هژمونی آمریکا در خط پایان.. بخش دوم

هژمونی آمریکا در خط پایان

بخش دوم

رویکرد «آتش و خشم» او در قبال کره‌شمالی تلاش‌های اولیه رکس تیلرسون (وزیر خارجه) و جیمز متیس (وزیر دفاع) برای اطمینان دادن به کره‌جنوبی و ژاپن مبنی بر اینکه آمریکا آنها را در وضعیت خطر قرار نخواهد داد را بر باد داد. تیلرسون شاهد بود ترامپ بارها تلاش‌های او برای برقراری روابط حسنه میان متحدان از هم گسیخته و عرب حاشیه خلیج‌ فارس آمریکا را بر باد داده است. افشای متن مذاکرات تلفنی میان ترامپ و رهبران استرالیا و مکزیک نشان می‌دهد که آنها (مالکولم، نخست‌وزیر استرالیا و انریکو پنانیه‌تو، رئیس‌جمهور مکزیک) به‌خاطر تعامل با «هومر سیمپسون» و نه تعامل با «رهبر جهان آزاد» می‌توانند بخشیده شوند.

هر قدرت هژمونی یک تاریخ مصرفی دارد و آمریکا هم از این قاعده مستثنا نیست. حتی طی روزهای آرام دهه 90- به‌خاطر می‌آورید زمانی که آمریکا «ابرقدرت» بود؟- دولت پرزیدنت بیل کلینتون روی ایجاد نهادها و نظم بین‌المللی قاعده محوری متمرکز شده بود که امیدوار بود ظهور اقتصادی و استراتژیک چین را مهار و برتری نصفه و نیمه آمریکا را بسط دهد. به دلایل مختلف، این رویه نیز نتیجه خوبی نداشت. در این مورد و موارد دیگر، تمایل دموکراسی‌های دیگر برای حل چالش‌های غیرقابل حل جهان خوشایند و مورد استقبال بود. افزون بر این، خواه در زمینه مسائل تجاری یا امنیتی، ترجیح و تمایل قوی ترامپ برای معادلات دوجانبه که به آمریکا اجازه می‌دهد تا از بیشتر ابزارهایش استفاده کند می‌تواند به مزیت‌هایی آشکار منجر شود.

اگر ترامپ و «شی» رئیس‌جمهور چین به پیمانی دست یابند که منافع مربوطه‌شان را متوازن کند خیلی بهتر خواهد بود. این رویکرد می‌تواند به بهبود روابط با ژاپن، بریتانیا و متحدان و شرکای دیگر آمریکا هم کمک کند. در مجموع، توافقات قدرتمند دوجانبه می‌تواند مبنایی برای توافقات قدرتمند چندجانبه در سال‌های آینده باشد. اما حتی توافقات دوجانبه هم مستلزم میزانی از نظم و همکاری است که ظاهرا ترامپ هنوز فاقد آن است. پاکسازی تمام گزینه‌های سیاسی بازمانده از دولت اوباما از سوی ترامپ و عدم معرفی آلترناتیوهایی منسجم به‌جای آن آمریکا را در وضعیت و جایگاه بدی قرار داده است. اکنون کشورهای دیگر می‌توانند خلأ دیپلماتیک ایجاد شده به واسطه عقب‌نشینی آمریکا را در نقاط مختلف جهان پر کنند. تا زمانی که آمریکا عقلانیت استراتژیک خود را بازیابد، این کشور در میز چندجانبه‌گرایی جایگاه جالبی نخواهد داشت.

بخش اول در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics