در جسجوی حقایق شهریور۱۳۲۰ مشهد قسمت پنجم. 🔴آذری خاکستر

در جسجوی حقایق شهریور1320 مشهد قسمت پنجم
🔴آذری خاکستر
@oralhistori
توقف فعالیت های عمرانی از جمله اثرات جنگ جهانی دوم محسوب می شود زیرا در طی حضور ارتش روسیه در شهر مشهد برخی از پروژه های عمرانی متوقف شده اند. در واقع شرایط پیچیده اقتصادی و تورم ناشی از جنگ جهانی دوم دامنگیر خراسان می شود و شهر مشهد هم از این قضیه ضررهای جبران ناپذیری را اخذ نموده است. ساختمان هنرستان صنعتی از جمله پروژه هایی است که به خاطر حضور روس ها در مشهد متوقف می شود. هنرستان مشهد در سال 1315 به طور رسمی تاسیس می شود. ساختمان این موسسه علمی کهاز قبل از سال 1320 شروع شده بود با ورود روس ها به مشهد تعطیل می شود. هنرستان مشهد هم در شعله‌های سوزان آن زیان‌های متعددی دید. آقای هنل به مشهد بازنگشت و اغلب هنرآموزان و دبیران که به تهران رفته بودند از بازگشت به مشهد خوداری کردند. درنتیجه، پس از آن همه فعالیت، هنرستان دچار رکود بی‌سابقه‌ای شد؛ تمام فعالیت‌ها متوقف گردید و حتی کلاس‌های پنجم و ششم، تا نیمه آذرماه نتوانستند شروع به‌کار نمایند.
در اول دی‌ماه 1320، آقای علی محمودی که خود از نقاشان زبردست و شاگرد و داماد مرحوم استاد کمال‌الملک بود، به ریاست هنرستان منصوب شد و به مشهد آمد. وی توانست به وضع از هم گسیختۀ هنرستان تا حدی سر و سامان دهد، ولی به علل مختلفی، دیگر مردم از هنرستان استقبال نمی‌کردند، به‌طوری‌که تعداد هنرجویان به‌جای افزایش کاهش می‌یافت.
چون محل سابق برای هنرستان کافی نبود، در مهر سال 1321ش هنرستان به محل جدید «باغ مرحوم حاجی ناظر»، واقع در خیابان فردوسی منتقل شد. هم‌زمان با این انتقال، مکاتبات برای تکمیل طبقۀ اول ساختمان هنرستان که بعد از وقایع شهریور 1320 متوقف شده بود، شروع گردید و بالاخره موافقت شد که طبقۀ اول و ساختمان کارگاه‌ها تکمیل شود. بالاخره در 20 خرداد 1323، هنرستان به محل اول خود منتقل شد. برای تجهیز هنرستان، ماشین‌آلات درودگری فریمان که در زمان رضاشاه در آنجا نصب گردیده بود، به مشهد منتقل گردید؛ اما کارگاه فلزکاری به‌جز یک ماشین تراش که در سال 1317ش به مشهد فرستاده شده بود، فاقد وسایل ماشینی بود....(سالنامۀ دبیرستان حرفه و هنرستان صنعتی مشهد. ص 21)
ساختمان شهرداری مشهد از دیگر بناهایی است که به واسطه حضور ارتش شوروی در مشهد ساختمان آن نیمه تمام رها می شود و سال ها بعد آنجا تکمیل می شود.
در حوزه بهداشت و مسائل آموزشی هم شاهد وقفه ای نسبتا کوتاه در شهر مشهد هستیم. آموزشگاه عالی بهداشت مشهد به منظور تامین نیروی پزشک در سال 1319 تاسیس شده بود با ورود روس ها به حالت تعطیل در می آید. بعد از شهریور 1320به علت حضور روسها در مشهد آموزشگاه عالی بهداشت مدت کوتاهی تعطیل می‌شود. در این سال کمبود بودجه از مشکلات آموزشگاه بود. دانش‌آموزان ومعلمان اعتصاب می‌کنند سپس دکتر سامیراد به تهران می‌رود و پس از مذاکره بودجه آموزشگاه تأمین می‌شود و اولین سالن تشریح ساخته می‌شود. دانشجویان جهت کارهای عملی دربخشهای مختلف بیمارستان شاهرضا تقسیم می‌شدند.
علاوه بر مواردی که اشاره شد راه آهن مشهد هم که از سال 1316 شروع شده بود به خاطر جنگ و اوضاع نامساعد اقتصادی به کندی پیشرفت داشت به طوری که نوزده سال پس از آن شاهد اتمام این پروژه عمرانی هستیم. در تاریخ 24 اسفند 1316، وزیر راه، مجید آهی، طی تشریفاتی اولین کلنگ ساختمان خط گرمسار - مشهد را در ایستگاه گرمسار به زمین زد. این خط به طول 429 کیلومتر در تاریخ 2 شهریور 1320 به شاهرود رسید و در دوم خرداد 1321 از آن بهره‌‌برداری گردید و قرار بود تا پایان سال 1321 به مشهد برسد که با پیش آمدن وقایع شهریور 1320 این عملیات ساختمانی مثل بیشتر کارهای عمرانی متوقف ماند. درنهایت، ریل‌گذاری این خط در سوم اسفند ماه 1333 شروع شد و در 20 دی‌ماه 1335 به ایستگاه مشهد رسید....

تاریخ شفاهی
@oralh ارتباط با ما
https://telegram.me/oralhistori