در زبان انگلیسی مبحثی در باب واژه‌سازی داریم موسوم به تشبیه حرفی

در زبان انگلیسی مبحثی در باب واژه‌سازی داریم موسوم به تشبیه حرفی. اشیا و ابزارها و پدیده‌ها در انگلیسی و زبان‌هایی که از الفبای لاتین و مشتقات آن استفاده می‌کنند، گاهی به‌دلیل هم‌شکل‌بودنِ دقیق یا تقریبی‌شان با یکی از حروف الفبا، به آن‌ها تشبیه می‌شوند و ترکیب جدیدی ساخته می‌شود.

در زبان فارسی ابزارها و پدیده‌ها به حروف الفبای فارسی تشبیه نشده است. البته در گذشته در شعر و ادبیات از برخی از تشبیهات حرفی استفاده می‌شد مانند:

دهان تنگ تو میم است گویی
شکنج زلف تو جیم است گویی

به‌هرحال، مترجمان ایرانی راه‌های گوناگونی را برای ترجمهٔ تشبیهات حرفی در پیش گرفته‌اند. در برخی موارد صرفاً وام‌گیری واژگانی صورت گرفته است، در مواردی دیگر ترجمهٔ معنایی شده و در عده‌ای دیگر از تشبیه به اشیا و پدیده‌های آشنای فرهنگ ایرانی استفاده شده است. تی‌شرت و خط‌کش T و شمع H نمونه‌های وام‌گیری واژگانی‌اند. یقه‌هفت (V-necked) و جوش سپری (T-weld) نمونه‌های تشبیه به اشیا و پدیده‌های آشنای فرهنگ ایرانی است. نمونه‌های ترجمهٔ معنایی هم این‌ها هستند: نشانهٔ پیروزی برای V-sign، آهن نبشی برای L-iron، دوربرگردان برای U-turn.
ظاهراً فارسی‌زبانان نتوانسته‌اند تشبیهی به شکلِ حروفی مانند H، K و T در زبان خود صورت دهند.

بریده‌ای از کتاب «گفتارهای نظری و تجربی در ترجمه» تألیف حسن هاشمی میناباد.

@irlogos
@linguiran🍃🌺🍃