حکایت ققنوس و خاکسترهای تردید

حکایت ققنوس و خاکسترهای تردید

نصایحی راهبردی در«بازآفرینی شهری»، دل‌مشغولی این روزهای حکمرانان شهر


✍🏻 بهرام هوشیار یوسفی

🔺باید گفت با وجود تمام تمهیدات درنظرگرفته‌شده برای دستیابی به نتایج ملموس و قابل مشاهده در بافت‌ها و محله‌های شهری، همچنان سؤالاتی در ذهن متبادر است که این واژه نیز عینا همانند «توسعه پایدار» چگونه خواهد توانست از مقیاس کلان یک رویکرد، خود را به پایین‌ترین و نزدیک‌ترین سطوح اثر‌گذاری و اجرائی‌شدن در امر ارتقای کیفیت زیست در شهرها برساند؟

🔹«سیدمهدی معینی» در مقاله‌ای در مجله شهرنگار (۱۳۸۶)، از لزوم هماهنگی بین خانواده اسناد هدایت و کنترل توسعه صحبت کرده است. این اسناد قاعدتا در چند سطح راهبردی، ساختاری، برنامه‌ای و عملیاتی تولید می‌شوند. تعامل صحیح و روان میان نهادها و سازمان‌های ذی‌ربط در سه سطح ملی، منطقه‌ای و شهری، شاید اولین ضامن اجرای اثرگذار این طرح‌ها تلقی شود.

🔸طبق سند ملی راهبردی احیا، بهسازی و نوسازی و توانمندسازی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری، در مجموعه قوانین و مقررات بازآفرینی شهری پایدار، منتشر شده در شرکت عمران و بهسازی شهری ایران، از رفع شکست بازار زمین و مستغلات شهری و بازار سرمایه در پاسخ به تقاضای اسکان قشرهای کم‌درآمد تا تنظیم نظام تأمین مالی مناسب برای تحقق طرح‌ها و برنامه‌های احیا، بهسازی یا تهیه طرح‌ها و تنظیم برنامه‌های احیا (باززنده‌سازی)، بهسازی و نوسازی براساس تقاضای واقعی ساکنان و به فراخور ویژگی‌های اقتصادی، اجتماعی و کالبدی هر یک از محدوده‌ها و محله‌های هدف به منظور بهبود کیفیت زندگی، تقویت و ارتقای هویت محله‌ها و محدوده‌ها، طیف متنوعی از سطوح اجرائی و مدیریتی را دربر می‌گیرد.

🔺وزیر راه و شهرسازی در یکی از مصاحبه‌های اخیر خود به برنامه‌های وزارتخانه درباره مداخله در بافت محله‌های این‌گونه اشاره کرده است: «به منظور دستیابی به فهمی مشترک از مسئله و راهبردهای مواجهه با آن‌ها در رویکرد بازآفرینی شهری، وزارت راه و شهرسازی با بازنگری در چارچوب‏های نظری، به اصلاح سیاست‌گذاری‌های مرسوم و ترویج این نگرش میان تمام کنشگران و ذی‏نفوذان اقدام کرده و به تدوین اسناد راهبردی، آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‏‌ها و همچنین اجرای برنامه‌‌های ظرفیت‌‏سازی، آموزش و ترویج پرداخته است. بنابراین نکته مهم‌تر این است که چگونه این محله‌ها را بازآفرینی کنیم؛ و به بیان دیگر قبل از تمرکز بر تک‌بنا، کیفیت زندگی در محله‌ها را بهبود بخشیم. به‌این‌ترتیب بحث اصلی در مقیاس ملی، رویکرد محله‌محوری است. چنانچه محله‌ها به مکان‌های مطلوب‌تری برای زندگی بدل شوند، افراد حس تعلق بیشتری به محله‌های تبدیل‌یافته خود داشته و در جهت بهبود محله کمک خواهند کرد».

🔸به‌این‌ترتیب، به گفته ایشان، حیطه عمل از توجه به واحدهای مسکونی در بافت‌های ناکارآمد شهری، به محله‌های دارای بافت ناکارآمد سوق داده شده و همه جوانب از جمله اصلاح محله‌های دارای بافت ناکارآمد و بهسازی سیستم‌های زیرساختی و روبنایی محلات دارای بافت‌های ناپایدار و ناکارآمد شهری مدنظر قرار گرفته است. به نظر می‌رسد تحقق‌پذیری این طیف وسیع از اقدامات به‌لحاظ مقیاس عملکردی، مستلزم تعریف درست از سازوکار سازمان‌های بین‌بخشی، تعریف درست از مدیریت مشارکتی و دخیل‌کردن مردم در پیشبرد ارتقا در بافت‌ها براساس ویژگی‌های فرهنگی بومی و نه دستورالعمل‌های برگردان از منابع خارجی خواهد بود.
📚 روزنامه شرق
لینک کانال👇👇
@economy7
@economy7