📚📚 ادامه معرفی کتاب استبداد شرقی، بررسی تطبیقی قدرت تام.. 📖ویتفوگل در کتاب استبداد شرقی:

📚📚 ادامه معرفی کتاب استبداد شرقی، بررسی تطبیقی قدرت تام

📖ویتفوگل در کتاب استبداد شرقی:

📖بررسی تطبیقی قدرت تام نخست تحلیلی از شیوه تولید آسیایی _که نخست توسط خود مارکس مطرح شد_ به دست می‌دهد و سپس تبعات آن را در جنبه‌های گوناگون زندگی اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جوامعی که چنین شیوه‌ای را به کار بسته‌اند بررسی می‌کند. در فصل نهم این کتاب شرح کوتاهی از سرگذشت این نظریه به ویژه در کشورهای کمونیستی ارائه می‌شود.

📖مطابق با این نظریه برخی تمدن‌ها مانند تمدن‌های حوزهٔ نیل , میان رودان , سند یانگ تسه و... با توجه به ویژگی‌های جغرافیایی سرزمین خود تنها به شرط کار جمعی فراوان بر روی رودخانه‌ها , کاریزها و شبکه‌های آبرسانی به زمین‌های کشاورزی، توان دسترسی به آب کافی برای مصارف کشاورزی را به دست می‌آوردند. اما کار همگانی با شمار زیادی انسان، نیاز به سازماندهی متمرکز و نیرومندی دارد تا بتواند از عهدهٔ مدیریت آن برآید و کار ساختمان‌های بزرگی مانند سدها و کاریزها را به انجام برساند. این مدیریت مقتدر به مرور زمان به حوزه‌های دیگر زندگی جوامعی که ویتفوگل آن‌ها را جوامع آب سالار می‌خواند از جمله سازماندهی ارتش و ایجاد بناهایی که کاربری به جز آبیاری دارند (مانند کاخ‌ها، معابد، جاده‌ها و...) سرایت می‌کند و در نهایت با تمرکز هرچه بیشتر قدرت سیاسی و ثروت در یک نقطه، حاکم را دارای قدرت مطلقه می‌گرداند. این درحالی است که در جوامع اروپایی و همچنین استثنائاتی مانند ژاپن به دلیل دسترسی آسان به منابع آب نیاز به چنین سازماندهی وجود نداشت.

📖«وجود دستگاه دیوانی متمرکز و گسترده» هستهٔ اصلی نظریهٔ ویتفوگل را تشکیل می‌دهد.
می‌بایست توجه داشت که واژهٔ «شرقی» در ترکیب «استبداد شرقی» لزوماً به معنی جغرافیایی آن نیست. چه برای نمونه تمدن اینکا در منتهی‌الیه غربی جهان در ردهٔ دولت‌های آب سالار قرار می‌گیرد.

🔷 به ‌طور خلاصه این نوع نظام توتالیتر دارای خصوصیات زیر است:

🔹۱-تسلط و کنترل تولید به‌وسیله دولت؛ به عبارت دیگر چون دولت همه امکانات را در اختیار خود دارد، هر نوع تولید وسیعی بدون دخالت او انجام نمی‌گیرد.

🔹۲-یک نوع پیچیده شبکه جاسوسی، نظارت سیاسی، نظارت جمعیتی و یک سیستم برقراری ارتباطات

🔹۳- یک ارتش بزرگ، مجهز و تمرکزیافته و فقدان مراکز دیگر قدرت نظامی، به عبارت دیگر غیرمسلح بودن عامه مردم

🔹۴-نیروی انسانی اجباری در خدمت دولت برای شبکه و تاسیسات آبیاری و کار روی زمین و ...، مالیات سنگین و اجباری دولت و افزایش مدام آن.

🔹۵- هر نوع فعالیت اقتصادی با اجازه دولت انجام می‌گیرد. فقدان هر نوع آزادی تجاری و تولید مانوفاکتوری، دولت همچنان کنترل تجارت و تولید را در دست دارد، بازرگانان و مالکان تحت عنایت و خواسته دولت می‌توانند فعالیت کنند. خلاصه اینکه هر نوع تولید شبه‌سرمایه‌داری وجود نخواهد داشت.

🔹۶- دولت شدیدا تمرکز یافته است و قدرت خود را از طریق به کار بردن سنت و ایدئولوژی تثبیت می‌کند و هر نوع فعالیت اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی تحت اختیار دولت است.با توجه به این خصوصیات است که ویت‌فوگل نظام این جوامع را «استبداد شرقی» می‌نامد. برای ویت‌فوگل وقتی دولتی تمرکز یافته است و هیچ نوع گروه اجتماعی دیگر یارای مقاومت با آن را نداشته باشد، نظامی، همه‌‌گیر و توتالیتر است. ویت‌فوگل معتقد بود بوروکراسی و طبقه حاکمه یکی و وابسته به یکدیگر هستند.»

بخش اول و دریافت کتاب در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics