فرهاد قنبری:. زیست دلالی

فرهاد قنبری:
زیست دلالی

برتولت برشت می گوید: دزدی از بانک کار دزدهای تازه کار است، دزدهای حرفه ای، بانک تاسیس می کنند.

طبق این سخن برشت باید گفت هر کشوری که در آن بانک زیاد است، دزد های حرفه ای بیشتری دارد.

نگاهی به خیابان ها و میادین شهرهای مختلف، این واقعیت ملموس را نشان می دهد که بهترین و شکیل ترین ساختمان ها را، بانک ها و موسسات مختلف مالی به خود اختصاص داده اند، بانک ها و موسساتی که به صورت قارچ گون در حال رشد هستند و هر یک با انتخاب یک نام موجه (دینی یا باستانی مانند ثامن یا پاسارگاد و....) و تبلیغات گسترده به سرعت شعبه های خود را گسترش می دهند.
البته تعبیر دزدان حرفه ای به تاسیس کننده گان بانک ها (از سوی برشت) مخصوص بانک های جوامع غربی بوده است که در اغلب آنها سود بانکی کمتر از دو درصد است.
در واقع اگر برشت با سیستم بانکداری کشور ما آشنا می شد از اصطلاحی فراتر از دزدان حرفه ای (مثلا اسطوره های دزدی) استفاده می کرد.
منطق تاسیس موسسه مالی و بانک در ایران منطق خاص و عجیبی است، منطقی که احتمالا جز معدودی از نور چشمی ها و آقازاده از آن بی خبر هستند و اجازه خبر دار شدن هم ندارند، فقط چیزی که به عنوان شهروندان (خوب و مطیع) مشاهده می کنیم این واقعیت است که بانک و موسسه ای سریع دفاتر خود را راه انداخته و بلافاصله وام هایی با سودهای نجومی پرداخت می کند و از سوی دیگر از مردم می خواهد پول خود را در آنجا سپرده گذاری کنند و سود دریافت نمایند. منطق و کارکرد آنها ساده است، این بانک ها و موسسات در ازای پرداخت سود مثلا پانزده درصد وام های با سود بیست درصد پرداخت کرده و مابه تفاوت حاصل از این دو رقم را به عنوام حق دلالی و سود خود به جیب می زنند، سودی که شمارش آن قطعا از عهده دزدهای تازه کار بر نمی آید.
البته در برخی مواقع این اساطیر دزدی حوصله جیب بری قطره چکانی شان، تمام می شود و یکجا همه سپرده های بانک و موسسه را خالی کرده و اعلام ورشکستگی می نمایند و بعد آن باز هم یک شهروند خوب میماند و پلاکاردی در دست در، مقابل مجلس و بانک مرکزی و ...
این منطق «زیست دلالی» در طول سالیان اخیر از بالا به پایین گسترش پیدا کرده و بسیاری از همان شهروندان در وسع و توان خود به آن روی آورده و اندک تجربه ای به دست آورده اند. به عنوان مثال برخی با چند صد میلیون تومان سرمایه در خانه نشسته و ماهیانه چند خودرو از سایپا یا ایران خودرو پیش خرید کرده و سپس با نرخ دلالی در بازار آزاد می فروشند، برخی در صف دلار و سکه ایستاده و از مابه التفاوت قیمت دولتی و آزاد آن ارتزاق می کنند و برخی هم در کار خرید و فروش زمین های بایر به این و آن بوده و اندک سودی به دست می آورند.
@kharmagaas