نوشته‌هایی از همه جا درباره اقتصاد و اجتماع با تاکید بر رابطه قدرت و ثروت مسیر ارتباطی: @jafkheir


«در باب فرهنگ تملق‌گویی و چاپلوسی مردم ایران زمین»

سرزمین زرخیز ایران، استعداد عجیبی در پرورش انسان‌های متملق هم داشته است و فرهنگ تملق‌‌گویی و کاسه‌لیسی با قدمتی طولانی همچنان ادامه دارد. این صنعت و فعالیت بس سودآور بوده و طبیعی است خیلی‌ها را به سمت خود می‌کشد و در هر دوره نامی پیدا می‌کند اصطلاح پاچه‌خواری یا پاچه‌خاری در گویش برره‌ای هم به همین معنا است …کاری که از ما مردم عادی برمی‌آید اینست که حواس‌مان جمع باشد و تا می‌توانیم پاچه‌خارها را طرد کرده و بر دهانشان خاک بپاشیم و چنین کسانی را نماینده خود ندانیم …یک نمونه از تملق‌گویی‌های پاچه‌خاران پیرامون ناصرالدین شاه را از دفترچه خاطرات محمدعلی فروغی بخوانیم که با چشمان خویش شاهد بوده است. (نشریه اندیشه پویا ش. ۳۱، ‌ ص. ۷۴). زمانی که من در مدرسه دارالفنون بودم ناصرالدین شاه دو سه مرتبه آنجا آمد، بنابراینکه سالی یک‌بار چنانکه گفتم می‌آمد. در یکی از آن مواقع منظره‌ای دیدم که هرگز فراموش نمی‌کنم. اجمالا اینکه ناصرالدین شاه در آن مواقع هر وقت حالش اقتضا داشت به اطاق‌های درس وارد می‌شد و با معلم و شاگردان گفتگوهایی می‌کرد. یک نوبت وارد شد در اطاقی که درس زبان انگلیسی می‌دادند. ...
  • گزارش تخلف

«مراقب باشید دنبال چه راه افتاده‌اید»

در سال‌های منتهی به ۲۰۵۰، دموکراسی ماجرای متناقض و پیچیده‌ای خواهد داشت. آن کشورهایی که دموکراسی نداشته‌اند، آن را بیشتر تجربه خواهند کرد. آنهایی که دموکراسی داشته‌اند شاهد تحلیل رفتن آن خواهند بود. منظور اینکه دموکراسی در کشورهای مستبد فعلی پیشرفت خواهد کرد اما در کشورهای آزاد فعلی، حرکتی رو به عقب خواهد داشت …در نظام‌های سیاسی انعطاف‌ناپذیر مانند چین، نقطه آسیب‌پذیر حاکمان عملا همچنان عطشی خواهد بود که جامعه برای ایجاد رقابت سیاسی باز و جریان آزاد اطلاعات دارد. این حاکمان باید توجیه بیاورند که صلاح مردم را بهتر می‌دانند، اما در آینده، این کار برای‌شان سخت‌تر خواهد شد. حکومت‌ها خیلی سخت می‌توانند روش دیدن، شنیدن و خواندن شهروندانش را تعیین کنند.. دموکراسی به راحتی می‌تواند به راهی برای پنهان کردن سوءحاکمیت بدل شود. حاکمان می‌توانند با برجسته‌کردن سیرک انتخاباتی و گرفتن حمایت «دموکراتیک»، توجهات را از نقایص خودشان منحرف کنند. دموکراسی خیلی ساده می‌تواند به یکی از عوامل آن که رقابت انتخاباتی باشد، حتی با این فرض که رقابتی واقعی شکل بگیرد، فروکاسته شود و سایر عوامل لازم برای زندگی سیاسی ...
  • گزارش تخلف

«اوضاع خراب اقتصادی ناشی از نهادهای ناقص و ناکارا است».. این خودرو باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟

