🔴دامغان و آیین گل غلتان
🔴دامغان و آیین گل غلتان
👉 @oralhistoryiran
✅یکی از رسوم سنتی بر جای مانده از گذشته در مناطق گوناگون شهرستان دامغان، آئین گل غلتان نوزاد در نخستین بهار از زندگی اوست. این آیین که حدود ۱۰۰ سال دیرینگی داد، در سالهای گذشته نیز توسط اهالی نقاط گوناگون شهرستان مانند شهر امیریه، روستاهای حسن آباد، جزن و غیره صورت میگیرد.
✅«آیین گل غلتان» برای نوزادانی که نخستین بهار زندگی را میگذرانند اجرا میشود و بیشتر توسط مادر، خاله، عمه و مادربزرگ انجام میشود. در صورتی که به دنیا آمدن نوزاد با موسم بهار و زمان رویش گلهای محمدی همزمان شود، تنی چند از زنان خویشاوند برای چیدن گل به میان باغها و گلزارها رفته و با گفتن صلوات و خواندن ابیاتی چون:
⭕️همه کوه و کمر بوی تو داره یا محمد
کدوم گل سرخیِ روی تو داره یا محمد
⭕️همون ماهی که از کوه میزنه سر، میزنه سر
نشان طاق ابــروی تــو داره یا محمد
مشامم تازه از بوی محمد
✅به گردآوری گلهای محمدی برای اجرای مراسم «گل غلتان» اقدام مینمایند. پس از گردآوری گلهای چیده شده، گلها را پرپر میکنند و در خانه، نوزاد را حمام کرده، پس از خشک کردن تن و بدن اش وی را میان پارچهای که معمولاً سفید است و گل برگها در آن ریخته شده، در بستری از گل برگهای محمدی میخوابانند و چهار نفر از اعضای خانواده، چهارگوشة پارچه را میگیرند و با صلوات و شعرخوانی و برای توصیف بیشتر زیباییها، نوزاد را در گل برگها تطهیر میکنند و میغلتانند. پس از انجام مراسم، مهمانان با چای و شربت و شیرینی مهمان نوازی میشوند.
✅در گذشته این آیین برای نوزادانی که در موسم بهار به دنیا میآمدند، در دهمین روز پس از تولد، در گرمابه عمومی محل، پس از غسل روز دهم انجام میشد. برای دیگر نوزادان که در دیگر موسمهای سال به دنیا میآمدند، این مراسم در نخستین بهار زندگی شان برگزار میشد. خانوادههایی که آگاهی از زمان تولد فرزند خود دارند، در درازای سال اقدام به نگهداری مقداری برگ گل در یخچال کرده، با تولد نوزاد به انجام این مراسم میپردازند.
✅بطور کلی مراسم «گل غلتان» از تولد تا یک سالگی نوزاد صورت میگیرد. در باور اهالی منطقه، غلتاندن نوزاد در میان گلهای محمدی، سبب تازگی و شادابی او و دور ماندن از زشتیها و بیماریهای گوناگون میشود. همچنین تازگی گل برگها از پوست بدن نوزاد نگهداری کرده و کودک را خوش رو و سرزنده نگاه میدارد. آیین «گل غلتان» نوزاد از نسلهای پیش به یادگار مانده و در زمره میراث معنوی شهرستان دامغان یاد میشود.
👇👇
🌏 تاریخ شفاهی
@oralhistoryiran