تحریم و فصل، برجام و وصل

تحریم و فصل، برجام و وصل
ویدئویی کوتاه از سوار شدن آقای حسین شریعتمداری مدیر مسئول روزنامه کیهان به هواپیمای ایرباس جدید ایران ایر و سفر ایشان به مشهد منتشر شده است. اغلب آن‌ها که این ویدئو را به اشتراک گذارده‌اند یا درباره‌اش نوشته‌اند، از منظر نوعی مچ‌گیری به آن نگریسته‌اند و بیشتر خواسته‌اند نشان دهند شریعتمداری که مخالف سرسخت برجام بوده و هست، از هواپیمایی که محصول برجام است بهره می‌گیرد و هیچ به روی خود نمی‌آورد. من اما معتقدم باید از زاویه‌ای دیگر به این ویدئو نگریست و برداشتی دیگر داشت.
آن برداشت دیگر که از آن سخن می‌گویم در تمایز میان تحریم و برجام و کارکردهای آن‌ها نهفته است. بزرگ‌ترین کارکرد تحریم‌ها ایجاد جدایی و فصل بود و هست. تحریم‌ها فاصله بودند میان ما و جهان، و در میان ما ایرانیان نیز خط فصل و جدایی می‌کشیدند: جدایی میان آن‌ها که از تحریم سود می‌بردند و آن‌ها که خسارت نصیب‌شان می‌شد. تحریم ذاتاً تبعیض‌آمیز و خط فاصله است. خط فاصله میان آن‌که از بازار سیاه، بهانه دور زدن تحریم و بهره‌گیری سیاسی و اقتصادی از شرایط تنش‌آمیز سود می‌برد و اکثریتی که خسارت تحمل می‌کند.
برجام اما از جنس وصل کردن است، وصل کردن ما و جهان، و وصل کردن ما و حتی مخالفان برجام و از جمله جناب شریعتمداری؛ ما همه با هم سوار هواپیمایی می‌شویم که محصول برجام است؛ از امنیتی بهره می‌بریم که تحت تأثیر برجام است؛ از پول فروش نفتی سود می‌بریم که نتیجه برجام است. برجام میان ما خط نکشیده است. حسین شریعتمداری هم می‌تواند سوار هواپیمایی بشود که در نتیجه برجام در آسمان این کشور پرواز می‌کند.
مسأله مهم‌تر اصلاً این است که برجام اگر می‌خواهد ماندگار باشد، باید نه فقط بازی برد-برد میان ایران و قدرت‌های جهانی، بلکه بازی برد-برد میان ایرانیان باشد. برجام وقتی ماندگار می‌شود که مواهبش بدون خط فصل، بدون تبعیض، نصیب همه ایرانیان شود. راهبرد دولت باید همگانی کردن مزایای برجام باشد، و هواپیما جدید نمونه خوبی از این بازی برد-برد است. مخالفان برجام هم حق دارند هواپیمای ایمن سوار شوند و با خیال راحت مسافرت کنند. منافع برجام اگر به همه برسد، به هم وصل می‌شویم. برجام باید مصداق بیتی از مولانا باشد: «ما برای وصل کردن آمدیم —- نی برای فصل کردن آمدیم.» همگانی کردن منافع برجام، راهی برای ماندگاری خود برجام و منطق پشتیبان آن است. (محمد فاضلی)
https://telegram.me/fazeli_mohammad