چنبن خودرویی به احتمال زیاد نیازی به کیسه هوا نخواهد داشت. استفاده از ترمزهای ضد قفل یا ای‌بی‌اس برای چنین خودرویی کار غیرضروری و هزینه نالازمی است چون هرگز استفاده نخواهند شد و سایر ابزارهای ایمنی مثل گذاشتن علایم هشداردهنده کنار جاده یا سرعت‌گیرها و … …اما ما در دنیایی زندگی می‌کنیم با همه جور راننده از هر قماش و فرقه. پس عقل سلیم حکم می‌کند چنین خودروهایی طراحی و تولید نکنیم و همه نوع تجهیزات و امکانات ایمنی در خودرو قرار دهیم …در عرصه سیاست هم هنگام طراحی نهادهای حکمرانی باید این نکته بسیار مهم را در ذهن داشته باشیم که ما با انسان‌هایی سروکار داریم که نقاط ضعف و خواسته‌ها و انگیزه‌های یک بشر معمولی را دارند و اصلا نمی‌توان فرض و مبنا را بر این گذاشت که دیو چو بیرون رود فرشته درآید …نویسندگان قانون اساسی به این مسئله توجه کافی نداشتند و در صحنه عمل هم ابزارهای ایمنی‌بخش باقیمانده با تفسیرهای گوناگون صاحبان قدرت هر روز کمتر و بی‌خاصیت‌تر شد.. نهاد پارلمان یکی از ابزارهای نظارتی و ترمزهایی است که به نمایندگی از مردم عادی کوچه و بازار می‌تواند و باید جلوی زیاده‌روی‌ها و گردن‌کشی‌های سا ...
  • گزارش تخلف

جملاتی از اومبرتو اکو که روز جمعه درگذشت

Umberto Eco: If I ruled the world, encourage more people to attend university, but don’t make courses easier. «اگر من حاکم جهان بودم مردم بیشتری را به دانشگاه رفتن تشویق می‌کردم اما مطالب درسی را ساده‌تر نمی‌کردم». Every government should seek to improve education. Before the First World War only around ۲۰ per cent of people in Italy received an elementary school education. Today, the problem is universities—the risk is that we reduce the entry requirements in order to give more people access to university but also lower the quality in the process. It was done in Italy recently and it was a tragedy. Now the first three years of university are too easy—students don’t have to read books longer than ۱۰۰ pages. Those in power need to understand that you have to be challenged to grow up. When I was at university, I read thousands of pages and I didn’t die!. ...
  • گزارش تخلف

«رئیس‌جمهور: ایران‌هراسی به ایران‌ستایی تبدیل شد».. بقیه را در لینک زیر بخوانید

تلاش دولت تبدیل ایران‌هراسی به ایران‌ستایی و ارائه چهره واقعی مردم ایران برای جهانیان بود تا به این ترتیب دروازه صادرات کالاهای ایرانی نیز به روی جهانیان گشوده و امکانات مورد نیاز و مواد اولیه هم بدون پیچ و خم‌های نابجای تحریم وارد کشور شود …رئیس‌جمهور افزود: دولت کوشید فضایی را ایجاد کند تا محصولات ارزان‌تر و قابل رقابت‌تر با تولیدات جهانی در کشور تولید شود تا به این ترتیب، زمینه اشتغال برای جوانان فراهم شده و امنیت شغلی برای کارگران تضمین شود …وی با تاکید براینکه برداشتن مشکلات از پیش پای مردم، وعده دولت یازدهم به مردم بود، گفت: ما می‌خواستیم، کالای ایرانی بدون مشکلات تحریم به بازارهای جهانی صادر شود و توانستیم، خطر ریسک را برای صادرکنندگان، کاهش دهیم …رئیس‌جمهور اظهار داشت: آنچه در برجام به انجام رسید این بود که زمینه فعالیت و کار در کشور فراهم و دیوارهای نابجای تحریم برداشته شده است و امروز نوبت حضور و تلاش کارگران و کارآفرینان است تا دست به دست یکدیگر داده و در مسیر رونق اقتصادی و ایجاد وحدت و انسجام در کشور، برجام دوم را آغاز کند … ...
  • گزارش تخلف

«هشت تابلو از ایران ۲۰۲۰»

این تیتر اصلی انتخابی روزنامه دنیای اقتصاد امروز است که گزارش اکونومیست را شرح می‌دهد. های بودار گزارش را حذف کردند و از جدول محیط کسب وکار اکونومیست نیز نماگرهای ثبات سیاسی و کارامدی سیاسی را نیاوردند …برای فارسی برگرداندن این ضرب المثل. «He who wants a rose must respect the thorn». هم نوشتند «هر که طاووس خواهد، جور هندوستان کشد.». اما به نظرم هر گلی خاری دارد به واقعیت گزارش نزدیک‌تر است … ...
  • گزارش تخلف

«رتبه بسیار بد محیط کسب‌وکار ایران از سوی اکونومیست»

با تمام تلاش‌هایی که در چند سال گذشته برای بهبود محیط کسب‌وکار ایران صورت گرفته است و ترجیع‌بند سخنان هر فرد مسئول و غیرمسئول بهبود محیط کسب‌وکار بوده است امتیاز و رتبه‌ای که واحد اطلاعات اکونومیست به محیط کسب‌وکار ایران در پنج سال آتی می‌دهد نسبت به گذشته تغییر محسوسی نکرده و همچنان بسیار بد است …نماگرهای مورداستفاده اکونومیست با آنچه که بانک جهانی استفاده می‌کند تا حد زیادی متفاوت است …امتیاز ۴٫۸۱ از ۱۰ که نسبت به پنج سال گذشته یک امتیاز بهتر شده است و رتبه ۷۸ در بین ۸۲ کشور جهان که نسبت به پنج سال گذشته فقط دو رتبه ارتقا یافته است …ایران بهترین رتبه را برای فرصت‌های بازار با رتبه ۱۴ جهان و امتیاز ۶٫۷ از ۱۰ دارد که بالاترین جهش را نیز این رتبه شاهد بوده و از ۵۷ به ۱۴ رسیده است (در مقایسه با پنج سال گذشته که اقتصاد ایران تحریم و بسته بود و اینک باز شده و به اقتصاد جهانی می‌پیوندد.). اما بدترین رتبه‌های ایران مربوط به تشویق سرمایه‌گذاری و رقابت بخش خصوصی با رتبه ۷۹ و امتیاز ۲٫۸ از ۱۰ است و به دنبال آن رتبه مشوق‌های سرمایه‌گذاری خارجی که ۷۷ است (ضیعف‌بودن این دو نماگر همان خارها و دام‌ه ...
  • گزارش تخلف

هیرشمن و راهبردهای توسعه اقتصادی (۸).. «انتخاب‌های سرمایه‌گذاری و راهبردها»

توسعه نیازمند اجرای مجموعه پروژه‌هایی است که‌ اثراتی مطلوب بر جریان درآمدی، در گستره وسیعی از حوزه‌ها، مدیریت عمومی، تحصیل، سلامت، حمل و نقل، برق، کشاورزی، صنعت، توسعه شهری و مانند آن، می‌گذارد.. محدود بودن منابع، چه پس‌اندازهای موجود برای سرمایه‌گذاری و چه «توانایی‌های ما برای سرمایه‌گذاری»، وادارمان می‌کند تا بین پروژه‌ها دست به انتخاب بزنیم.. در علم اقتصاد سنتی، بازار با برابر ساختن بهره‌وری حاشیه‌ای (نهایی) پروژه‌های گوناگون این کار را انجام می‌‌دهد.. اما پذیرفته شده است که در هر اقتصادی بخشی چشمگیر از منابع مالی باید به پروژه‌هایی (در آموزش، سلامت، برخی خدمات عام‌المنفعه و مانند آن) اختصاص یابد که ستانده آن‌ها به آسانی قابل انتساب یا کاملا قابل بازیابی به ارزش‌های بازار نیست.. جدای از این، اقتصادهای توسعه‌نیافته به گسستگی نظام‌وار معینی بین هزینه‌های خصوصی و هزینه‌های اجتماعی گرایش دارند و در چنین مواردی، اتکا به بازار، به تخصیص بد منابع منجر می‌شود. این ملاحظات و نیازهای عملی برنامه‌ریزان توسعه، به تهیه و تدوین معیارهای سرمایه‌گذاری منجر شده است.. ...
  • گزارش تخلف

«دام‌های سرمایه‌‌گذاری در ایران»

از مهمترین دلایل عقب‌ماندگی و کم‌رشدی اقتصاد ایران، دخالت صاحبان منافع خاص وابسته به مجاری قدرت در انتخاب‌های سرمایه‌گذاری و تغییر مسیر دادن آنها و سهم‌خواهی بناحق از کیک اقتصادی بوده است که از آن به سربریدن مرغ تخم طلا تعبیر می‌شود …اکونومیست (در ادامه مطلب پیشین) ‌ دو نمونه از کشتن مرغ تخم طلایی را آورده است یا زخم‌هایی که به این زودی درمان نمی‌شود.. احتیاط و بدگمانی سرمایه‌گذاران خارجی برای ورود جدی به بازار ایران. شرکت‌های بین‌المللی که خواهان بهره‌مندی از فرصت‌های گوناگونی هستند که ایران پس از برداشتن تحریم‌ها عرضه می‌دارد باید ریسک‌های معامله و درگیر شدن با یک نظام سیاسی و اداری را سبک و سنگین کنند و به جان بخرند که آبستن تغییرات چشمگیری بوده است اما جریان‌های قدرتمندی از تداوم وضع سابق نیز حضور دارند.. در بین توافقات امضاشده طی بازدید حسن روحانی به اروپا در ماه گذشته تفاهم‌نامه‌هایی با شرکت‌های فرانسوی برای توسعه و بهر‌ه‌برداری از فرودگاه‌های ایران صورت گرفت. امضای این پروژه‌های فرودگاهی آشکار می‌سازد که ایران چقدر برای انجام کسب‌وکارهای بین‌المللی تغییر کرده است. نخستین ترمینال ...
  • گزارش تخلف

«خارهای اقتصاد ایران از نگاه اکونومیست»

هر آنچه می‌درخشد: ارزیابی فرصت‌ها و ریسک‌ها در ایران پساتحریم. All that glitters: Assessing opportunities and risks in post-sanctions Iran. A report by The Economist Intelligence Unit. عنوان انتخابی گزارش ویژه اکونومیست که امروز منتشر شده است بخشی از این ضرب‌المثل است که. all that glitters is not gold. یعنی هر آنچه می‌درخشد طلا نیست. اما اینجا می‌خواهد بگوید در این درخشندگی که از ایران بیرون می‌آید فرصت و ریسک توامان هست …داخل گزارش نوشته است با برداشته شدن تحریم‌ها، ایران یکی از هیجان‌انگیزترین فرصت‌ها در بازارهای نوظهور جدید است که در این هزاره تحقق می‌یابد …در مقدمه به عطش شدید روحانی برای ارتباط برقرار کردن با جهان خارج و جبران فرصت‌های از دست رفته گذشته اشاره می‌کند که چگونه بسرعت با رئیس جمهور چین قرارداد ده ساله تجاری به ارزش ۶۰۰ میلیارد دلار منعقد کرد و نیز سفری به ایتالیا و فرانسه و امضای قراردادهای مجموعا ۵۵ میلیارد دلاری …گزارش با اینکه به مزیت‌های ایران اشاره می‌کند هشدار می‌دهد یک ضرب‌المثل ایرانی هست که می‌گوید «در کنار هر گلی، خاری هم هست» …خارهای اقتصاد ایران موانع مقرر ...
  • گزارش تخلف

«ایران تنها کشور جهان با تعطیلات یک‌روزه و پنج‌شنبه-جمعه‌ای»

«ایران تنها کشور جهان با تعطیلات یک‌روزه و پنج‌شنبه-جمعه‌ای»
ایران تنها کشوری در جهان است که تعطیلات آخر هفته‌آی یک‌‌روزه و در عین حال پنج‌شنبه-جمعه‌ای دارد. در منطقه خاورمیانه، عربستان و عمان در سال ۲۰۱۳ تعطیلات را از پنج‌شنبه- جمعه به جمعه- شنبه تغییر دادند و افغانستان نیز در سال ۲۰۱۵ همین کار را کرد …اطلاعات مربوط را از ویکی‌پدیا در زیر آورده‌ام:. countries [edit]. Thursday–Friday weekend [edit]. Friday is the Muslim holiday when Jumu'ah prayers take place. Most of the Middle Eastern countries and some other predominantly Muslim countries used to consider Thursday and Friday as their weekend. However, this weekend arrangement is no longer observed (see below) …اینجا نوشته است ایران، افغانستان و جیبوتی سه کشوری هستند که تعطیلات یک روزه پایان هفته دارند. Friday weekend (One day weekend) [edit]. Three countries in the Muslim world have Friday as the only weekend day and have a six-day working week …In Iran, Thursday is half a day of work for most public offices and schools, but for most jobs, Thursday is a working day. ...
  • گزارش تخلف

«جوانان سعودی، مشاغل راحت دولتی را مگر در خواب ببینند»

