قصیدۀ۸..۱۲. گر آن کیخسرو ایران و تور است. چرا بیژن شد این در چاه یلدا؟!

قصیدۀ۸

۱۲. گر آن کیخسرو ایران و تور است
چرا بیژن شد این در چاه یلدا؟!

🍃🍃🍂🍁🍂🍃🍃
کیخسرو: از پادشاهان کیانی و در اینجا به معنی مطلق پادشاه گرفته شده است، استعاره از خورشید و اختر دانش. کیخسرو پسر سیاوش و فرنگیس، دختر افراسیاب است.
تور: مقصود سرزمینی است بر آن سوی آمودریا(جیحون) یعنی ماوراءالنهر و ترکستان، پیوسته به خوارزم و از جانب مشرق کشیده تا دریاچۀ آران، توران.
بیژن: پهلوان اساطیری ایرانی، پسر گیو که به روایت شاهنامه به فرمان کیخسرو همراه گرگین به جنگ گرازها رفت، ولی گرگین او را فریب داد و به دشتی که منیژه (دختر افراسیاب، شاه توران) در آن خیمه زده بود، برد و سرانجام بیژن به فرمان افراسیاب در چاهی زندانی شد و پس از چندی به دست رستم نجات یافت. (فرهنگ تلمیحات، سیروس شمیسا)، استعاره از شاعر.
یلدا: واژه‌ای سریانی به معنی ولادت، شب 25 دسامبر که شب ولادت مسیح است؛ به شب اول زمستان -که درازترین شب سال است- شب یلدا گفته می‌شود.
چاه یلدا: اضافۀ تشبیهی، چاهی بسیار تاریک و دراز و عمیق مانند یلدا که درازترین و تاریک‌ترین شب سال است. برای این بیت دو معنی می‌توان در نظر گرفت.

۱. اگر حضرت مسیح همخانۀ خورشید و فرمانروای فلک چهارم است و بر ایران و تور حکمرانی می‌کند، چرا خفاش (مرغ) خود را که چون اسیر تاریکی‌هاست، نجات نمی‌دهد؟!

۲. اگر اختر دانش روشن‌کنندۀ همۀ جهان است، چرا مرا(شاعر) که در زندان اسیر تاریکی شدم، نجات نمی‌دهد؟!

@khaghanieshervani