خاطرات جمعی؛ هویت شهری مشهد. ⚪️اذری خاکستر

خاطرات جمعی؛ هویت شهری مشهد
⚪️اذری خاکستر
@oralhistoryiran
🔴⚪️⚪️
مشهد بعنوان کلان شهر مذهبی، ازجمله مراکزی است که طی نیم قرن اخیر شاهد تغییرات شگرفی در بافت قدیمی بوده است. دگرگونی‌های ایجاد شده در بافت و محلات قدیمی موجب شده تا از مشهد قدیم بعنوان «مشهد مدرن» با فضاها و نمادهای متفاوت یاد کرد. نمادهایی که هیچ سنخیتی با هویت مذهبی شهر ندارند. ساختمان ها و اقامتگاه های که با فرهنگ اصیل ایرانی هم‌خوانی نداشته و معماری آن تحت تاثیر معماری بیگانه شکل گرفته است. در واقع طراحان شهری بدون در نظرگرفتن تاریخ و هویت مذهبی این شهر با ترسیم نقشه‌های جدید به تخریب بافت‌های قدیمی اقدام کرده‌اند. که بخش اعظم آن توسط سرمایه‌گذارها و نهادهای دولتی با رویکرد تجاری بوده است.
به جرات می‌توان گفت: بافت شهری مشهد چنان دچار تغییر شده که نمی توان فضاسازی مناسبی برای تداعی خاطرات به وجود آورد. این تغییرات گسترده از میادین قدیمی شروع شده و تقریبا همه شهر را فرا گرفته است.
هویت به معنای احساس تعلق خاطر با محیط، خاطره‌انگیزی و وابستگی می‌باشد. اینکه گفته می‌شود هویت شهری به این معنی است که در قرن بیستم، شهر و فضاهای شهری در سیر تحول و فرایند رشد و شکل‌گیری خود به تبع تحولات و جریانات ناشی از اندیشه جهانی‌شدن امور، دستخوش تغییرات و دگرگونی‌های شگرفی گردیده. در این روند رابطه گذشته و حال فضاهای شهری از هم گسسته شده و در ارتباط معنی‌دار بین انسان و محیط سکونتش، فاصله و شکاف ایجاد شده است.
@oralhistoryiran
هالبواکس(Halbwachs) جامعه شناس فرانسوی، نظریه پرداز و طراح حافظه جمعی معتقد است: آنچه در یک جامعه باعث تداوم تاریخی می شود و سبب می شود تا یک جامعه در طول تاریخ احساس وحدت کند خاطره جمعی است. همین امر سبب می شود تا نسل های مختلف نسبت به یک جامعه احساس وابستگی کند.شهرها، معابر و میادین نقش مهمی در شکل‌گیری خاطرات جمعی شهروندان دارند. خاطرات جمعی خاطراتی است که؛ گروهی از انسان‌ها در آن سهیم هستند، آن را به دیگران انتقال می‌دهند و در شکل‌گیری آن دخالت دارند. خاطره با یادآوری و بازسازی تصویر لحظه‌های تاریخی نقش مهمی در بیان هویت فردی دارد.
چگونه بتوانیم در یک جامعه شهری امتداد تاریخی را حفظ کنیم تا این امر به حفظ هویت ما کمک کند. با تخریب فضا های شهری، همه خاطرات که بخشی از زندگی مردم است از بین می روند. روند بازسازی فضای شهری در هر مرحله ی (نوسازی، مرمت) باید حفظ و نگهداری خاطرات فردی و جمعی را نیز تامین کند.
مشهد شهری با پیشینه تاریخی و هویت شهری، متعلق به همه است.بنابراین خاطره انگیزی شهر و تعلق خاطر شهروندان در فضاهای شهری بیشتر مورد نظر باشد و تلاش شود هر آنچه متعلق به هویت شهری است بعنوان میراث ملی برای انتقال به نسل های آینده حفظ شود.

تاریخ شفاهی
ارسال نظر. @oralh
https://telegram.me/oralhistoryiran