گزارشی از نیویورک تایمز. ♢چین؛ درس گرفتن از شکست اقتصاد کمونیستی

گزارشی از نيويورك تايمز
♢چین؛ درس گرفتن از شکست اقتصاد کمونیستی

🀄️اولین نکته کلیدی برای اینکه درک کنیم چرا چین در رکود اقتصادی درنغلتید یا به شکل یک دموکراسی تحول نیافت، این است که شرح بدهیم رهبران آن چطور از شکست دیگر کشورهای کمونیستی درس گرفتند.

🀄️یک راه توصیف چین نامیدن این کشور به عنوان یک اقتصاد «گذار» پساکمونیستی است. این عنوان به معنی این است که چین در حال ساختن یک شکل گذار از اقتصادی برنامه‌ریزی‌شده از مرکز به سوی یک اقتصاد بازارمحورتر است. این حرف لزوما به این معنا نیست که حزب کمونیست قدرت سیاسی را واگذار کند. بیشتر کشورهای اروپای شرقی نمونه‌هایی از کشورهایی هستند که یک نوع گذار اقتصادی از برنامه به بازار را با گذار سیاسی از اقتدارگرایی کمونیستی به دموکراسی چندحزبی ترکیب کردند. روسیه نمونه کشوری است که تلاش کرد گذار اقتصادی را بدون یک گذار سیاسی کامل شکل بدهد و شکست خورد. چین و ویتنام الگوهای کشورهایی بودند که سعی کردند یک گذار اقتصادی را شکل بدهند، در حالی که انحصار حزب کمونیست را در حوزه قدرت سیاسی باقی نگه داشته بودند.

🀄️نکته کلیدی برای اینکه درک کنیم چرا چین در رکود اقتصادی درنغلتید یا به شکل یک دموکراسی تحول نیافت، این است که شرح بدهیم رهبران آن چطور از شکست دیگر کشورهای کمونیستی درس گرفتند، به‌ويژه از فروپاشي ضايعه‌زاي اتحاد جماهير شوروي در سال 1991. در اوايل دهه 1990، وضعيت سياسي چين بسيار لرزان به نظر مي‌رسيد. اعتراضات در ميدان تيان‌آن‌من پكن در بهار سال 1989 بيش از يك ميليون تظاهركننده را دور هم جمع كرد كه به فساد مقامات، تورم افسارگسيخته و آزادي‌هاي سياسي معترض بودند. حزب كمونيست تحت رهبري دنگ شيائوپينگ نظم را به هزينه سركوب خونين و زنداني ساختن ژائو زيانگ در خانه‌اش كه تا اواخر ماه می آن سال ادامه داشت برقرار كرد.

🀄️او يكي از مقامات عالي‌رتبه حزب و پيشگام در بسياري از اصلاحات اقتصادي دهه 1980 بود. در دو سال بعد از آن، چين دچار تحريم‌هاي اقتصادي امریکا و ديگر كشورهاي غربي شد و رشد اقتصادي‌اش تا ميانگين 4 درصد در سال‌هاي 1990-1989 – كه در مقايسه با ميانگين رشد 10 درصدي در دهه قبل از آن يك ركود به حساب مي‌آمد – تنزل كرد. كشور از نظر ديپلماتيك منزوي و از نظر اقتصادي و سياسي دچار بن‌بست بود.

🀄️آسان بود كه تصور كنيم چين دومينوي بعدي براي سقوط خواهد بود يا اينكه حزب كمونيست در اعمال قدرت خود به واسطه اصلاحات اقتصادي كه از نظر سياسي مخرب بود دچار مشكل جدي شود. اما در عمل اتفاق برعكس رخ داد. تا سال 1991، اقتصاد دوباره جان گرفت و در اوايل 1992، دنگ شاهكارش را با جشن گرفتن در «تور جنوبي» خود اعلام كرد. او به همراه سران رده‌بالاي ارتش از نقاط كليدي اصلاحات اقتصادي در جنوب چين بازديد كرد. اين بازديدها با منطقه ويژه اقتصادي در شنژن شروع شد كه درست مقابل هنگ‌كنگ و آزمايشگاهي براي تجربه‌هاي بزرگ كشور بود. در سفري كه دنگ يك نشست با رهبران ارشد ارتش و رئيس نهادهاي خدمات امنيتي ملي انجام داد، به روشني اعلام كرد «هركسي كه با اصلاحات مخالف است بايد دولت را ترك كند».
||مجله آینده نگر||
لینک کانال👇👇
@economy7
@economy7