جای اعتماد خالیست.. ✍پدرام سلطانی/ عضو اتاق بازرگانی ایران

جای اعتماد خالیست

✍پدرام سلطانی/ عضو اتاق بازرگانی ایران
در سال 1377 در نمایشگاهی در شهر بازل سوئیس برای عرضه و فروش کالایی شرکت کردم. کمی آنطرف تر از غرفه ما، غرفه ای بود که در آن یک زوج، آقای هندی و خانم سوئیسی، زیورآلات به نمایش و فروش گذاشته بودند. فرصتی پیش آمد که بازدیدی از غرفه آنها داشته باشم. در گفتگو با مرد هندی متوجه شدم که با خانمی سوئیسی ازدواج کرده و تبعه سوئیس شده است. در گفتگویمان صحبت به نحوه گرفتن غرفه رسید و من از او پرسیدم که شما چگونه هزینه غرفه را پرداخت کردید؟ او پاسخ داد که چون شهروند کشور سوئیس شده است، لازم نیست هزینه غرفه را پیش از نمایشگاه پرداخت کند و می تواند تا شش ماه پس از نمایشگاه مبلغ را بپردازد. من با تفکر و فهم ایرانی خودم از او پرسیدم که آیا چک یا ضمانتی برای این موضوع به نمایشگاه داده است؟ او در پاسخ گفت که خیر، لازم نیست. اینجا دولت به شهروندان اعتماد دارد. همه هم مبلغ را پرداخت می کنند.
این مکالمه ساده چراغی را در ذهن من روشن کرد که با آن رفتار دولت سوئیس و سایر کشورها با شهروندانشان را مورد مداقه قرار دهم و مقایسه کنم و در طی تمام این سالها مقایسه این رفتارها با رفتارهای معمول و متداول در کشورمان همواره مرا از فقدان یک سرمایه بزرگ ملی دچار رنج و تألم می کرد؛ نبود اعتماد و شاید از آن هم بدتر، روند روزافزون بی اعتمادی به شهروند.
شاید زدن چند مثال لازم باشد.

🔦ثبت شرکت: شاید ایران تنها کشوری باشد که یک شهروند ایرانی لازم است برای آغاز به کار، یعنی یک حق طبیعی و مسلم شهروندی، گواهی عدم سوء پیشینه دریافت کند.
🔦خروج از کشور: خروج از کشور برای پسرانی که به سن سربازی می رسند مجاز نیست مگر در شرایط خاص و با سپردن وثیقه.

🔦انتشار کتاب یا روزنامه: برای انتشار کتاب یا روزنامه، در بسیاری از کشورها نیازی به اخذ مجوز نیست، اما در ایران این کار باید صورت بگیرد و معمولاٌ هم فرایندی طولانی و سختگیرانه دارد.

🔦مطالبه و دریافت حقوق و عوارض دولتی: تقریباٌ برای تمام خدماتی که توسط دولت یا سایر مراجع ارائه می شود، وجه مربوطه باید بصورت پیش پرداخت و نقدی باشد. در موارد خاصی هم که تقسیط می شود حتماٌ باید چک یا ضمانتنامه دیگری ارائه شود.

🔦گزینش: برای استخدام در تمام دوائر دولتی و غیره، به جز انجام آزمونهای فنی و حرفه ای که تخصص افراد را می سنجد، روشهایی مانند تحقیق در محل زندگی، گزینش اخلاقی یا اخذ گواهی عدم سوء پیشینه بکار گرفته می شود.

مثالهای زیادی می شود زد. هم شهروند و هم دولت اینقدر با این رفتارها خو گرفته اند و بصورت روزانه سرو کار دارند که شاید کمتر به این فکر بیافتند که آنها نشانه هایی از نبود اعتماد به شهروند هستند. و چون اعتماد یک رفتار متقابل است، لذا اعتماد شهروند به دولت نیز انعکاسی از اعتماد دولت به شهروند است. در بررسی که حدود 3 سال پیش در کشور به عمل آمده، قریب به 2200 مجوز احصا شده است که برای انجام فعالیتهای مختلف اقتصادی در کشور لازم است اخذ شوند.

رابطه بین شهروند و دولت و حاکمیت در ایران با ابزارهای مجوز، ممنوعیت، گواهی عدم سوء پیشینه و مانند اینها تنظیم شده است. جایگاه کشور ما در بسیاری از گزارشهای رتبه بندی بین المللی نامناسب است و وقتی در علل و عوامل آن مداقه می کنی، مشاهده می شود که ابزارهای بی اعتمادی دلیل اول و اصلی وضعیت موجودند و جایگاه کشورهای پیشرو نیز به واسطه حذف ابزارهای بی اعتمادی بدست آمده است.

وقت آن رسیده است که دولت سرمایه اعتماد را به میان بیاورد و از این نهراسد که با حذف یک مجوز یا ممنوعیت، عده ای سوء استفاده کنند، بلکه باید این باور را بیابد که جمع بسیار بزرگتری از این اعتماد خرسند می شوند و برای حفظ آن با دولت رفتار متقابل پیشه می کنند. اعتماد سررشته کاهش تخلف، کاهش فساد، افزایش شفافیت و تعالی اخلاق شهروندی است. لازم است همه ما مصادیق عدم اعتماد به شهروند را در حوزه تخصصی خود احصاء کنیم و آنها را به اشتراک بگذاریم تا بلکه شروعی مشترک باشد برای حذف عوامل بی اعتمادی از چهره روابط شهروند-حاکمیت.
فاصله ما با کشوری مانند سوئیس به اندازه میزان اعتماد دولت به شهروندان است.
منبع: تجارت فردا
لینک کانال👇👇
@economy7
@economy7