«جوانان سعودی، مشاغل راحت دولتی را مگر در خواب ببینند»
گزارش امروز نیویورک تایمز درباره اثرات سقوط قیمت نفت بر جامعه عربستان. چند دهه توزیع پول هنگفت نفت بین مردم عربستان سعودی چه کار کرد؟. مشتی آدم بیکار و مفت‌خور تحویل داد که کارمند دولت بودند اما بدون اینکه کاری بکنند حقوق می‌گرفتند و انواع کالاها و خدمات ارزان و یارانه‌ای دریافت می‌کردند …حالا که قیمت نفت به زیر ۳۰ دلار رسیده و بودجه دولت انقباضی شده است نیاز به اصلاحات سریع اقتصادی است اما این ملت که عادت به اصلاحات و تغییرات اقتصادی سریع نداشته است احساس ناامنی می‌کند.. رشد بالای جمعیت، نسلی جدید از جوانان بوجود آورده (۷۰ درصد جمعیت زیر ۳۰ سال هستند) که فرصت‌های کاری و وضع رفاهی آنها از پدرانشان بدتر است … ...
  • گزارش تخلف

«تحلیل خلاف واقع counterfactual analysis». ما و ونزوئلا

«تحلیل خلاف واقع counterfactual analysis». ما و ونزوئلا
یکی از سرگرمی‌ها اینست که بنشینیم و با خود فکر کنیم اگر فلان اتفاق نمی‌افتاد یا فلان کس به قدرت نمی‌رسید چه می‌شد.. برای مثال اگر حکومت پهلوی ادامه می‌یافت و انقلاب سال ۵۷ رخ نمی‌داد ایران امروز چه وضع و هیئتی داشت. البته که چنین تصور و پیش‌بینی با گذشت نزدیک به ۴۰ سال کار سخت و ناممکنی می‌نماید.. اما تقریبا می‌توان با قاطعیت پیش‌بینی کرد اگر سیاست‌های احمدی‌نژادی ادامه می‌یافت ما را به کجا می‌برد و مثلا نرخ تورم در ایران چقدر می‌بود. چون کشور ونزوئلا آئینه تمام‌نمای سیاست‌های اقتصادی احمدی‌نژادی است.. این گزارش بلومبرگ نگاهی به وضع تورم در ونزوئلا انداخته است و اینکه ونزوئلا چه درسی‌ می‌تواند از ابرتورم آلمان جمهوری وایمار دهه ۱۹۲۰ بگیرد. تورم ونزوئلا در سال ۲۰۱۵ به ۱۰۰ درصد رسید یعنی قیمت‌ها در طی یکسال دو برابر شد (تازه ونزوئلا مثل ایران مشکل تحریم‌های جهانی را نداشته است).. پیش‌بینی می‌شود نرخ تورم ونزوئلا در سال جاری ۲۰۱۶ به ۷۲۰ درصد برسد … ...
  • گزارش تخلف

هیرشمن و راهبردهای توسعه اقتصادی (۷).. «نگاه انتقادی به نظریه رشد متوازن»

یکی از جنبه‌های نظریه رشد متوازن، بر هماهنگ باقی‌ماندن بخش‌های متفاوت یک کشور در حال توسعه تأکید دارد تا از مشکلات کمبود عرضه جلوگیری شود. صنعت نباید خیلی زیادتر از کشاورزی پیش افتد. امکانات اساسی در حمل و نقل، برق، تأمین آب و غیره- به اصطلاح سرمایه سربار اجتماعی- باید به میزان کافی عرضه شده باشد تا از رشد صنعت حمایت و آن را به تحرک وادار کند.. معمولا زمانی به آموزه رشد متوازن استناد می‌شود تا توجیهی برای جهت‌دهی و هماهنگی فرایند توسعه توسط دولت مرکزی ارائه شود. به صرف این واقعیت که بنگاه‌های خصوصی یا نیروهای بازار نمی‌توانند یک وظیفه را انجام دهند حالت ایده‌آل، سپردن آن به مقامات دولتی نیست. باید این نکته را درک کنیم که کارهایی وجود دارد که بدون توجه به اینکه به چه کسی واگذار می‌شود، انجام آن خیلی ساده از قابلیت‌های یک جامعه فراتر می‌رود. رشد متوازن به معنای توسعه چندگانه هم‌زمان، ظاهرا یکی از آن‌ها است …در جامعه‌ای که تصمیم‌های سرمایه‌گذاری به طور متمرکز گرفته می‌شود انتظار می‌رود در مخالفت با نوآوری‌هایی مثل بهبود طراحی و کیفیت تولید جاری و یا افزایش تنوع در محصول با معرفی کالاهای ج ...
  • گزارش تخلف

