در جستجوی حقایق شهریور۱۳۲۰ مشهد قسمت اخر. 🔴اذری خاکستر
در جستجوی حقایق شهریور1320 مشهد قسمت اخر
🔴اذری خاکستر
@oralhistori
تأمل در اسناد و تاریخ شفاهی موجب میشود تا با برخی از واقعیتها و جریانهایی که بعد از شهریور 1320 در مشهد شروع شده بهتر پی ببریم. در مواردی به سراغ افرادی رفتم که اسامی آنها در اسناد به عنوان تودهای ذکر شده است ولی انکار آنها یافتههای موجود در اسناد را مبهم جلوه میداد. ترس یا استرس برخاسته از تودهای بودن برای تعدادی از اعضای حزب گران تمام شده و اخراج از کار، زندان و شکنجه چنان ترسی بر هواداران داشته است که با وجودگذشت بیش از نیم قرن از آن جریان، انکار و سکوت پاسخی نا مفهوم در برابر سئوالاتم بود.
مرور برخی از اسناد نشان میدهد حکومت با تمام قوا تلاش میکند تا اعضای حزب توده منزوی شده و زمینه جذب آنها در مراکز کار فراهم نشود:
تاریخ: 26/6/1330 محرمانه
شرکت سهامی نخریسی و نساجی و برق خسروی خراسان
به قراری که شهربانی اطلاع میدهد جبرئیل که از عناصر متمایل به توده است در صد است در کارخانه نخریسی وارد کار شود. قدغن نمائید توجه داشته باشند که اقدام غیر مصلحتی نشود.
فلاح رستگار مدیر عامل کارخانه در پاسخ به نامه مذکور چنین متذکر شده: «نسبت به موضوع مندرج در نامه و امثال آن مراقبت کامل انجام خواهد شد.»
مخالفت با حزب توده فراگیر میشود دستهجات و انجمنهای مذهبی نقش فعالی داشتند. گرایش جوانان به حزب توده موجب میشود تا افرادی از قبیل استاد محمدتقی شریعتی با تاسیس «کانون نشر حقایق اسلامی» و جذب قشر روشنفکر به تفسیر و مباحث قرآنی بپردازند. مسلماً تأسیس چنین کانونی یک نوع مبارزه با شعارها و تفکرات کمونیستی بود که سراسر خراسان و مشهد را فرا گرفته بود.
تشکیلات کارگری خراسان، استانداری، شهربانی و سایر مراکز نظامی دست به دست هم داده و آخرین رگههای حزب توده را بر میچینند. آقای شهرازی رئیس اداره کار خراسان در تاریخ پنجم اسفند 1329 در نامهای محرمانه به شرکت نخریسی نسبت به فعالیت خرابکاری طرفداران حزب توده اطلاع میدهد.
«به قرار اطلاعات رسیده اغلب از افراد حزب منحله توده اخیراً شروع به فعالیتهایی نموده من جمله مشغول جمع آوری و تحریک کارگران نا راضی کارگاهها میباشند. خواهشمند است به مأمورین مربوطه دستور فرمائید به وسایل مقتضی با کمال دقت مراقب اوضاع و احوال کارگران بوده و با چشم باز به امور آنها توجه نمایند و قبل اینکه افرادی شروع به خراب کاری یا تحریکات دیگر از قبیل اعتصاب و غیره نمایند جلو عملیات و اقدامات آنها مسدود گردد.»
گزارشهای باقی مانده از فعالیتهای سیاسی کارگران سال 1330 و 1331 ادامه دارد. افراد شناسایی میشوند و در اقدامی هماهنگ اغلب فعالان دستگیر شده و بعد از بازداشت، تعدادی از آنها محاکمه شده و یا اخراج میشوند. به طوری که 19 نفر از کارگران کارخانه نخریسی و نساجی خسروی در تیرماه 1331 اخراج میشوند. از این عده نام احمد طاهری قهرمان کشتی هم در بین آنها وجود دارد و هر چند انجمن ملی تربیت بدنی و پیشآهنگی استان نهم تلاش میکند نامبرده به شغلش برگردد ولی چنین موضوعی عملی نمیشود؛ و طاهری به کشور شوروی میرود.
در مجموع اقدامات صورت گرفته علیه تودهایها موجب میشود تا تعدادی از کارگران از ترس دستگیری در سکوت به کارشان ادامه دهند. بعد از کودتای 28 مرداد 1332 و با تأسیس ساواک حرکت و فعالیتهای هواداران حزب توده در کارخانه نخریسی به مرور زمان به حاشیه میرود و به مرور فراموش میشود.
تاریخ شفاهی
@oralh ارتباط با ما
https://telegram.me/oralhistori