاد دولتی، بخش خصوصی امکان توسعه و شکوفایی نخواهد داشت. هر چقدر هم دولت داعیه حمایت از بخش خصوصی داشته باشد اما تا زمانی که دولت از حجم خود نکاهد بخش خصوصی امکان شکل گیری نخواهد داشت.
🔶همواره این بخش خصوصی است که درپی گسترش کسب و کار خود و به حداکثر رسادن درآمدها است و از هیمن رو تلاش می کند تا بازار دیگر کشورها را نیز فتح کند.
5️⃣اقتصاد نفتی
🔷ورود درآمدهای بادآورده نفت به اقتصاد ایران سبب شد تا اقتصاد نفتی و درنتیجه دولتی رانتیر شکل بگیرد. یکی از ویژگی های دولت رانتیر کوته نگری و فقدان آینده نگری است.
🔷گسترش صادرات از مسائلی است که با اقدامات کوتاه مدت و مقطعی قابل دستیابی نیست. زیرا صادرات محصول یک ساختار نهادی توسعه یافته و مترقی است.
🔷گسترش صادرات در ایران نیازمند تدوین و اجرای استراتژی ها و برنامه های صادراتی میان مدت و بلند مدت است. اما دولت نفتی کوته نگر قادر به اجرای چنین مواردی نیست.
6️⃣صنعت زدایی
🔶آمارهای اقتصادی مختلف حاکی از آن است که در دو دهه اخیر صنعت زدایی در اقتصاد ایران رخ داده است. بطوریکه سهم صنعت از اقتصاد ایران مدام در حال کاهش است.
🔶حال و روز خراب صنعت کشور به گونه ای است که در برخی از صنایع توانایی تامین نیاز داخلی کشور نیز وجود ندارد چه برسد به تامین نیاز دیگر کشورها.
7️⃣موانع قانونی
🔷صرف تولید محصولات رقابت پذیر برای گسترش صادرات کافی نیست. قوانین کشور باید به گونه ای باشدکه هیچ دشواری ای بر سر راه تولید کننده برای صادرات قرار ندهد و انگیزه او را برای صادرات از بین نبرد.
🔷قوانین همچون قوانین مالیاتی، قوانین گمرکی، قوانین بانکی و ... همگی باید در راستای تشویق صادرات باشند و به تولیدکننده انگیزه بدهند.
8️⃣موانع غیراقتصادی
🔶لازم است در پایان اشاره ای هم به موانع غیراقتصادی شود.
🔶 می توان موانع غیراقتصادی صادرات را در دسته های کلی سیاسی، فرهنگی و جغرافیایی دسته بندی کرد.
🔶در سال های اخیر به دلیل تحریم های ظالمانه علیه ایران؛ امکان صادرات به بسیاری از کشورها وجود نداشت. روابط سیاسی ایران و تحریم های مختلف تبدیل به مانعی بر سر راه صادرات کشور شده بود. اما اکنون با اجرای برجام تا اندازه ای این موانع برطرف شده است.
_شهد اقتصاد
لینک کانال👇👇
🔻 @economy7
🔺 @economy7