🔰🔰از برزیل تا بلغارستان؛ دو تجربه مقابله با ابرتورم.. ✍️ امیرعباس زینت بخش

🔰🔰از برزیل تا بلغارستان؛ دو تجربه مقابله با ابَرتورم

✍️ امیرعباس زینت بخش
❇️ تورم؛ یک مالیاتِ بدون تدوین و تصویب قانون است! میلتون فریدمن
❇️ با ادامه پروسه تورم، دولت می تواند مخفیانه و بدون اینکه مشهود باشد، بخش مهمی از ثروت ملت خود را مصادره کند! جان مینارد کینز

1️⃣ طرح کروزادو؛ تجربه برزیل برای عبور از ابَرتورم
نرخ تورم برزیل در اواخر 1985 به 248.5 درصد رسید و دولت را بر آن داشت تا یک تصمیم سخت بگیرد: اجرای طرح تثبیت اقتصادی معروف به طرح کروزادو

❇️ اقدامات اصلی این طرح:
👈 تغییر واحد پول ملی که واحد پول قبلی یعنی کروسیِرو به کروزادو تغییر پیدا کرد (1000 Cruciero=1Cruzado)
حذف سه صفر از واحد پول تنها به منظور معرفی واحد پول جدید و جلب اعتماد سلب شده از واحد پول قبلی بود و به لحاظ اقتصادی اهمیتی نداشت.

👈 تمامی قیمت ها فریز شد،
👈 دستمزدها تعدیل مجدد و فریز شد،
👈 بازپرداخت وام های رهنی و اجاره ها تعدیل مجدد و فریز شد،
👈 هر گونه تغییر درآمدی به منظور تطبیق قدرت خرید مردم ممنوع شد،
👈 نرخ برابری کروزادو-دلار آمریکا هم برای یک سال روی 13.88 کروادو فریز شد،

🔰 ارزش اوراق خزانه فدرال هم ثابت شد.
❇️ نتیجه؟
نتایج فوری این طرح فوق العاده بود! نرخ تورم ماهیانه نزدیک به صفر شد، رشد اقتصادی سیر صعودی پیدا کرد و حساب های ارزی خارجی تحت کنترل در آمد. البته این طرح پس از حدود یک سال یعنی در پایان 1986 با مشکل روبرو شد چرا که ثابت ماندن دستمزدهای تعدیل شده در ابتدای سال منجر به افزایش تقاضای کل و بروز فشار تورمی شد. علاوه بر آن فریز شدن قیمت ها موجب پیدایش نا بسامانی حاصل کمبود تولید و محصولات در بازار شد و مجددا سر و کله تورم پیدا شد و نیاز به تعدیل گسترده در قیمت ها، دستمزدها، اجاره ها و...ایجاد و دو طرح دیگر بنام های Bresser Plan و Summer Plan طی سه سال بعد اجرایی شد که هر سه این طرح ها بدلیل نبود سیاست های مالی همخوان با این اوضاع و عدم تعادل در دخل و خرج دولت به شکست منتهی شد!

2️⃣ هفته گذشته هم اقتصاددان آمریکایی استیو هانکه طی مقاله ای در فوربز با عنوان Iran's Rial Is In A Death Spiral, Again به تجربه خود در مهار ابرتورم بلغارستان اشاره کرد که در فوریه 1997 نرخ تورم ماهانه آن به 242 درصد رسیده بود...

❇️ "در یکم ژوئیه 1997 یک هیات ارزی تشکیل دادیم که اسکناس و سکه‌های قابل تبدیل به ارزهای دیگر را در نرخی ثابت منتشر می‌کرد. این اوراق مالی اوراق ذخیره‌ای با ریسک پایین بود که توسط ارزهای خارجی و به ویژه مارک آلمان حمایت می‌شد. سود این اقدام از طریق اختلاف میان بهره دارایی های ذخیره و هزینه های بدهی بدست می‌آمد.
از آنجا که عملیات هیات‌های ارزی تاثیرپذیر و خودکار است و نفس عملکرد آن، تبدیل ارز داخلی به ارز لنگر (در آن زمان مارک آلمان) با نرخ ثابت است، در نتیجه حجم پول در گردش ارز داخلی تنها توسط نیروهای بازار تعیین می‌شود که آن را تقاضای ارز داخلی می گوییم...
به اذعان وی؛ تجربه هیات ارزی بلغارستان تجربه بسیار موفقی بود چرا که ابرتورم این کشور متوقف شد و به بلغارستان اجازه داد تا از بحران‌های خارجی نظیر سقوط روبل روسیه در سال 1998 و رکود بزرگ سال 2009 جان سالم به در برد.

❇️ از همه مهم‌تر از آنجا که دولت نمی‌تواند از هیات ارزی استقراض کند، سیاست‌های مالی از طرف هیات ارزی به سیاستمداران تحمیل می شود نه برعکس.

❇️ و در نهایت نسخه پیشنهادی ایشان همان نسخه بلغارستان یعنی تشکیل هیات ارزی است با این تفاوت که انتشار پول با پشتوانه طلا انجام گردد.

❇️ جمع بندی:
جدای از بحث منطقی و عملیاتی بودن، اجرای هر یک از دو راهکار فوق یا ترکیبی از آنها برای اقتصادی که تورم(ابرتورم) آن حاصل ترکیب و در هم تنیدگی فساد گسترده مولود ضعف های سیاستی-ساختاری ارزی-مالی داخلی و تحریم های بین المللی است، به جهت پاک کردن صورت مسئله؛ دارای تاثیری مقطعی منجر به آرامش نسبی و کوتاه مدت می باشد.

🔰 جدایی و اتحادی که اقتصاد ایران را زمین گیر کرده است:
❇️ به عنوان مثال؛ اجرای پیشنهاد هانکه که به نوعی همان نظام "استاندارد طلا"ست؛ در زیرساخت های موجود محکوم به شکست است چرا که خود دولت غیر منضبط و نظام مالی دارای اشتهای زیاد برای تحریک رشد اقتصادی با چاپ پول؛ ناقضان حتمی آن خواهند بود!

❇️ بنابراین؛ به نظر می رسد راه حل واقعی برون رفت؛ اصلاح این سیاست ها و ساختارها و در نتیجه حذف رانت ها، فساد و کاهش بی انضباطی مالی دولت است و الان بهترین زمان برای تبدیل تهدید تحریم ها به فرصت انجام این اصلاحات بنیادین و البته سخت می باشد!
لینک کانال👇👇
🔻 @economy7
🔺 @economy7