تمرکزگرایی در «دولت‌های رانتیر»

نوشته‌ای از من که امروز در دنیای اقتصاد منتشر شد … کوته‌فکر بودند قانون‌گذاران این کشور که پول نفت را دربست در اختیار دولت گذاشتند و فکر می‌کردند اگر در دیزی را باز بگذارند گربه خود حیا خواهد کرد …بخشی از آن را در ادامه آوردم …از حیث سیاسی، دولت‌های رانتیر به سمت تمرکزگرایی و انحصار قدرت و ثروت میل می‌کنند. فرادستان حاکم از رانت نفتی برای خریدن گروه‌های وفادار و ایجاد شبکه‌های حامی‌پروری با هدف تحکیم قدرت خویش استفاده می‌کنند. قوانین شفاف برای برگزاری مناقصه جهت تعیین کاراترین پیمانکار وجود نداشته یا به اجرا درنمی‌آید و انواع استثنائات به آنها می‌خورد. فرادستان حاکم سودآورترین قراردادها را برای اطرافیان خویش برداشته یا خواهان دریافت سهمی از قراردادهایی هستند که نصیب دیگران شده است، نتیجه اینکه محیط کسب‌وکار آلوده به تبعیض و فساد مالی می‌شود و قدرت رقابت‌پذیری تولیدکنندگان و اقتصاد تضعیف می‌گردد. سرانجام اینکه تمرکز ثروت نفتی در دستان دولت و یارانه‌دهی به بخش‌های منتخب و کالاهای معین، محیط را برای دخالت و دستکاری دولت در سازوکار بازار آزاد و کنترل قیمت‌ها مستعد می‌کند. چنین وضعی هم اجاز ...
  • گزارش تخلف

«تقلید چین از هنگ‌کنگ»

در دو دهه گذشته، همیشه این پرسش مطرح بود که آیا چین، هنگ‌کنگ را شبیه خود می‌کند یا که چین شبیه هنگ‌کنگ خواهد شد؟. نظام سرمایه‌داری بازار آزاد از طریق منطقه کوچک هنگ‌کنگ به خاک چین نفوذ کرد و سرانجام چین را سرمایه‌داری و ثروتمند کرد … ...
  • گزارش تخلف

هیرشمن و راهبردهای توسعه اقتصادی (۶).. «در دفاع از سرمایه‌‌گذاری روی فناوری‌های پیچیده»

به جای اینکه تعمیر و نگهداری را امری کاملا غیرضروری نشان دهیم، بیاییم درباره بنگاه‌هایی صحبت کنیم که در آنها حفظ و نگهداری اهمیت والایی داشته است. به صنایع و فرایندهایی فکر کنیم که در آن‌ها عدم نگهداری به جای اینکه به تخریب آهسته و تدریجی کیفیت و کمیت محصول یا قطع مختصر یکی از ماشین‌آلاتی که کل برنامه تولید را به هم نمی‌زند بینجامد، باعث خسارت‌های سنگین به شکل خرابی‌های جدی و تصادفات می‌شود.. برای نمونه این اجبار به نگهداری، ویژگی بهره‌برداری در فرایندهای یکپارچه «جریان پیوسته» از قبیل پالایش نفت و سایر دگرگونی‌های شیمیایی است. در حمل و نقل، درجه بالایی از ضرورت توجه به نگهداری در خطوط هواپیمایی وجود دارد- در اینجا بی‌توجهی به نگهداری به معنای وقوع فاجعه معینی (سقوط هواپیما) است- در حالی که بزرگراه‌ها را می‌توان به مدت طولانی به حال خود رها کرد تا تخریب شوند یعنی تا زمانی که واقعا غیر قابل عبور شوند، و حتی پس از آن پیامد بعدی، نه از بین رفتن جان و مال عده‌ای از مردم، بلکه نارضایتی و کاهش درآمد توزیع‌شده بین بسیاری از مردم است. در مورد راه‌آهن، اجبار به نگهداری حساسیت کمتری از خطوط هواپ ...
  • گزارش تخلف