بجنبید، زود دیر می‌شود!.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی.. یک

بجنبيد، زود دير مي‌شود!

محمد فاضلي – عضو هيئت علمي دانشگاه شهيد بهشتي

يک. کرونا به سرعت پيچيده‌تر خواهد شد. پيچيدگي ناشي از چند رخداد و فرايند است که عبارتند از: الف. نوروز و افزايش سفرها (علي‌رغم توصيه به در خانه ماندن)؛ ب. گسترش يافتن پي‌آمدهاي فراگيري کرونا در کل نظام سلامت، اقتصاد و کسب‌وکارها؛ ج. احتمال طولاني‌شدن زمان فراگيري بيماري و قرار گرفتن سياست‌مداران در چندراهي‌هاي سخت تصميم‌گيري؛ د. ترکيب کرونا با ساير مسائل از جمله بيکاري، تورم، رکود و الي آخر.

دو. مقامات در سطح ملّي و استان‌ها به‌زودي با تصميم‌گيري درباره مسائل پيچيده‌ برآمده از همان چهار رخداد و پي آمد بند يک قرار مي‌گيرند. اين اتفاق در بستر همه کاستي‌هاي تاريخي و مزمن به‌جا مانده از گذشته، و در کشوري تحت فشار تحريم رخ مي‌دهد.

سه. اگر يک «اتاق داده، تحليل، توليد اطلاعات و مشاوره تصميم» کرونا وجود نداشته باشد، نظام تصميم‌گيري به‌سرعت در مقابل اين پديده پيچيده و فراگير، به تصميمات سليقه‌اي و به احتمال زياد خطا تن مي‌دهد و بر اثر پي‌آمدهاي هر تصميم، و حتي گفتن عبارات و سخنان نسنجيده، عوارض منفي به شدت افزايش مي‌يابد.

پيشنهاد سياستي-اجرايي

🔹 يک. به سرعت سازماني که زير بار اقدامات اجرايي مقابله با کرونا نيست، مسئول تشکيل «اتاق داده، تحليل، توليد اطلاعات و مشاوره تصميم کرونا» شود.

🔹 دو. اين سازمان به سرعت بخش‌هايي براي اين کارکردها راه‌اندازي کند:

⭕️ تماس و مشاوره با استان‌ها و استانداران،

⭕️ تعريف، شناسايي و دريافت داده‌هاي مناسب

⭕️ تحليل داده‌ها

⭕️ رصد بهداشتی و درمانی کرونا

⭕️ رصد اقتصادي کرونا

⭕️ رصد اجتماعي کرونا

⭕️ رصد اطلاع‌رساني کرونا

⭕️ رصد سياسي-امنيتي کرونا

⭕️ آينده‌پژوهي کرونا

⭕️ ارزيابي سريع هر تصميم، سياست و اقدام ملي و استاني درباره کرونا

🔹 سه. اقلام داده‌هاي موجود در کشور درباره کرونا (نظير مشخصات اجتماعي-اقتصادي مبتلايان و جان‌باختگان، مصرف لوازم و مواد پزشکي و ...؛ و داده‌هايي که توليد آن‌ها ضروري است، شناسايي شوند.

🔹 چهار. «اتاق داده، تحليل، توليد اطلاعات و مشاوره تصميم» کليه تحليل‌هاي مفيد بر روي داده‌ها و تبديل آن‌ها به اطلاعاتي مفيد براي تصميم‌گيري را فهرست کند. انواع داده‌ها و اطلاعات درباره جغرافيا، جمعيت‌شناسي، اقتصاد، اپيدمولوژي و تحولات مرتبط با کرونا، ضروري‌اند.

🔹 پنج. «اتاق داده، تحليل، توليد اطلاعات و مشاوره تصميم» هماهنگي‌هاي بين‌سازماني لازم براي پيشگيري و درمان کرونا را فهرست کرده و اجراي آن‌ها را پايش کند. .

🔹 شش. حداکثر محتواي صحيح از تحليل داد‌ه‌ها به دست‌ آيد و با مردم به اشتراک گذاشته شود.

🔹 هفت. «اتاق داده، تحليل، توليد اطلاعات و مشاوره تصميم» درباره اثربخش کردن فرايند اطلاع‌رساني مشاوره ارائه کند.

🔹 هشت. طراحي و تحليل چند نظرسنجي درباره ابعاد مختلف مسأله اپيدمي کرونا در دستور کار اتاق قرار گيرد.

🔹 نه. نيروي انساني‌اي که در اين اتاق به‌کار گرفته مي‌شوند بايد حداقل ترکيبي از متخصصان پزشکي، اپيدمولوژي، تحليل سيستم‌هاي پيچيده و ديناميک سيستم‌ها، اقتصاد، فناوري اطلاعات، علوم اجتماعي، ارتباطات و رسانه، سياست‌گذاري عمومي، سياست و امنيت، آينده‌پژوهي و تحليل اطلاعات جغرافيايي باشند.

🔹 ده. همه سازمان‌هاي مرتبط با کرونا موظف شوند داده‌هاي خود را با اين اتاق به اشتراک بگذارند و خط سبزهاي ارتباط ميان اين «اتاق داده، تحليل، توليد اطلاعات و مشاوره تصميم» و سازمان‌هاي کشور براي دريافت و ارسال داده و اطلاعات، وجود داشته باشد.

✅ رؤيا و آرزو که محال و جرم نيست؛ به اين اتاق که فکر مي‌کنم، آرزويم ديدن جايي است که ده‌ها متخصص با دستور کار مشخص، خلاقيت، انگيزه و تعهد براي کمک به ايران و ايرانيان، ماسک زده‌اند و همه اصول بهداشت فردي را رعايت مي‌کنند، پشت کامپيوترها نشسته‌اند، داده‌ها را مي‌خوانند، در جلسات کاري روي داده‌ها و اطلاعات بحث مي‌کنند، و عين برج مراقبت يک فرودگاه شلوغ، پرواز سياست‌ها، برنامه‌ها و اقدامات را تحت نظارت دارند و مشورت مي‌دهند.

⭕️ نکته آخر: اگر تجربه شکل‌گيري چنين اتاقي موفقيت‌آميز باشد، ظرفيت کل سيستم براي حل مسأله از طريق الگوگيري براي حل ساير مسائل ارتقا مي‌يابد. زودتر دست به کار شويد. چند ده نفر برگزيده از ميان چند ميليون فارغ‌التحصيل آموزش عالي بايد در اين لحظات تاريخي براي کاستن از مشکلات ملت به‌کار بيايند.

(اگر مي‌پسنديد، به اشتراک بگذاريد.)

کانال دغدغه ايران
 @fazeli_mohammad