◀️سرعت‌گیر رشد اقتصادی …✏️مسیر رشد اقتصادی ایران، بیش از آنکه تحت‌تاثیر عوامل درون‌زا باشد، به‌دلیل اثرگذاری عوامل برون‌زا، مانند

◀️سرعت‌گیر رشد اقتصادی


✏️مسیر رشد اقتصادی ایران، بیش از آنکه تحت‌تاثیر عوامل درون‌زا باشد، به‌دلیل اثرگذاری عوامل برون‌زا، مانند «درآمدهای نفتی» و «مخارج دولتی» بوده است. این در حالی است که بیشتر کشورهای توسعه‌یافته، علاوه‌بر فعال نگه‌داشتن عوامل برون‌زا، عمق‌بخشی اقتصاد را از طریق عوامل درون‌زا مانند «انباشت سرمایه انسانی» و «توسعه تکنولوژی» در دستور کار قرار داده‌اند.

✏️در اقتصاد ایران موتور اصلی تحقق رشد پایدار به‌دلیل طراحی نشدن ساختارها و ابزارهای لازم فعال نبوده و اتکای رشد اقتصادی به عوامل برون‌زا بوده است. این فرآیند در بلندمدت، مانع اصلی رشد اقتصادی مناسب شده است و باعث شده میانگین رشد اقتصادی ایران پس از انقلاب 9/ 1 درصد باشد.

✏️چنین ساختاری علاوه‌بر آنکه امکان تحقق رشد اقتصادی پایدار و بالا را فراهم نکرده، موجب شده ادوار تجاری اقتصاد ایران تحت‌تاثیر شوک‌های داخلی سیاست‌های مالی دولت و شوک‌های خارجی ارز حاصل از صادرات نفت باشد و توالی رشد بالای اقتصادی، به حالت شرطی، بسته به میزان رشد درآمد نفتی، محدود شود.

✏️مخارج دولت و درآمدهای ارزی حاصل از نفت تنها عوامل موثر توضیح‌دهنده رشد اقتصادی ایران هستند. در مقابل متغیرهای مورد بحث در الگوهای رشد درون‌زا چون آموزش، تحقیق، توسعه و بهره‌وری تاثیر چندانی بر رشد اقتصاد ایران ندارند. در غیبت ساختارهای لازم برای تحریک رشد از مسیر متغیرهای رشد درون زا اقتصاد ایران به‌طور کامل بر عوامل برون زا مانند درآمدهای نفتی و هزینه‌کرد آن از طریق دولت وابسته است.

✏️اگرچه می‌توان با ایجاد شوک‌های مثبت، چون تزریق منابع از طریق سیاست‌های مالی و پولی انبساطی، موجب رشد اقتصادی شد، ولی چنین رشدی تنها یک رونق موقتی است و بنا بر ماهیت ساختار اقتصاد ایران خود به عاملی برای رکودهای بعدی منجر می‌شود. در واقع عوامل ایجادکننده رشد اقتصادی، نه‌تنها صرفا به ایجاد شوک‌های مثبت موقت منجر شده‌اند، بلکه به دلیل ماهیت و نقشی که در ایجاد نوسان‌ها دارند، در بلندمدت خود به مانعی برای رشد اقتصادی تبدیل شده‌اند.

✏️هرنوع سیاست پولی انبساطی به دلیل وابستگی شدید بین پول و تورم در اقتصاد ایران، منجر به کاهش رشد اقتصادی می‌شود. همچنین علت اثر منفی سیاست پولی انبساطی در کوتاه‌مدت را می‌توان در عدم کارکرد بازارهای مالی منسجم و قوی در اقتصاد ایران دانست که نمی‌تواند مازاد عرضه پول ایجاد شده را جذب سرمایه‌گذاری برای تولید کند.

✏️عامل سرمایه در اقتصاد ایران، تاثیر مثبت و قابل‌توجهی بر رشد اقتصادی داشته است. یک درصد افزایش در انباشت سرمایه فیزیکی کشور، باعث افزایش نرخ رشد اقتصادی به میزان 43/ 0 درصد در کوتاه‌مدت و 67/ 0 درصد در بلندمدت می‌شود. در نتیجه با توجه به نتایج و ضرایب به‌دست آمده در این پژوهش می‌توان گفت که در ساختار اقتصاد ایران سیاست‌های پولی، مالی و درآمدهای ارزی نفت از عوامل مهم تعیین‌کننده نوسانات رشد اقتصادی ایران هستند.


@economy7