نخستین گام برای از میان برداشتن یک ملت پاک کردن حافظه آن است.. باید کتابهایش را،. فرهنگش را،

نخستین گام برای از میان برداشتن یک ملت پاک کردن حافظه آن است.
باید کتابهایش را ،
فرهنگش را ،
تاریخش را از بین برد .
بعد باید کسی را داشت که کتابهای تازه ای بنویسد ،
فرهنگ تازه ای جعل کندو بسازد ،
تاریخ تازه ای اختراع کند.
کوتاه زمانی بعد ملت آنچه را که هست و آنچه را که بوده فراموش می کند .
دنیای اطراف آن نیز همه چیز را حتی با سرعت بیشتری فراموش می کند.

خنده و فراموشی
میلان کوندرا
برگردان: فروغ پوریاوری