آقای رئیس‌جمهور بعدی – قسمت سیزدهم.. محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

آقای رئیس‌جمهور بعدی – قسمت سیزدهم

محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ هیجده نکته را قبلا نوشته‌ام و نوزدهمی درباره مفهوم ساده‌ای است که حکمرانی ما به فراموشی سپرده است: مرز.

☑️⭕️ نکته نوزدهم: مرزبانی کن

✅ شما برای آن‌که رئیس‌جمهور کارآمدی باشی که خلق خدا بعد از پایان ریاست جمهوری دعای خیر برایت داشته باشند، باید نظام ذهنی و مفاهیمی را که با آن‌ها کار می‌کنی نسبت به آن‌چه در سیاست ایران رایج است زیاد تغییر بدهی. یکی از آن مفاهیم که باید در نظر درک جدیدی از آن داشته باشی و در عمل مطابق آن درک جدید عمل کنی، مرز است.

✅ جهان ما «جهانی شدن» را تجربه کرده است و یکی از پی‌آمدهای این وضعیت، تغییر معنا و واقعیت مرز است. مرکز دیگر فقط یک خط فرضی یا توافق‌شده میان ما و همسایگان‌مان نیست که ایران را روی نقشه مشخص می‌کند و شما وظیفه داشته باشید با سیاست‌ها و اقدامات خود از محدوده سرزمینی که این مرز مشخص می‌کند، صیانت کنید.

✅ مرز محدوده‌ای است که در آن ارزش یا منفعتی نهفته است. مرز درست به همین دلیل فقط مفهومی جغرافیایی نیست، بلکه زمان‌مند و تاریخی هم هست. مرز برای چیزی در آینده هم معنا دارد. بگذار ساده بگویم: مرز هر کشوری در دنیای جهانی‌شده تا آن جایی است که منافع دارد.

✅ اگر ما صد هزار دلار فرش یا زعفران به کشوری دوردست می‌فروشیم، آن‌جا هم مرز ماست؛ و اگر چند شهروند ایرانی در نقطه‌ای از جهان زندگی می‌کنند، یا یک شرکت ایرانی در آن نقطه هر چند دورافتاده از جهان کسب‌وکاری دارد، آن‌جا مرز ماست؛ و اگر شاعری ایرانی نظیر مولانا در کشوری از جهان طرفدار دارد و نمادی از قدرت نرم ماست، آن‌جا مرز ماست؛ و اگر ایرانیان زیادی در جای جای جهان علم، ثروت یا اعتباری آموخته‌اند که می‌توانند به ایران کمک کنند، همه این جای جای جهان مرز ماست.

✅ آقای رئیس‌جمهور بعدی، هر جا یک دلار درآمد، یک درصد سهم بازار کالا یا شرکت‌های ایرانی، یک نفر ایرانی، نامی از یک سرمایه فرهنگی ایرانی، یک ذره اعتبار نام فرهنگ و تاریخ ایران و ... هر نفعی از ایران هست، آن‌جا مرز ماست.
پیش خودت گفتی این بابا هم بدیهیات می‌گوید؟ اما بدیهیات نیست، الزامات این نوع فکر کردن به مرز خیلی زیاد است، اندازه کتاب می‌شود، اما چند مورد را برایت می‌گویم:

⭕️ یک. باید برداشتی متکثر و پیچیده از منفعت داشته باشی، قدرت سخت و نرم را در تعریف نفع ملی در هم ترکیب کنی، و آن‌را در چارچوب زمان و آینده ببینی؛ کار ساده‌ای نیست.

⭕️ دو. دستور بده یک نقشه یا چند نقشه روی دیوار اتاقت نصب کنند. روی یکی منافع فرهنگی، دیگری منافع علمی، سومی منافع اقتصادی، چهارمی منافع امنیتی، پنجمی منافع محیط‌زیستی، ششمی منافع فناورانه و هفتمی منافع اجتماعی ایران در نقاط مختلف جهان را مشخص کنند. حالا فکر کن نقشه‌هایی داری که تحول منافع ایران در همه این ابعاد در طول زمان و در گذشته و آینده را نشان دهند، ابزار جالبی برای فکر کردن و سیاست‌گذاری می‌شود.

⭕️ سه. مرز، مرزبان لازم دارد. فرض کن با همین تعریف مرز، مرزهایی اقتصادی، علمی، فرهنگی، سیاسی، امنیتی یا فناورانه در اطریش، استرالیا، نیجر، کاستاریکا، شیلی و اندونزی داریم. چگونه از این مرزها صیانت و پاسبانی می‌کنی؟ آیا قدرت نظامی کافیست؟ داشتن سفارتخانه کفایت می‌کند؟ دولت به تنهایی می‌تواند؟

⭕️ چهار. ابزار هر نوع مرزیابی فرق می‌کند. ابزار مرزبانی فرهنگی-علمی و قدرت نرم با ابزار مرزبانی اقتصادی یا نظامی-امنیتی فرق دارد. دچار کج‌فهمی نمی‌شود و هر وقت پای منافع و امنیت و مرز به میان می‌آید، فقط یاد تفنگ نمی‌افتی.

⭕️ پنج. مرزبان‌ها هم باید توانایی‌های متفاوتی داشته باشند. مرزبان نظامی –امنیتی یک جور آموزش می‌خواهد و حتماً باید تحت کنترل قدرت حکومت باشد؛ اما مرزبان اقتصادی، علمی یا رسانه‌ای بهتر است دولتی نباشد. فکر نکن فهم این‌ها ساده یا اجرای آن‌ها راحت است. ما در عصر بی‌توجهی به همه این‌ها به سر می‌بریم.

✅ خب، بیش از این توضیح لازم نیست، اگر منافع ملی و حکمرانی خوب اصلاً برایت اولویت و اهمیت داشته باشد، و از حداقل هوش لازم برای ریاست جمهوری برخوردار باشی، همین میزان کافی است، باید موضوع را گرفته باشی؛ و اگر گرفته باشی، حتماً به الزامات حکمرانی با این نوع نگاه به مرز و مرزبانی فکر خواهی کرد. دیپلماسی، سیاست خارجی و جهانی شدن برایت معنای دیگری خواهد یافت.

#آقای_رئیس_جمهور_بعدی

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

@fazeli_mohammad