واقعه عاشورا به روایت مقتل ابومخنف.. محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

‍ واقعه عاشورا به روایت مقتل ابومِخنف

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ توضیح: این نوشتار، فقط معرفی دو کتاب است، بدون هیچ موضع‌گیری تخصصی، از آن جهت که نویسنده متخصص این حوزه نیست و فقط به عنوان یک خواننده علاقمند، تجربه خواندن را با شما به اشتراک می‌گذارد.

✅ خواندن تاریخ عاشورا در دو روز تاسوعا و عاشورا، حال و هوای دیگری دارد؛ خصوصاً برای کسانی که معرفتی در قیل و قال مداحان نمی‌یابند. شاید دو کتابی که معرفی می‌کنم در این دو روز به کارتان بیاید.

✅ رسول جعفریان – استاد شناخته‌شده تاریخ اسلام دانشگاه تهران – کتابی دارد با عنوان «تأملی در نهضت عاشورا» (ناشر: انصاریان، 1382؛ نشر علم، 1397). این دو روز تاسوعا و عاشورا، فرصت مناسبی برای خواندن این کتاب است. نسخه اینترنتی آن‌را می‌توانید پیدا کنید و بهتر آن‌که ضمن رعایت حقوق نویسنده و ناشر، خریداری شود.

✅ رسول جعفریان بخشی از کتاب را به «درباره منابع تاریخ عاشورا» اختصاص داده است. او پنج کتاب «مقتل» را منابع دست اول درخصوص واقعه عاشورا ذکر می‌کند. مقتل‌الحسین یا به اختصار «مقتل» نام عمومی کتاب‌هایی است که روایت شهادت حسین بن علی (ع) را ارائه می‌کنند.

✅ جعفریان می‌نویسد «در میان مقتل‌های اصیل موجود که می‌توان با اعتماد کلی بر آن‌ها به بررسی رویداد کربلا پرداخت، پنج مورد وجود دارد که قابل توجه است. این پنج مورد مربوط به قرن دوم تا اوایل قرن چهارم هجری است.» او این پنج مقتل را به ترتیب این گونه ذکر می‌کند: مقتل‌الحسین علیه السلام ابومخنف، ابن‌سعد، بلاذری، دینوری و ابن‌اعثم.

✅ ابومخنف لوط‌ بن یحیی (وفات 157 هـ)، قدیمی‌ترین مورخ کربلاست. جعفریان او را کسی می‌داند که به حد رایج در کوفه به تشیع باور داشته است. اگرچه کتاب اصلی مقتل‌الحسین ابومخنف از میان رفته اما عمدتاً بر اساس آن‌چه محمد جریر طبری مورخ بزرگ‌ترین تاریخ اسلام قرون اولیه از بومخنف ذکر کرده، این کتاب بازسازی شده است.

✅ نسخه‌های بازسازی‌شده از مقتل ابومخنف که تاریخ واقعه کربلاست، در دست است. شما می‌توانید یکی از آن‌ها را در فایل زیر مشاهده کنید. خواندنش زوایای زیادی برای نگریستن به واقعه عاشورا می‌گشاید.

📚 وقعة الطف لابی مخنف، به تحقیق محمدهادی یوسفی غروی)قم: انتشارات اسلامی). این کتاب توسط جواد سلیمانی با عنوان «نخستین گزارش مستند از نهضت عاشورا» (قم: مؤسسه آموزشی پژوهشی امام‌خمینی) و توسط محمد صادق روحانی با عنوان «ترجمه وقعة الطف، بازسازی مقتل الحسین ابومخنف» (قم:انتشارات طه) به فارسی ترجمه شده است.

(اگر می‌پسندید، به اشتراک بگذارید.) @fazeli_mohammad

⭕️ دغدغه ایران در اینستاگرام:👇👇
https://www.instagram.com/p/B2D5MzenaO-/?igshid=1aj5bu91n56r6