ریشه همه مغالطه‌ها برای نفی اقتصاد آزاد و رقابتی

ریشه همه مغالطه‌ها برای نفی اقتصاد آزاد و رقابتی

سرمنشا همه مغالطه‌ها برای نفی بازار آزاد یکی بیش نیست و آن اینکه آزادی، وسیله است و هدف نیست. لرد اَکتون، متفکر بزرگ مسیحی اوایل سده بیستم میلادی می‌گوید آزادی زمانی تحقق می‌یابد که به عنوان هدفِ در خود یا هدف نهایی مطرح باشد نه وسیله‌ای برای دیگر اهداف. چون هر هدفی در ورای آزادی می‌تواند به وسیله‌ای تبدیل شود برای نابودی آزادی. مگر نه این است که سوسیالیست‌ها با تبدیل برابری به هدف نهایی آزادی را محو کردند؟ اتفاقا این مساله در علم اقتصاد مدرن کاملا روشن است.

تخصیص بهینه، زمانی امکان‌پذیر است که همه در تعیین اهداف خود در چارچوب قانون آزاد باشند و بتوانند دارایی‌ها و تولیدات خود را داوطلبانه و آزادانه مبادله کنند. اگر بگوییم بازار آزاد صرفا وسیله‌ای برای تخصیص بهینه منابع است اشتباه بزرگی مرتکب شده‌ایم؛ چون بهینه اینجا با آزاد بودن بازیگران معنی دارد و یک مساله فنی نیست که مانند یک سازمان منوط به تصمیم مدیر باشد. مگر اینکه همانند سوسیالیسم جامعه را تبدیل به سازمان کنیم و با برنامه‌ریزی متمرکز تخصیص «بهینه» انجام دهیم؛ البته با عنایت به این موضوع مهم که بهینه اینجا از منظر برنامه‌ریز یا دولت خواهد بود و نه خود بازیگران اقتصادی. به‌علاوه، وسیله دانستن بازار آزاد برای تخصیص بهینه این خطر مهلک را دارد که مدعیان بگویند ما وسیله بهتری برای این کار سراغ داریم و آزادی اتفاقا مانع این کار است.

فضیلت بزرگ علم اقتصاد در نشان دادن این واقعیت مهم علمی است که آزادی انسان‌ها در تعیین اهداف اقتصادی خود جامعه را به سوی تخصیص بهینه منابع سوق می‌دهد. به سخن دیگر، بازار آزاد بیش و پیش از آنکه وسیله باشد هدف است، هدفی که پیگیری آن رفاه عمومی را هم به همراه می‌آورد.

دکتر موسی غنی‌نژاد
لینک کانال👇👇
@economy7
@economy7