هفت پیامد مرگ خاشقجی …قتل جمال خاشقجی در صورت تائید می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های دوران سه‌ساله آل سلمان باشد

هفت پیامد مرگ خاشقجی


قتل جمال خاشقجی در صورت تائید می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های دوران سه‌ساله آل سلمان باشد. چراکه این قتل تمامی تلاش‌های ولیعهد سعودی در مورد عربستان نوین را بر هم خواهد زد.

1.قتل خاشقجی حضور شرکت‌ها و رسانه‌های غربی در کنفرانس سرمایه‌گذاری عربستان را با تردید مواجه کرده است. روزنامه «نیویورک‌تایمز» اعلام کرد که این روزنامه از پشتیبانی رسانه‌ای این کنفرانس که قرار است روزهای ۲۳ تا ۲۵ اکتبر (۲ تا ۴ آبان) در ریاض برگزار شود، انصراف داده است. هدف این اجلاس که در اشاره به نشست اقتصادی سالانه «داووس» به «داووس در صحرا» معروف شده و در هتل «ریتز کارلتون» برگزار می‌شود، جذب سرمایه‌گذاران خارجی برای طرح‌های چند صد میلیارد دلاری «محمد بن سلمان» ولیعهد سعودی است. رسانه‌های خبری جهان ازجمله سی ان ان، فایننشال تایمز، نیویورک‌تایمز، سی ان بی سی و بلومبرگ نیز از عدم حضور خود در این کنفرانس سرمایه‌گذاری خبر داده‌اند. شبکه فاکس نیوز که تنها رسانه خبری غربی است که قصد شرکت در این کنفرانس را دارد، اخیراً اعلام کرده است که در حال بازنگری در این تصمیم است.

2. قتل خاشقجی حتی می‌تواند باعث از دست رفتن تخت پادشاهی برای بن سلمان نیز شود. تا پیش‌ازاین حادثه برخی از رسانه‌های غربی با بررسی وضعیت داخلی عربستان نسبت به پادشاهی بن سلمان دچار تردید شده بودند و این قتل نیز عامل و متغیری دیگر در این مورد است. سی‌ان‌ان در همین مورد تأکید کرده که سرنوشت خاشقجی ممکن است محمد بن سلمان را در سیاست بی‎رحم عربستان غرق کند. نیویورک‌تایمز نیز تأکید کرده که آمریکا باید برای خانواده سلطنتی سعودی روشن سازد که باید یک ولیعهد جدید پیدا کند. شاهزاده دیوانه‌ای که یک خبرنگار را می‌کشد، نخست‌وزیر کشوری را می‌رباید و میلیون‌‎ها کودک را به قحطی و گرسنگی می‌کشاند، هرگز نباید در ضیافت‌های شام دولتی حاضر شود، بلکه باید زندانی شود.

3.مسئله دیگر این است که پس‌ازاین قتل احتمالی سند چشم‌انداز 2030 عربستان با چالش‌های بیشتری مواجه خواهد شد. این سند پیش‌ازاین نیز در گام نخست خود یعنی فروش 5 درصد از سهام شرکت آرامکو با مشکل مواجه شده بود و قتل خاشقجی نیز می‌تواند عامل مهم دیگر در این مسیر باشد. در ژانویه 2016، محمد بن سلمان، تصمیم فروش 5 درصد از سهام شرکت آرامکو را اعلام کرد. قرار بود عایدی 100 میلیارد دلاری این اقدام به صندوق سرمایه گزاری عمومی عربستان واریز شود. اما عقب افتادن انجام این اقدام تا سال 2018 و نهایتاً اعلام به تعویق افتادن آن تا سال 2021 توسط محمد بن سلمان، چالش‌های پنهان فروش شرکت بزرگ آرامکو را بیشتر نمایان ساخته است. ارنست مونیز وزیر سابق انرژی آمریکا و تیم براون و سام التمن از سرمایه‌گذاران آمریکایی اعلام کرده‌اند که نقش مشورتی خود در پروژه شهر نئوم را متوقف می‌کنند. این اتفاق باعث می‌شود احداث شهر نئوم نیز به سرنوشت شهرهای صنعتی گذشته نظیر شهر صنعتی ملک عبدالله در ریاض دچار شده و نیمه‌کاره رها شود. اکنون سند چشم‌انداز 2030 بیش‌ازپیش با چالش مواجه خواهد شد.

4. کاهش سرمایه‌گذاری خارجی: از سال ۲۰۱۵ و رسیدن سلمان بن عبدالعزیز به پادشاهی ، عربستان وارد تنش‌های گسترده‌ای با کشورهای مختلف شده است که یمن، قطر و کانادا نمونه‌هایی ازاین‌دست هستند. اکنون فعالان اقتصادی خارجی با شرایط متفاوتی از دوره ملک عبدالله مواجه شده‌اند و دیدگاه متفاوت‌تری به عربستان دارند. این تغییر نظر به دنبال سیاست‌های اخیر محمد بن سلمان شدیدتر نیز شده است. اقدامات تهاجمی بن سلمان باعث شده تا نگاه سرمایه‌گذاران خارجی نیز به این کشور تغییر کند. بررسی روند سرمایه‌گذاری خارجی در عربستان به‌خوبی این گزاره را تائید می‌کند، که اقدامات محمد بن سلمان نه‌تنها موجب جذب سرمایه‌گذاری‌های بیشتر در اقتصاد عربستان نشده؛ بلکه بخشی از سرمایه‌های قبلی نیز از اقتصاد عربستان خارج‌شده‌اند.

نگاهی به وضعیت سرمایه‌گذاری خارجی در عربستان نشان می‌دهد که در زمان رهبری ملک سلمان و به عبارت دقیق‌تر محمد بن سلمان، حجم سرمایه‌گذاری خارجی در این کشور کاهش داشته است. در ژانویه سال 2015 میزان سرمایه‌گذاری خارجی در عربستان یک میلیارد و 853 میلیون دلار بوده و تا پایان سال 2015 به بیش از دو میلیارد دلار رسید، رقمی که در سال‌های بعد تکرار نشده است. در ژانویه سال 2016 میزان سرمایه‌گذاری خارجی در عربستان، یک میلیارد و 899 میلیون دلار، و در اواخر جولای 2016 این رقم به یک میلیارد و711 میلیون دلار رسیده است. البته میزان سرمایه‌گذاری خارجی در عربستان در اوایل سال 2017 به رقم 2میلیارد و7 میلیون دلار رسیده اما اقدامات محمد بن سلمان در این سال باعث شده است تا این رقم روندی نزولی داشته باشد،به‌طوری‌که اواخر سال 2017 این رقم به یک میلیارد و 662 میلیون دلار رسیده است

بخش دوم در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics