قرائت گزارش کمیسیون اصل ۹۰ مجلس درباره مسکن مهر

قرائت گزارش کمیسیون اصل 90 مجلس درباره مسکن مهر

کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی در 25 مهرماه 1395 گزارشی درباره مسکن مهر را در صحن علنی قرائت کرد. برداشت من این بود که گزارش به اندازه محتوایش برای افکار عمومی مهم نشد و توجه جامعه را جلب نکرد. بگذارید به برخی از مندرجات آن نگاهی بیندازیم.
حسب شکایات واصله به کمیسیون و مصوبه مورخ ۱۸/۷/۱۳۸۹ اعضاء ثابت کمیسیون مقرر گردید عملکرد طرح مسکن مهر در چارچوب موارد زیر مورد بررسی قرار گیرد. (دقت کنید که گزارش بررسی، شش سال پس از وصول شکایت به کمیسیون، قرائت می‌شود.)
گزارش کمیسیون، حاوی مطالب زیر درباره مسکن مهر است. من همه مندرجات را نیاورده و صرفاً گزیده‌ای از نقاط ضعف گفته شده برای مسکن مهر را برشمرده‌ام.
1. واگذاری اراضی نامناسب برای احداث مسکن مهر - خارج از محدوده، در دامنه کوه، شیب نامناسب و...- بدلیل ضعف مطالعه در مکانیابی اراضی که در نهایت باعث بالا رفتن هزینه‌های آماده‌سازی و قیمت تمام شده مسکن مهر شده است.
2. ضعف خدمات زیربنایی و روبنایی لازم از جمله آب، برق، فاضلاب، بیمارستان، مدرسه، فضای سبز و...
3. برخی نیازسنجی‌های انجام شده برای استان‌ها با واقعیت موجود (از قبیل تعداد متقاضیان یا واجدین شرایط و...) مطابقت ندارد.
4. متقاضی نداشتن تعداد ۶۶۸۵۲ واحد از پروژه‌های مسکن مهر که در نتیجه سهم آورده متقاضیان از هزینه‌های اجرای تاسیسات زیربنایی پروژه‌های مزبور را افزایش داده است.
5. عدم توجه به ضرورت آمایش سرزمین و جانمایی آمایش جمعیت در مکانیابی اراضی برخی از شهرهای جدید
6. در این شرایط و با توجه به طرحهای جامع و تفصیلی شهری، امکان توسعه شهرها را محدود و یا غیرممکن کرده و ارزش مالکیت ملک به صورت فزاینده گسترش مییابد و قدرت مانور ارزش گذاری مالکین در قبال مستأصل ماندن رویکردهای حاکمیت ملی و محلی افزایش مییابد.
7. فارغ از بررسی نحوه انتخاب و یا انعقاد قرارداد با پیمانکاران و یا حتی فارغ از بررسی جایگزینی و اجرای عملیات توسط پیمانکاران دست دوم و یا حتی دست سوم، رعایت معیارها، استانداردها و کیفیت طراحی و ساخت و ساز در اغلب این گونه شهرهای جدید با ابهامات عمده‌ای مواجه بوده است.
8. ساخت مسکن مهر به طور بیرویه به تعاونیهای مسکن واگذار شده است که از کمترین تجربه برخوردارند.
9. عدم نظارت کافی اعم از نظام مهندسی و سازمان ملی زمین و مسکن درخصوص ساخت که به دلیل گسترش آن خصوصاً در طراحی و ساخت، ضعف‌های زیادی وجود دارد.
10. از لحاظ فرهنگی این کار نشانه‌ای از حاشیه‌نشینی فرهنگی است که امروز گریبانگیر شهرهای بزرگ شده است. از نظر اجتماعی و امنیتی نیز، تجمیع یک صنف در محدودهای خاص تبعاتی را به دنبال خواهد داشت.
11. درخصوص انحراف از قوانین و مقررات تعداد ۶ فقره پرونده به مبلغ ۴۹.۴۵۴ میلیون ریال بابت موضوعات پرداخت یارانه در محل غیرمعین، هزینه‌های آماده‌سازی بدون مجوز قانونی، مکان‌یابی عجولانه و غیراصولی، عقد قرارداد مازاد بر سقف مجاز و واگذاری دو قطعه زمین تجاری بدون تشریفات قانونی و... جهت اقدام قانونی به دادسرای دیوان محاسبات کشور ارسال شده است.
12. وضعیت عملکرد دستگاههای اجرایی در ارائه خدمات روبنایی (تعداد اتمام یافته نسبت به مورد نیاز مصوب از محل منابع داخلی دستگاه‌های حوزه مسکن) به ترتیب در موضوع مدرسه از تعداد ۱.۶۴۵ واحد مصوب مورد نیاز تعداد ۱۴۲ مورد (۹ درصد) اتمام‌یافته، در موضوع کلانتری از تعداد ۹۹ واحد مصوب مورد نیاز تعداد ۱۶ مورد (۱۶ درصد) اتمام یافته، در موضوع مسجد از تعداد ۴۵۴ واحد مصوب مورد نیاز تعداد ۴۹ مورد (۱۱ درصد) اتمام یافته و در موضوع مراکز بهداشتی و درمانی از تعداد ۱۸۳ واحد مصوب مورد نیاز تعداد ۱۵ مورد (۸ درصد) اتمام یافته می‌باشد. هم چالش‌ها و مشکلات در مسکن مهر به ترتیب عبارتند از: عدم ارائه خدمات مناسب زیربنایی و روبنایی توسط دستگاه‌های خدماترسان، وجود واحدهای مازاد فاقد متقاضی، عدم نظارت کافی و حسابرسی از طریق ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی بر تعاونی‌های مسکن، ضعف توان تخصصی و فنی برخی تعاونیها و سوء مدیریت مالی، صدور و تحویل دفترچه های اقساطی به متقاضیان بدون تحویل واحدهای مسکن مهر و... می باشد که موارد اختلاف پیمانکاران و سوءاستفاده مالی افراد ذیمدخل در پروژه های تعاونی ساز در مراجع قضایی مطرح شده است.
13. از مجموع 1219000 واحد اتمام یافته، تعداد 1488517 واحد مسکونی تحویل متقاضیان مسکن مهر شده و 423285 واحد به دلیل فقدان امکانات زیربنایی و روبنایی تحویل متقاضیان نشده است.