‌ 🔹 تاریخ شفاهی زیارت. ✍ آذری خاکستر

‌ 🔹 تاریخ شفاهی زیارت
✍ آذری خاکستر

🆔 @oralhistoryiran
🔸با شهادت امام رضا(ع) و ایجاد بارگاه مقدس و شکل‏ گیری شهر مشهد، زائران و گروه‏های مختلفی به این شهر مهاجرت کرده و مقیم شده ‏اند.
🔹ساختار مذهبی و باورهای مردم بخشی از فرهنگ عامه را تشکیل می‏دهند. که این باورها برگرفته از بینش مذهبی هر گروهی است. در باور عموم مردم حضور در شهری مقدس یک افتخار است‏.
🔸مصاحبه با خدام و کارمندان بارگاه رضوی بخشی از طرح‏ تاریخ شفاهی تشکیلات اداری آستان قدس رضوی بود که طی سال‏های گذشته در بخش تاریخ شفاهی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی انجام شده است.
بخش قابل توجهی از این مصاحبه ‏ها اختصاص به کرامات امام رضا(ع) داشت. یکی از سخت ‏ترین سئوالات این مصاحبه‏ ها بازگویی خاطرات از کرامات بود.
🔹عموماً این سئوال در انتهای مصاحبه و به عنوان آخرین سئوال طرح می‏شد زیرا تجربه نشان داد فضایی که پس از این سئوال به وجود می‏ آمد ادامه مصاحبه را دشوار می‏کرد.
🔸اغلب مصاحبه ‏شوندگان به خصوص خدمه حرم در طول مصاحبه به این موضوع می ‏پرداختند و متناوب از کرامات امام رضا(ع) در زندگی شخصی و خانوادگی ‏شان مطالبی را بیان می‏ کردند.
عمده مصاحبه‏ هایی که به موضوع کرامات اختصاص داشت مفصل و در چند جلسه ثبت شده اند. بیان این خاطرات بیشتر جنبه تقدس گرفته و بخشی از این مصاحبه ‏ها به خواب‏ها و رویاها اختصاص دارد.
🔹در مواردی عنایات امام مهربانی‏ها چندان در زندگی افراد اثرگذار شده که مسیر زندگی آنها را تغییر داده است.
🔸تاریخ شفاهی «زیارت» یکی از طرح‌‏های است که تا کنون انجام نشده است. چنین به نظر می‏رسد موضوع زیارت در فرهنگ‏ها و باور‏ها متفاوت است و اهمیت این موضوع موجب می‏شود تا نسبت به ثبت این موضوع اقدام شود.
🔹اهمیت زیارت تا آنجاست که در روایت‏های قدیمی که برخی از مصاحبه‏ شوندگان بازگو می‏کردند. حتی زیارت اشیاء همچون سنگ در باور و عقاید مردم در گذشته وجود داشته است. هریک از گروه ‏هایی که از اقصی نقاط کشورهای اسلامی برای زیارت به مشهد سفر می‏کنند باورها و دیدگاه ‏هایی دارند که ثبت آنها موجب تدوین تاریخ شفاهی زیارت می‏شود.
🔸نام‏گذاری مکان ‏هایی به عنوان محل سلام نشان دهنده ارادت زائران به امام رضا(ع) است‏. ورودی شهر مشهد یعنی نقطه‏ ای که گنبد و گلدسته‏ ها نمایان می‏شود به تپه سلام مشهور است.
🆔 @oralhistoryiran
مستندسازی این مفاهیم تلاشیا برای ثبت تاریخ زیارت و حفظ فرهنگ شفاهی است‏ که سینه به سینه از گذشتگان به یادگار مانده است.