🔹پاریس کوچولو کجاست؟. ✍احسان سیفی
🔹پاریس کوچولو کجاست؟
✍احسان سیفی
@oralhistoryiran
🔸در دوره ی جدیدتر، مردمان این دیار و حتی سایر مناطق، بجنورد را به این نام نیز می شناسند؛ "پاریس کوچولو"!
در این خصوص که واژه ی "پاریس کوچولو" از کجا آمده و چگونه شکل گرفته، گمانه زنی های فراوانی ذکر شده است. نکته ی قابل توجه این است که این واژه بیشتر مبتنی بر نقل و قول ها و به عبارتی تاریخ نقلی است و به صورت مستقیم کمتر در منابع مکتوب به آن اشاره شده است. با این حال، بررسی هر چند مختصرِ دیدگاه های مختلف درباره ی چگونگی و چرایی این نام گذاری، خالی از لطف نیست.
🔹یکی از گزارش ها که در منابع تاریخی بدان اشاره شده، بر این مطلب تاکید می کند که به احتمال فراوان، آنچه در زمان حکومت"یارمحمدخان سهام الدوله شادلو" ملقب به "یارمحمدخان شادلو" و "سردار مفخم" و طی سفر ایشان به فرنگستان در سال 1319 ه.ق اتفاق افتاده، مبانی شکل گیری این نام را برای شهر بجنورد فراهم آورده است.
🔸در این راستا شاید "راه اندازی اولین کارخانه برق"، "خیابان کشی های منظم"، "ایجاد باغ ها و نهرهای زیبا"(عمارت مفخم، باغ دلگشا، آیینه خانه و...) به سبک شهرهای اروپایی از جمله پاریس، بتواند به عنوان عوامل این نام گذاری نیز مد نظر قرار گیرد.
🔹 مثلا در کتاب سفرنامه های سهام الدوله بجنوردی، که به اهتمام قدرت الله روشنی زعفرانلو گردآمده، اشاراتی در این باره آمده است: «ره آورد این مسافرت به فرنگستان، کارخانه برقی از اروپا بود که شاید جزو اولین کارخانجات برق در ایران بود. این کارخانه در سال 1320 ه.ق در بجنورد به کار افتاد». در بخش های دیگر کتاب نیز، حیرت حکام محلی از امکانات و شرایط محیطی شهرهای اروپایی در سفر به آن مناطق بیان شده است که این امر نیز می تواند تایید کننده ی تغییرات بعدی محیط شهری بجنورد و تبدیل آن به "پاریس کوچولو" باشد.
🔸 به عبارت دیگر می توان گفت: نام پاریس کوچولو می تواند تحت تاثیر سفر ایشان به فرنگستان و بازدید از کشورهای اروپایی به ویژه پاریس و الگوبرداری از آن شهر برای ساخت بافت جدید شهری بجنورد، صورت پذیرفته باشد.
🔹با این حال، در تاریخ شفاهی و موجودِ عموم جامعه نیز بحث پاریس کوچولو به وفور و دهان به دهان می چرخد. این که در زمان حکومت قاجار چندتن از سفرا و جهانگردان فرانسوي به بجنورد سفر کرده و وقتي با امکانات اين شهر از جمله برق و شکل خيابان ها مواجه شدند، از اين شهر به عنوان "پاريسی کوچک" ياد کردند نیز بسیار بیان می شود. چرا که به گفته ی آن جهانگردان، خيابان هاي اين شهر دقيقا همانند پاريس بوده است.
🔸از این ها گذشته، برخی دیگر نیز به این نکته اشاره می کنند که سیستم خیابان کشی در شهر بجنورد توسط معماران و مهندسین فرانسوی انجام شده و به خاطر شباهت خیابان کشی های آن به پاریس به این نام شهرت پیدا کرده است. علاوه بر این نیز، عده ای با نگرشی خاص به این موضوع، اشاره به "وضعیت اجتماعی و سبک زندگی عمومی" در شهر بجنورد دارند و این نکته را به عنوان یکی دیگر از دلایل نام گذاری این شهر به "پاریس کوچولو" عنوان نموده اند.
🌏پایگاه خبری تحلیلی بجنا
✅ تاریخ شفاهی
@oralhistoryiran