نقص فنی هواپیمای نروژی و فرصت‌سوزی‌های ما. (محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

‍ نقص فنی هواپیمای نروژی و فرصت‌سوزی‌های ما
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)

✅ یک فروند هواپیمای بوئینگ 737 متعلق به خطوط هوایی نروژ در تاریخ 23 آذرماه 1397، زمانی که از امارات عربی متحده راهی اُسلو نروژ بود، به دلیل نقص فنی موتور مجبور شد در فرودگاه شیراز به زمین بنشیند. مسافران و خدمه یک روز بعد ایران را ترک کردند اما هواپیما 70 روز در فرودگاه شیراز زمین‌گیر شد تا قطعات لازم برای تعمیر هواپیما برسد و فرودگاه شیراز را در 4 اسفند ترک کند. این ماجرا حاوی نکات مهمی بود که به سادگی از کنار آن‌ها گذر شد.

✅ اول، اگر هواپیمایی نروژی برای تأمین قطعات باید هفتاد روز در فرودگاه شیراز زمین‌گیر شود، می‌شود برآورد کرد که تحریم‌ها بر سر صنعت هوایی ایران – کشوری وسیع با ظرفیت توسعه زیاد صنعت هوایی؛ و موقعیت جغرافیایی کم‌نظیر برای تبدیل شدن به مرکزی برای صنعت هوایی جهان، چه می‌آورند. همین یک قلم نشان می‌دهد تحریم‌ها نعمت نیستند، و خسارات بسیار بر این سرزمین و مردم وارد خواهند کرد.

✅ دوم، جا دارد بپرسیم اگر شرکت نروژی برای رساندن قطعات به ایران و تعمیر هواپیما، هفتاد روز معطلی (و در نتیجه هزینه‌های بسیار از جمله هزینه بلااستفاده ماندن یک سرمایه قابل توجه گران‌قیمت) را تحمل کرده است، شرکت‌های هواپیمایی ایرانی چقدر خسارات ناشی از زمین‌گیر شدن هواپیماهای گران‌قیمت، دور زدن تحریم‌ها و ریسک‌های ایمنی را پذیرا می‌شوند.

✅ سوم، از منظر دیپلماسی عمومی، جا داشت یک تیم مستندساز مجهز کل این ماجرا را پوشش دهد و همه فرایند و لحظه لحظه داستان را ثبت و ضبط کند. کردار آمریکایی‌ها در کل تحریم‌ها، و بالاخص تحریم صنعت هوایی ایران که مستقیماً با جان آدمیان سروکار دارد (و البته بقیه تحریم‌های مربوط به دارو، غذا، و ...) بسیار غیرانسانی و از نظر اخلاقی محکوم است. ماجرای بوئینگ 737 نروژی فرصتی بود تا چشم جهان را به مصائب ناشی از تحریم‌ها علیه صنعت هوایی ایران متوجه سازیم.

✅ تولید و پوشش گسترده خبری این ماجرا می‌توانست بخشی از دیپلماسی عمومی ما علیه تحریم‌ها باشد. غیر از تلاش برای رفع تحریم‌ها، مشروعیت اخلاقی تحریم را نیز باید هدف گرفت. هواپیما نشست، برخاست و رفت، بدون آن‌که ما با چند ده شبکه تلویزیونی دولتی، بهره‌ای از این داستان برده باشیم.

(این متن را اگر می‌پسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad