در جسجوی حقایق شهریور۱۳۲۰ مشهد قسمت دوم. غلامرضا آذری خاکستر

در جسجوی حقایق شهریور1320 مشهد قسمت دوم
غلامرضا آذری خاکستر
@oralhistori
در همان ایامی که کمبود نان و گرانی صدای مردم را درآورده بود، دولت تصمیم به برقراری کوپن و جیره بندی برخی از اقلام اساسی می کند. این موضوع دراسناد اداری و مطبوعات آن زمان انعکاس داشته است. دولت در جهت آسایش و رفاه مردم طرح جیره بندی و برقراری کوپن برای اولین بار در مشهد عملی می کند. براساس يک آگهي از اداره دارائي مشهد، چنين به نظر مي‌رسد، توزيع کوپن در مشهد با دشواري‌هايي همراه بوده است:
" وزارت دارايي، شماره 51386، 10 دي 1320- قسمت مالي، به‌طوري‌که اطلاع حاصل شده، همه روزه اغلب از کارمندان اداري، به‌جاي اينکه در ساعات کار انجام وظيفه نمايند، يک عده شناسنامه از داخل و خارج شهر به نام بستگان و اقوام خود گردآوري نموده و براي دريافت کوپن قند و شکر به مأمورين صدور برگ جيره و پخش کوپن مراجعه و با اصرار زياد و تضيیع اوقات کارکنان نامبرده، تقاضاي صدور برگ جيره و دريافت کوپن مي‌نمايند. چون عمل نامبرده علاوه‌ بر اينکه مورد سوءظن و برخلاف مقررات و دستورات پخش کوپن قند و شکر است، وقت کارمندان بالا صرف دريافت کوپن قند و شکر خواهد شد و کار اداري آنها به عهده تعويق مي‌ماند، بنابراين به کليۀ کارمندان خود ابلاغ و اکيداً غدغن نماييد که از تاريخ صدور اين بخشنامه، به‌هيچ‌وجه اشخاص اداري حق مراجعه به مأمورين صدور برگ جيره و پخش کوپن را نخواهند داشت و هرگاه براي خانوادۀ خود احتياج پيدا کنند، به‌وسيلۀ ياداشت از رئيس دايرۀ مربوطه تقاضاي مراجعه و دريافت کوپن بنمايند. در اين مورد هم دستور مقتضي به مأمورين صدور برگ جيره‌بندي داده شده، هرگاه از اين تاريخ به بعد اشخاص مزبور وقت اداري خود را بي‌جهت تلف نموده و به‌عمل نامبرده ادامه دهند، گزارش دهيد تا اضافه بر اينکه روز ادامه به اين عمل را به نام غيبت دو برابر حقوق مقرره جريمه، درصورتي‌که عمل آنها مورد سوء ظن قرار گيرد مورد تعقيب اداري واقع خواهند گرديد. رئيس دارايي مشهد. کوثر
روزنامه راستی در28فروردین ماه سال 1322 مقاله جیره بندی به قلم ع.م. پیاده را اختصاص به کوپن و اثرات آن در جامعه داده است در بخشی از این مقاله آمده است:
"مقصود از جیره بندی کردن یک جنس یا اجناس معین این است که چون دولت حس می کند که میزان و موجودی آن جنس در کشور کم و احتیاج مردم به آن زیاد و ضروری است در صدد بر می آید که جیره بندی کند تا همه مردم بتوانند به میزان معینی در ازاء پرداخت قیمت مثبته ای ارزان از آن جنس یا اجناس استفاده کنند و این کار بوسیله دادن کوپن انجام می گیرد که در آن سهم هر فردی معین شده است و مقدار تمام سهام مساوی و استثنایی وجود ندارد....در مشهد و شاید تمام استان نهم قند و شکر و قماش جیره بندی و در انحصار دولت است و به موجب کوپنهایی که توزیع شده هر کس می تواند مقدار معینی از این اجناس در ازاء پرداخت ارزش ثابتی از شعبات اداره خواروبار دریافت دارد...."

تاریخ شفاهی
@oralh ارتباط با ما
https://telegram.me/oralhistori