انگیزه‌های پنهانی ترامپ از سفر به عربستان.. دکتر رضا اختیاری امیری.. بخش دوم..۴

انگیزه‌های پنهانی ترامپ از سفر به عربستان

دکتر رضا اختیاری امیری

بخش دوم

4. اعلام حمایت از متحدان منطقه ای: ترامپ با تغییر راهبرد ایالات متحده در رابطه با عربستان سعودی مصمم است تا ضمن رفع سرخوردگی نخبگان سعودی از سیاست‌های دولت اوباما، مجدداً حمایت قاطع خود را از ریاض به‌عنوان متحد استراتژیک منطقه‌ای آمریکا اعلام نماید. سیاست‌های منفعلانه اوباما در منطقه به‌ویژه درقبال ایران، موجب خشم و نارضایتی شدید رهبران سعودی شد. به‌گونه‌ای که برخی از مقامات این کشور نظیر بندر بن ‌سلطان، پیشتر از «تجدید نظر» در روابط با واشینگتن سخن به میان آورند. درهمین‌ارتباط، «بروس ریدل»، تحلیلگر سابق سیا و کارشناس مؤسسه بروکینگز، بیان می‌دارد «اعراب خوشحالند که اوباما رفته است، آنها از بی‌عملی اوباما در غرب آسیا که موجب گسترش موج بهار عربی شد سرخورده‌اند. آنها معتقدند اوباما به جای حمایت از آنها به اعمال فشار می‌پرداخت و اساساً، اوباما خود یکی از دلایل فروپاشی کشورهای عرب و سقوط آنها به دست امواج بهار عربی بود»؛ لذا سفر ترامپ به ریاض می‌تواند موجب دلگرمی مجدد نخبگان سعودی شده و این اطمینان را حاصل نماید که واشینگتن همانند قبل حامی و متحد راهبردی عربستان است.

5. مقابله با گسترش نفوذ روسیه در منطقه: سفر ترامپ به غرب آسیا از جهتی می‌تواند در چهارچوپ رقابت قدرت‌های بزرگ نیز قابل تحلیل باشد. تحولات ژئوپلیتیک غرب آسیا به همراه سیاست‌های منفعلانه اوباما در منطقه و همچنین دگردیسی در سیاست خارجی دولت وی با اتخاذ استراتژی اوراسیایی بستری را فراهم نمود تا روسیه به‌عنوان کنشگر رقیب نفوذ خود را در غرب آسیا افزایش دهد. نخبگان ایالات متحده به‌خوبی بر این امر واقف هستند که تأمین منافع ملی آن کشور در منطقه و جهان مستلزم حضور گسترده در منطقه غرب آسیا و ممانعت از یکه‌تازی رقیب قدرتمند، یعنی روسیه در منطقه است. کشوری که به سرعت درحال احیای جایگاه گذشته خود در مناسبات جهانی است. دراین‌ارتباط، احیای روابط با قدرت‌های منطقه‌ای مانند عربستان، که در بسیاری از مسائل نظیر نحوه برخورد با ایران، سوریه و یمن با روسیه مشکل دارد، می‌تواند منافع آمریکا را در معادلات جهانی قدرت‌ها تا حدودی تأمین نماید.

درمجموع می‌توان بیان کرد که سفر ترامپ به عربستان با انگیزه‌ها و اهداف گوناگونی انجام شد که یکی از محورهای اصلی این سفر مهار قدرت ایران و مقابله با نفوذ راهبردی این کشور در ژئوپلیتیک غرب آسیاست. برگزاری اجلاس کشورهای اسلامی با حضور بیش از پنجاه تن از سران به رهبری ریاض و تاکید بر نقش بی‌ثبات‌کننده و تهدیدزی ایران در منطقه در همین رابطه قابل ارزیابی است. اگر تا پیش از این، توافق هسته‌ای و برجام به ذهنیت تقابلی مقامات ریاض شکل داده بود و تمام تلاش خود را برای جلوگیری از این معامله به‌عمل آوردند؛ اما با انجام توافق و قرار گرفتن ایران در فرآیند راستی‌آزمایی و عمل به تعهدات، سعودی‌ها نیز با عبور از برجام و به رسمیت شناختن غیرمستقیم آن، توجه خود را بر نقش ایران در غرب آسیا متمرکز کردند. درهمین‌رابطه، سخنان عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان، حائز اهمیت است که اذعان کرده بود «عربستان در صف اول کشورهایی ایستاده که با دخالت‌های منفی ایران در امور منطقه مقابله می‌کند»؛ بنابراین با توجه به خصومت ترامپ نسبت به ایران، به‌نظر می‌رسد رهبران عربستان حساب ویژه‌ای برای رئیس‌جمهور جدید آمریکا باز کرده اند؛ لذا ضرورت دارد تا دستگاه دیپلماسی کشور ضمن تقویت سیاست چندجانبه‌گرایی منطقه‌ای، رهیافت مناسبی را جهت مواجه با پدیده ترامپ اتخاذ نماید.

بخش اول در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics