به اقتدار جهانی ایران میاندیشیم ارتباط با ما: هاشم منفرد @irgeopoliticsmail [email protected] انسانی کتاب: مرجع تخصصی کتب علوم انسانی ensaniketab.ir سایت ما: www.irgeopolitics.com
ترامپ، پاکستان و آینده روابط فیمابین.. بخش اول
ترامپ، پاکستان و آینده روابط فیمابین
بخش اول
در یک سال اخیر روابط فیمابین پاکستان و آمریکا دچار فراز و نشیبهای متعددی شد بهگونهای که میتوان این مدت را پرنوسانترین دوره در تاریخ روابط این دو کشور دانست. در طول دوره ریاست جمهوری باراک اوباما و بهواسطه سیاستهای ارتش و سازمان اطلاعات پاکستان در حمایت از طالبان افغانستان بهویژه شبکه حقانی که تاکنون تلفات زیادی را بر ناتو و نیروهای آمریکایی تحمیل کرد و در برابر آن فشارهای آمریکا بر اسلامآباد برای تغییر سیاستهای مزبور؛ همچنین ممانعت نمایندگان کنگره آمریکا از تخصیص کمکهای مالی تازه به پاکستان تنشهای زیادی در روابط متقابل دو کشور بروز کرد.
در این میان هیچ شکی وجود ندارد که آمریکا هرگز از اهمیت استراتژیک پاکستان در منطقه بهعنوان یک مرکز تولید بحران چشمپوشی نخواهد کرد اما با تغییر ساختار حکومتی در آمریکا و بر سر کار آمدن دونالد ترامپ قطعاً رویکردهای دو طرف تغییرات اساسی خواهد داشت.
اظهارات ترامپ در کارزار انتخاباتی خود گویای عدم رضایت وی از وضعیت موجود و احتمال تلاش وی برای تغییرات اساسی در معادلات دوطرفه است. بر اساس اخبار منتشر شده ترامپ یک بار در صفحه توییتر خود عنوان داشته بود که « صراحتاً اعلام میکنم پاکستان دوست آمریکا نیست چراکه در قبال میلیونها دلاری که به این کشور داده شده است، چیزی جز خیانت و ناامنی برای آمریکا به دست نیامده».
ترامپ همچنین وعده داده بود که در صورت انتخاب، هند از بهترین همپیمانان آمریکا خواهد بود که البته این موضوع میتواند به مناسبات شخصی ترامپ با دهلینو نیز مرتبط باشد.
ترامپ با برگزیدن «نیکی هِیلی»، فرماندار کارولینای جنوبی بهعنوان نماینده آمریکا در سازمان ملل، و «سیما وِرما»، بهعنوان ریاست نهاد موسوم به «مراکز درمانی و خدمات پزشکی» این کشور، همچنین با ارائه فهرستی از سرمایهگذاریهای دولت جدید آمریکا در هند که چندین پروژه آن، جذاب توصیفشدهاند، نشان داده است که در گسترش مناسبات اقتصادی و تجاری با طرف هندی مصمم است و نفوذ لابی هندیتبارها در دولت ترامپ احتمالاً مناسبات سیاسی طرفین را بیش از دوران ریاستجمهوری اوباما گسترش خواهد داد. امری که از دید اسلامآباد به این معناست که احتمال حمایت واشنگتن در دوران ریاستجمهوری ترامپ از هند در برابر پاکستان در شرایطی که تنش فزایندهای میان این دو همسایه دارای سلاح اتمی بهوجود آمده، بیش از سایر گزینههاست.
ترامپ بارها در رابطه با کشته شدن نیروهای آمریکایی در افغانستان اعلام داشته است که این نیروها توسط نیروهای افغان آموزش دیده توسط واشنگتن و به واسطه پاکستان قربانی شدهاند و به همین دلیل آمریکا باید ضمن خروج نیروهای خود از افغانستان تمرکز خود را روی پاکستان بهعنوان مرکز افراطگرایی طالبان قرار دهد.
در این میان اما باید مهمترین تنش روزهای اخیر بین دو کشور را عدم پذیرش تیم اعزامی پاکستانی به ریاست طارق فاطمی از سوی تیم مشاوران ترامپ دانست. در روزهای اخیر که هیات های بسیاری از سراسر دنیا جهت هماهنگی با تیم مشاوران ترامپ به آمریکا سفرکرده و ملاقاتهای خود را انجام میدهند تیم اعزامی پاکستان به ریاست طارق فاطمی دستیار ویژه نخستوزیر پاکستان علیرغم اقامت دهروزه در نیویورک بدون انجام هیچ ملاقاتی به پاکستان بازگشت.
تیم مشاوران ترامپ مدعی است که سطح هیات اعزامی پاکستان مطابق پروتکل برگزاری دیدارهای رسمی نبوده و حتیالمقدور میتوانسته دیدارهای غیررسمی برگزار کند اما همین دیدارهای غیررسمی نیز برگزار نشد. این در حالی است که مقامات برخی از کشورها حتی موفق به دیدار شخص ترامپ نیز شدهاند. برخی از گزارشها دلیل این عدم همکاری را انتشار فایل گفتگوی تلفنی اخیر ترامپ و نواز شریف توسط دفتر نخستوزیری پاکستان دانستهاند. اگرچه طارق فاطمی اعلام داشت که بهرغم برخورد اخیر، پاکستان به تلاشهای خود برای بهبود روابط ادامه خواهد داد اما شرایط فعلی نشاندهنده آن است که رویکردهای آمریکا در قبال پاکستان دچار تغییرات بنیادین خواهد شد.
در این میان باید اذعان داشت که هیچ سیاستمدار آمریکا چه جمهوریخواه و چه دموکرات منکر اهمیت استراتژیک پاکستان نخواهد بود اما شکلگیری وقایع اخیر نشاندهنده نکات ظریف بسیاری است.
از یکسو پاکستان تلاش کرده است با اعزام هیاتی به ریاست دستیار نخستوزیر به نحوی در برابر اظهارات اخیر ترامپ و نیز حمایتهای وی از هند عرضاندام کند که با پاسخ سخت واشنگتن مواجه شده است.
عضویت در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@Irgeopolitics