ترکیه در حال تبدیل شدن به مرکز قدرتی مستقل.. شامیل سلطانوف*.. بخش اول

ترکیه در حال تبدیل شدن به مرکز قدرتی مستقل

شامیل سلطانوف*

بخش اول

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه روز سوم می 2017 (13 اردیبهشت) در شهر سوچی میزبان اردوغان، رئیس جمهور ترکیه بود. یک روز قبل هم پوتین در همین شهر با مرکل صدراعظم آلمان دیدار کرده بود. این دیدارها تحلیل های گوناگون کارشناسان را به همراه داشت. شامیل سلطانوف، یکی از اعضای کلوب ایزبورسک در یادداشتی که در سایت رسمی این کلوب منتشر شده است به بیان دیدگاه های خود در خصوص روابط ترکیه؛ و روسیه پرداخته است.
ترکیه در حال تبدیل شدن به مرکز قدرتی مستقل
یک نکته بسیار مهم درباره ترکیه این است که اخیرا سیستم حکومتی این کشور از نظام پارلمانی به نظام ریاست جمهوری تبدیل شده است. مساله آن است که نظام پارلمانی در ترکیه سال 1922 توسط کشورهای غربی برقرار شد. این مساله به مدت صد سال وابستگی ترکیه به غرب را به دنبال داشت. نتیجه رفراندوم قانون اساسی به صورت نمادین نشان داد که ترکیه در نقشه جهان به یک مرکز قدرت مستقل تبدیل شده است و چالش‌های اروپا از سوی اردوغان یک بلوف نیست بلکه در حال حاضر اروپا بیش از آنکه ترکیه به اروپا وابسته باشد، به ترکیه وابسته است. به همین دلیل بلافاصله بعد از رفراندوم هم پوتین و هم ترامپ به اردوغان تلفنی پیروزی او در رفراندوم را تبریک گفتند. جایگاه ترکیه و رهبر آن در عرصه جهانی در حال بالا رفتن است. نقش آفرینی ترکیه هم دقیقا به همین دلیل در خاورمیانه در حال افزایش است. امروز دقیقا خاورمیانه و نه خاور دور، نه شبه جزیره کره آن نقطه ای است که ممکن است بستر شروع جنگ جهانی سوم باشد.
در نهایت نتیجه رفراندوم نشان می دهد که نخبگانی که دور اردوغان جمع شده اند به خوبی می دانند ما وارد چه دوره ای شده ایم. پوتین در همین باره چند سال قبل سخن می‌گفت. زمان تغییرات بزرگ ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک فرا رسیده است و این وضعیت سیستم جدید تصمیم گیری می طلبد. اتفاقی نیست که در روسیه ریاست جمهوری تقویت می شود و در آمریکا هم به روش خود حکومت را تقویت می کنند. اردوغان هم دقیقا در مسیری گام بر می دارد که این وضعیت جدید طلب می کند.
امروز ترکیه شریک روسیه است. اما هم پوتین و هم اردوغان می خواهند که این روابط تا سطح متحد افزایش یابد. قطعا روابط روسیه و ترکیه مشکلات زیادی دارد. ولی اختلافات در روابط روسیه و چین یا اروپا هم وجود دارد. ترکیه امروز برای روسیه نقش بسیار مهمی ایفا می کند. مساله مهم برای روسیه ایجاد یک تناسب بین منافع استراتژیک دراز مدت کشور است. مسکو هر روز بیشتر در بحران سوریه وارد می شود و مسکو نگران است که سوریه به افغانستان دوم تبدیل شود. آمریکایی ها هم دقیقا همین را می خواهند. ما هم نمی توانیم سوریه را ترک کنیم چرا که در این صورت سوریه به سرعت به منطقه کنترل آمریکا و متحدینش در خاورمیانه، پیش از همه عربستان سعودی تبدیل می شود. اگر موقعیت آمریکایی ها در سوریه تقویت شود، آمریکا می تواند سناریوی اواخر دهه 80 را تکرار کنند و عربستان و امارات را مجبور کند تا قیمت نفت را به شدت کاهش دهند. قیمت هر بشکه نفت ممکن است تا 20-30 دلار کاهش پیدا کند و این ضربه نهایی به اقتصاد ما خواهد بود. اهمیت ترکیه همین جاست، ما با کمک ترکیه می توانیم استراتژی خود در سوریه را اجرایی کنیم. مخصوصا بعد از سفر تیلرسون به مسکو و ارائه طرح آمریکا که اصلا برای ما خوشایند نبود.

بخش دوم در کانال ژئوپولیتیک ایرانی
@Irgeopolitics