🔰🔰 دولت رفاهی: دولت تنظیم‌گر، یا دولت تنظیم‌گر رفاهی؟ …✍️ فرشاد مؤمنی

🔰🔰 دولت رفاهی: دولت تنظیم گر، یا دولت تنظیم گر رفاهی؟


✍️ فرشاد مؤمنی
❇️ یکی از حیطه‌های بسیار مهمی که مورد توجه اقتصادشناس‌های بزرگ قرار گرفته این است که چه در ایران و چه در جهان ما با طیفی از بازارگراها روبرو هستیم که برای بازار وجود فی نفسه و مستقل قائل هستند و به همین دلیل نظام‌های سیاست‌گذاری را دعوت می‌کنند به اینکه مناسبات بازاری را در غیاب‌ نهادهای پشتیبان بازار دنبال کنند.

❇️ اقتصادشناس‌های بزرگ توسعه از قبیل داگلاس نورث، آمارتیا سن، دنی رودریک و افرادی از این قبیل به این مسئله توجه کردند و نشان دادند که ماجرای دعوت به اجازه‌ی عملکرد آزادانه دادن به نیرو‌های بازار در غیاب وجوه نهادهای پشتیبان بازار می‌تواند نیروی محرکه‌ی فرصت‌ سوزی‌ها، ظلم‌ها و فاجعه آفرینی‌های بزرگ شود. مثلاً داگلاس نورث در این زمینه این مسئله را مطرح می‌کند و می‌گوید اگر نهادهای پشتیبانی بازار وجود نداشته باشند اجازه‌ی عملکرد آزادانه دادن به نیروهای بازار جامعه را تبدیل به یک جنگلی می‌کند که در آن فقط زور حکمروایی می‌کند. آمارتیا سن هم برای اولین بار مفهوم بازارهای فاجعه آفرین را در این زمینه به کار برده و نشان می‌دهد که در تجربه‌های عملی به ویژه در کشورهای در حال توسعه ما چگونه در غیاب نهادهای پشتیبان بازار به ظلم‌های بزرگ و فاجعه‌های بزرگ تهدید می‌شویم.

❇️ در ایران مسئله‌ی ویژه‌ای در این زمینه وجود دارد و آن این که طیف‌های بیش از حد افراطی بازارگرا وقتی به توجه بایسته به مسئله‌ی تنظیم‌گری و مسئله‌ی نهادهای پشتیبان بازار دعوت می‌شوند شروع به پرخاشگری و هتاکی می‌کنند و به طور مشخص برخی از آن‌ها طی سال‌های اخیر مسئله‌ی ضرورت تنظیم‌گری را به آموزه‌های کمونیستی و سوسیالیستی نسبت می‌دهند. از نظر آن‌ها اقتصاد بازار باید به صورت نماد یک سرمایه‌داری وحشی بی‌مهار و ضعیف‌کش دربیاید و در هر سطحی که در این زمینه ابزارهای تعدیل کننده موضوعیت پیدا کند و درباره‌ی آن‌ها تذکری بدهند این‌ را به تمایلات سوسیالیستی نسبت می دهند و برای از میان به در کردن کسانی که به بقاء و بالندگی جامعه بیش از منافع غیرمولدها و مفت‌خوارگی‌ها اهمیت می‌دهند برچسب توده‌ای‌گری و سوسیالیستی و از این قبیل می‌زنند.

❇️ وی با طرح مثالی بنیادین درباره تفاوت های مسائل ایران و کشورهای توسعه یافته در بحث تنظیم گری گفت: در جایی که بحث از تنظیم‌گری مطرح شده و دستاوردهای بسیار جالبی داشته ما با دولتی دارای حداقل از کیفیت‌ها روبرو هستیم که به معنای دقیق کلمه بی‌طرف است. در حالیکه ما در ایران با دولتی روبرو هستیم که به طرز غیر متعارفی ناتوان است. خاطرم هست که چند سال پیش چامسکی کتابی را تحت عنوان «دولت فرو مانده» منتشر کرد. منظور او از دولت در واقع حکومت است و نه نه فقط قوه‌ی مجریه؛ او می‌گوید دولت فرو مانده دولتی است که ابزارها و امکانات اعمال اقتدار خارق العاده دارد اما قادر نیست از این ابزارها را برای تحقق اهداف خود استفاده کند. البته این اصطلاح را برای دولت آمریکا به کار برده بود ولی با جرح و تعدیل‌هایی در مورد دولت ایران هم به طرز غیر متعارفی می‌تواند به کار گرفته شود.
لینک کانال👇👇
🔻 @economy7
🔺 @economy7