طرح خاورمیانه بزرگ.. نویسنده: روح‌االله جمعه‌ای

طرح خاورمیانه بزرگ

نویسنده: روح‌االله جمعه‌ای

📃«پس از یازده سپتامبر ۲۰۰۱ امریکا با استفاده از فرصت به دست آمده و با این پیش‌فرض که دارای رسالت تاریخی برای برخورد با تهدید‌های جهانی است‌، سیاستی یک‌سونگر و قدرت‌محور در پیش گرفت. با توجه به اهمیت و بیلان نفت و گاز در انرژی جهانی و با توجه به این واقعیت که آمریکا با دارا بودن ۲ درصد ذخائر نفت جهان حدود ۲۵ درصد نفت جهان را مصرف می‌کند، انگیزه لازم را برای این کشور به منظور تامین امنیت منابع نفت و گاز و مسیرهای انتقال آنها فراهم کرد، تا علاوه بر تامین نیازهای انرژی خود از طریق حضور و ایفای نقش موثر در امنیت منابع نفت و گاز و مسیرهای انتقال آن، رقبای خود را نیز کنترل کند.
🔸اهمیت منابع نفت و گاز خاورمیانه و خزر، که حدود ۶۴ درصد ذخایر انرژی جهان را در بر می‌گیرد، موجب شده است تا آمریکا برای ایجاد بسترهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی هم سو با منافع خود در منطقه خاورمیانه با هدف تثبیت هژمونی جهانی خود، طرح خاورمیانه بزرگ را مطرح سازد. شکل‌گیری زمینه‌های طرح خاورمیانه بزرگ با تهاجم عراق به کویت در سال۱۹۹۰ آغاز شد و با رویداد ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ و آغاز استراتژی تازه آمریکا در خاورمیانه و به ویژه عراق به بار نشست.
🔸طرح خاورمیانه به دنبال ایجاد سازگاری بین کشورهای درون منطقه‌ای نظیر سازگاری اعراب و اسرائیل از یک طرف و ایجاد سازگاری کل منطقه با سیستم بین‌المللی نظیر تجارت جهانی و جز اینها به رهبری آمریکا از طرف دیگر است‌.
🔸امریکا به منظور ایجاد بسترهای سیاسی، اجتماعی‌، فرهنگی و اقتصادی هم‌سو با منافع خود در منطقه خاورمیانه‌‌، طرح خاورمیانه بزرگ را مطرح ساخت‌. در تعریف حدود خاورمیانه بزرگ می‌بایست مقوله‌هایی خاص مانند مناقشه اعراب و اسرائیل‌، مسائل خلیج فارس‌، حوزه دریای خزر و شبه قاره درنظر گرفته شود.همچنین مسائل جغرافیای استراتژیک، مانند منابع انرژی ، کمبود آب و گسترش تسلیحات از موضوعات مورد توجه در این حیطه‌اند.
🔸این طرح از گزارش‌های سال ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳ برنامه ملل متحد براي توسعه انسانی جهانی عرب الهام می‌گرفت که واپس‌ماندگی خاورمیانه را ناشی از ضعف‌های موجود در سه زمینه آزادی، دانش و وضعیت زنان می‌دانست و مجموعه‌ای از توصیه‌ها و دستورات را ارائه می‌کرد، طرح خاورمیانه بزرگ از موریتانی در غرب تا پاکستان در شرق و از ترکیه در شمال تا یمن و سودان در جنوب را در بر می‌گیرد.
🔸این طرح هر چند اسرائیل را هم در بر می گیرد اما به زعم طراحان طرح , اسرائیل یک کشور دمکراتیک بوده و این طرح بر روی کشورهای عربی متمرکز است. اعلام این طرح که به صورتی یک سویه توسط آمریکا تهیه شد و از سوی مقامات آن کشور به لزوم اجرای آن تاکید شده است، واکنش های شدیدی را در سطح منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در پی داشته است. بسیاری از دولتمردان منطقه‌ای بر این باورند که هدف از این طرح تغییر ساختارهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی منطقه در راستای تامین منافع آمریکا و تضمین منافع و امنیت اسرائیل می‌باشد.»

دریافت در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics