سرنوشت ونزوئلا در انتظار ایران؟.. نویسنده: گرت فرایسن.. بخش اول

سرنوشت ونزوئلا در انتظار ایران؟

نویسنده: گرت فرایسن

بخش اول

دولت ایران درگیر بین یک بن بست سیاسی و یک بحران اقتصادی

بحران اقتصادی در ایران از ماه اکتبر گذشته که دونالد ترامپ به خروج از توافق هسته ای تهدید کرد، تشدید شد. اما همچنان بسیاری از مردم سوء مدیریت و فساد در رده های بالای دولت و نظام را عامل بحران کنونی می دانند و همین مساله تفاوت فشارهای اقتصادی کنونی به موارد پیشین است.

دیپلماسی ایرانی: «متزلزل» بهترین واژه برای توصیف شرایط کنونی در ایران است. تلاقی سیاست های ژئوپولتیک، اقتصادی و داخلی با تغییرات دردناکی همراه خواهد شد. ایران چگونه به اینجا رسید و به کجا می رود؟

شرایط از وقتی به وخامت گرایید که دولت ترامپ از توافق هسته ای حاصل شده بین ایالات متحده، آلمان، چین، روسیه، فرانسه، بریتانیا و ایران در سال 2015 (برجام) عقب نشینی کرد. مزایای گشایش تجاری بیشتر به روی ایران به دو دلیل هیچ گاه رخ ندادند. اول اینکه نمایندگان دولت پیش پرداخت های نقدی به ایران را در زمان حصول توافقنامه به جای تقسیم کردن بین مردم، احتکار کردند. بدین ترتیب، حصول برجام با افزایش صرف هزینه در داخل همراه نشد که بتواند به مردم در کنار آمدن با مسائل اساسی همچون کمبود آب و آلودگی هوا کمک کند. در مقابل، پول ها برای تامین مالی بخش های نظامی و موسسات مذهبی خرج شدند و همین مساله خشم مردم را برانگیخت. دوم، ترامپ چند ماه پیش آمریکا را از توافق خارج کرد و از اعمال مجدد تحریم ها خبر داد. این مساله توانایی ایران را در تجارت نفت و دیگر محصولات در برابر دلار آمریکا یا یورو محدود ساخت. بدون «ارز سخت» واردات مواد غذایی و دیگر محصولات اساسی با مشکل مواجه شد که این مساله هم خشم مردم و اعتراض های خیابانی را در پی داشت.

شرایط کنونی ایران شباهت های ترسناکی به بحران ونزوئلا دارد که عبارتند از:

* ارزش ارز ملی در بازار سیاه خیلی پایین تر از نرخ رسمی آن است؛

* فساد و چپاول توسط افراد نزدیک به دولت به شدت گسترده است؛

* به عملکرد دستگاه قضایی انتقاد هست؛

* نرخ بیکاری جوانان به شدت بالا و در حال افزایش است؛

* نرخ تورم به سرعت بالا می رود؛

* در پی محدودیت دسترسی به دلار، ذخایر ارزی کشور به شدت کاهش یافته است؛

* کشور در عرصه بین المللی وجهه خوبی ندارد و این مساله تحمل شرایط را برای مردم به شدت دشوار می کند؛

همچنین همانند ونزوئلا اطلاعات و آمارهای اقتصادی چندان دقیق و قابل استناد نیستند و این مساله بررسی عملکرد کنونی را دشوار می کند. این حقیقت که ارزش ریال در بازار سیاه 150 درصد از نرخ رسمی آن پایین تر است نشان می دهد که سیاست های پولی با شرایط اقتصادی همخوانی ندارد. کاهش صادرات نفتی و گاز مایع در دو هفته اول ماه اوت تاییدی بر کاهش سرعت تجارت است. نرخ تورم هم 18 درصد گزارش شده، اما برخی کارشناسان بر این باوند که نرخ تورم حقیقی چند برابر رقم اعلام شده است.


بخش دوم در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics