عید غدیر: «روز تحلیل حکمرانی».. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

عید غدیر: «روز تحلیل حکمرانی»

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ اگرچه به اسم دین برخی چنان کرده‌اند که سخن گفتن از دین، دینداری و یک حکمران دیندار به نام علی‌ابن ابیطالب دشوار شده است و گوینده پیشاپیش باید انگ ریاکاری و شَرَنگ تندزبانی‌های انبوهی از مخاطبان را به جان بخرد و سخن بگوید، اما بد نیست بگویم کاش روز عید غدیر در تقویم «روز تحلیل حکمرانی» نام گیرد تا شاید فرصتی باشد برای سخن گفتن و تحلیل کردن حکمرانی و سنجیدن نسبت آن با میراثی که به نام امام علی (ع) از اصول و سنن حکمرانی باقی مانده است.

✅ علی‌الحساب این مواجهه امام علی (ع) با قاضی گماشته خود را بنگریم. (نهج‌البلاغه، ترجمه محمد دشتی، انتشارات پیام عدالت، صص. 365-364)

⭕️ «به امام (ع) خبر دادند که شریح بن حارث، قاضی امام، خانه‌ای به 80 دینار خرید، او را احضار کرد، فرمود:

به من خبر دادند که خانه‌ای به هشتاد دینار خریده‌ای، و سندی برای آن نوشته‌ای، و گواهانی آن‌را امضا کرده‌اند. شریح گفت: آری امیر مؤمنان! امام (ع) نگاه خشم‌آلودی به او کرد، فرمود: ای شریح! به زودی کسی به سراغت می‌آید که به نوشته‌ات نگاه نمی‌کند، و از گواهانت نمی‌پرسد، تا تو را از آن خانه بیرون کرده و تنها به قبر بسپارد. ای شریح! اندیشه کن که آن خانه را با مال دیگران یا با پول حرام نخریده باشی، که آن‌گاه خانه دنیا و آخرت را از دست داده‌ای. اما اگر هنگام خرید خانه، نزد من آمده بودی، برای تو سندی می‌نوشتم که دیگر برای خرید آن به درهمی یا بیشتر، رغبت نمی‌کردی. آن سند چنین می‌نوشتم:

این خانه‌ای است که بنده‌ای خوار آن‌را از مرده‌ای آماده کوچ خریده، خانه‌ای از سرای غرور، که در محله نابودشوندگان، و کوچه هلاک‌شدگان قرار دارد. این خانه به چهار جهت منتهی می‌گردد: یک سوی آن به آفت‌ها و بلاها، سوی دوم آن به مصیبت‌ها، و سوی سوم به هوا و هوس‌های سست‌کننده، و سوی چهارم آن به شیطان گمراه‌کننده ختم می‌شود، و در خانه به روی شیطان گشوده است. این خانه را فریب‌خورده آزمند، از کسی که خود به زودی از جهان رخت برمی‌بندد، به مبلغی که او را از عزت و قناعت خارج و به خواری و دنیاپرستی کشانده، خریداری کرده است. هر گونه نقصی در این معامله باشد، بر عهده پروردگاری است که اجساد پادشاهان را پوسانده، و جان جباران را گرفته، و سلطنت فرعون‌ها چون کسری و قیصر و تُبَّع و حمیر را نابوده کرده است.»

✅ «روز تحلیل حکمرانی» در تقویم به این کار می‌آید که کردار حکمرانان با این گفتار علی ابن ابیطالب (ع) مقایسه و سنجش شود. نهج‌البلاغه علی (ع) البته انباشته از این گونه معیارها و سنجه‌های البته مهجور و متروک‌مانده است. علی کارگزارانش را چنین هشدار می‌داد و به رعایت حال مردمان فرامی‌خواند.

عید غدیر مبارک

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

@fazeli_mohammad