ایران کانونی‌ترین محور نشست هلسینکی بود.. گفت وگوی محسن جلیلوند با دیپلماسی ایرانی

ایران کانونی ترین محور نشست هلسینکی بود

گفت وگوی محسن جلیلوند با دیپلماسی ایرانی

در خصوص برجام و بازگشت تحریم ها، پوتین چه سیاستی را در مقابل ترامپ برخواهد گزید؟

پیشتر اشاره کردم روسیه و شخص پوتین به دنبال حفظ منافع خود است. اساسا در دنیای کنونی هیچ کشوری منافع خود را به خاطر کشور دیگری به خطر نمی اندازد. به خصوص روسیه که در دوران اتحاد جماهیر شوروی خاطره چندان خوبی از این سیاست ها و قربانی کردن منافع خود برای منافع دیگران ندارد. برای مثال شوروی در سال های جنگ سرد برای حفظ کوبا در نزدیکی مرزهای آمریکا هزینه زندگی این کشور را تقبل کرد. اما بعد از فروپاشی تازه به این فهم رسید که بودن و یا نبودن کوبا در کنار مرزهای آمریکا نمی تواند تاثیر چندانی بر مسائل جهانی به سود شوروی بگذارد. لذا روسیه کنونی که خود در تحریم به سر می برد حاضر نیست که منافعش را برای کشوری، حال ایران و یا هر کشور دیگری به خطر اندازد. حتی اگر آن کشور جزء اقمار روسیه باشد. هر چند که شخص پوتین می داند علیرغم همسویی های تهران با مسکو، ایران هیچ گاه از اقمار روسیه نبوده و نخواهد بود. روسیه به این واقعیت اشراف دارد که حافظه تاریخی ایران بیشتر گرایش به غرب و آمریکا دارد تا روسیه؛ چه روسیه تزاری و چه اتحاد جماهیر شوروی. در طول آن سال ها همکاری های جدی میان ایران و آمریکا بر سر امنیت خلیج فارس شکل گرفته بود؛ به گونه ای که تهران نماینده و ژاندارم واشنگتن در خاورمیانه تلقی می شد. علاوه بر آن در راستای همین حافظه تاریخی زمانی که ایران پای میز مذاکرات برجامی هم حاضر شد به یک باره مسکو را رها کرد و به مذاکره مستقیم با آمریکا پرداخت. لذا این دست از رفتارها نشان از عدم اطمینان روسیه به ایران هم دارد. چرا که هر لحظه امکان دارد با همان سیاست برجامی ایران به سمت آمریکا گرایش پیدا کند. در این شرایط یقینا پوتین تمام کارت های بازی خود را خرج ایران نمی کند. پس کرملین با در پیش گرفتن همان نئورئالیسم خود نوعی پراگماتیسم منعطف روسی را در قبال منافع متضاد ایران، اسرائیل، عربستان، اروپا و آمریکا به نمایش خواهد گذاشت تا نگاه پوسیده ایدئولوژیک شوروی سابق. چون که قدرت سیاسی روسیه مانند چین نیست. بنابراین پوتین از منظر استراتژیک به دنبال حفظ موقعیت و کسب منافع روسیه با همکاری در صحنه بین الملل است. لذا روسیه در قبال بازگشت تحریم ها به دنبال برنامه ای هستند تا از طریق آن بتواند در قالب نوعی سواپ، نفت ایران را خریداری کرده و در ازایش نه پول که کالا به ایران صادر کنند. به عبارت دیگر مساله صادرات نقنی ما از طریق روسیه به گونه ای انجام می پذیرد که هم نفت ایران به نام روسیه در بازار جهانی فروخته می شود و هم روسیه به جای دلارهایی که از قبل آن دریافت کرده تنها به ما کالا خواهد داد. البته این افزون بر جدیت روسیه برای افزایش سقف تولید خود در کنار عربستان و آمریکا است. اما باید دید که آیا تهران حاضر به پذیرش چنین برنامه ای خواهد بود؟ آیا کشور تن به انعقاد چنین سواپی خواهد داد؟ البته در شرایط کنونی کمی این مساله بعید به نظر می رسد. چرا که در این صورت هم پولی دست ایران را از قبل فروش نفت نمی گیرد که به دور از هر سواپ نفتی مرسومی است و هم زمینه سیطره روسیه بر اقتصاد کشور را فراهم می کند.

ژئوپولیتیک ایرانی
@irgeopolitics