asrdiplomacy. ir. هفت خطر تلاش‌های ترامپ برای انزوای ایران

asrdiplomacy.ir
هفت خطر تلاش های ترامپ برای انزوای ایران

سید حسین موسویان
المانیتور

سخنان دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، که آخر هفتهٔ گذشته در عربستان سعودی ابراز شد، نشانگر بازگشت از سیاست‌‌های دولت اوباماست که تنش‌ها با ایران را افزایش خواهد داد. یک روز پس از آن‌که ۴۲ میلیون ایرانی با بر جای گذاشتن رکورد مشارکت در انتخاباتی که منجر به پیروزی حسن روحانی شد، از تمایل خود برای تعامل با جهان خبر دادند، ترامپ در یک حکومت پادشاهی و دیکتاتوری مطلقه ظاهر شد تا «کشورهای مسلمان» را به «منزوی‌کردن» ایران دعوت کند.

اتهام اصلی دولت ترامپ این است که تهران منطقه را بی‌ثبات می‌کند؛ اما چنین چیزی با واقعیاتِ ملموس، منطبق نیست. ایران از همان دولت‌هایی در افغانستان و عراق پشتیبانی می‌کند که مورد حمایت آمریکا نیزهستند. در عین حال، کابل و بغداد به‌ترتیب پاکستان و عربستان سعودی را برای حمایت از تروریسم در کشورشان ملامت می‌کنند. جو بایدن، معاون پیشین ریاست جمهوری آمریکا، در سال ۲۰۱۴ نقش متحدان این کشور ازجمله عربستان و ترکیه و امارات را در ایجاد بی‌ثباتی، این‌گونه برشمرد: «آن‌ها صدها میلیون دلار و ده‌ها هزار تُن سلاح را به سوی هر کسی که می‌خواست با اسد بجنگد روانه کردند؛ بدون در نظر گرفتن این‌که النصره، القاعده و عوامل افراط‌‌گرای جهادی که از دیگر بخش‌های جهان آمده‌ بودند، از این کمک‌ها استفاده می‌کردند.»

علاوه بر این، هزینه‌های نظامی ایران بسیار کمتر از عربستان سعودی، اسرائیل و سایر کشورهای عرب خلیج فارس است؛ با آن‌که جمعیتش از مجموع تمامی آن‌ها بیشتر است. به همین خاطر، ادعای آن‌که ایران اهداف نظامی در منطقه دارد، اساس است. ضمن اینکه توافق اتمی تاریخی جولای ۲۰۱۵ نیز تمامی راه‌های احتمالی را برای دسترسی ایران به سلاح اتمی مسدود کرده، در حالی که اسرائیل کماکان تنها مانع دست‌یابی به خاورمیانه‌ای عاری از سلاح‌های هسته‌ای است.

با توجه به استراتژی مشهود ترامپ، دست‌کم هفت خطر است که ایالات متحده باید از دست یازیدن بدان‌ها پرهیز کند.

نخست: توافق اتمی -که تضمین کننده عدم انحراف برنامه هسته ای به سمت بمب ایران شده است. در خطر جدی قرار دارد. اسرائیل و عربستان سعودی تمام تلاش خود را به کار بستند تا از توفیق مذاکرات میان ایران و شش قدرت جهانی جلوگیری کنند. آن‌گونه که چندین منبع غربی در گفت‌وگو با من تأیید کردند، آن‌ها اکنون بر روی استراتژی پیچیده‌تری متمرکز شده‌اند تا در تا درراه اجرای توافق کارشکنی کنند. به جای خروج آمریکا از توافق که موجب نقض آن شده و می‌تواند این کشور را در عرصهٔ جهانی منزوی کند، دولت‌های سعودی و اسرائیل از تحریم‌های گسترده‌ای حمایت می‌کنند که مرتبط با برنامهٔ هسته‌ای نباشد اما در عمل تمامی مزایای اقتصادی توافق اتمی را برای ایران از بین ببرد.

دوم: در حالی که اوباما معتقد بود آمریکا دیگر منافع استراتژیکی در ذخائر نفتی خاورمیانه ندارد، ترامپ می‌گوید که آمریکا برای حمایت از هم‌پیمانانش در منطقه هزینهٔ بالایی متحمل شده و باید آن‌را پس بگیرد. او اظهار کرده است که متحدان عرب آمریکا «هیچ چیز جز پول ندارند.» بنابراین، ترامپ میخواهد سیاستی در پیش گیرد تا در ازای رویکرد خصمانه مقابل ایران، دلارهای نفتی شیوخ عرب را عاید کشورش کند. چنین معاوضه‌ای، با در نظر گرفتن لایه‌های زیرین عوامل بی‌ثباتی منطقه، تضمینی بر ادامهٔ بحران و فراتر رفتن آن ازمنطقه است.

سوم: ترامپ می‌خواهد که فروش تسلیحات آمریکایی را به سعودی‌ها گسترش دهد و در این راستا، طی سفرش به عربستان، قراردادی به ارزش ۱۱۰ میلیارد دلار با این کشور به امضاء رساند. لیکن سرازیر کردن سلاح به منطقه‌ای که در حال حاضر هم بی‌ثبات است، مدت‌هاست که باعث منازعات مخربی چون جنگ یمن شده است. از سوی دیگر، این کار دورنمای حل بحران‌های منطقه‌ای از راه دیپلماسی، راتیره و تار می‌کند.

چهارم: تمجید ترامپ از عربستان سعودی، بیشتر باعث شیوع تروریسم می‌شود تا جلوگیری از آن. او در جریان فعالیت‌های انتخاباتی‌اش، ریاض را «بزرگ‌ترین حامی مالی تروریسم در جهان» خوانده بود. حال ترامپ روابط عربستان و آمریکا را «روابطی استراتژیک» نامیده است و در عوض، ایران را متهم می‌کند که در «صدر کشورهای حامی تروریسم» قرار دارد. این تغییر مشی، اثری معکوس بر جای خواهد گذاشت. افزایش فشار بر ایران باعث خواهد شد تا توانایی این کشور در مقابله با گروه‌های تروریستی در عراق، سوریه و سایر بخش‌های منطقه، کاهش یابد. گروه‌هایی چون دولت اسلامی [داعش]، القاعده و جبهه النصره در ایدئولوژی وهابی‌گری با سعودی‌ها شریکند. حمایت از عربستان سعودی باعث گسترش چنین عقایدی خواهد شد

بخش دوم در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics