‌ 🔻ماجرای اولین لوله‌کشی آب در مشهد.. نامه، آب، زندگانی.. ✍نویسنده: غلامرضا آذری خاکستر

‌ 🔻ماجرای اولین لوله‌کشی آب در مشهد

نامه، آب، زندگانی

✍نویسنده : غلامرضا آذری خاکستر

🆔 @oralhistoryiran
🔸....غلامحسین‌خان افضل‌الملک، مستوفی دیوان اعلی که در سال 1320ق سفری به مشهد داشته، چگونگی آب‌رسانی به مسجد گوهرشاد را چنین شرح داده است:«نیرالدوله قنات مرحوم میرزا هدایت مجتهد را از شرکاء خرید و با مخارج بسیار از بیرون شهر از ممر و مجرای سرپوشیده که هیچ جا آفتابی نشود، آب آن را وارد صحن مقدس نمود و چهار حوض در صحن ساخت که آب در آن ها ریخته و به پایین‌خیابان روان می‌شود و محلات بی‌آب آن جا را سیراب می‌سازد. از برای آب برداشتن و وضو گرفتن، خدام صحن و زوار آسوده شدند و این صفحات بسی صفا و شکوه یافت. در روز بیست‌وهفتم جمادی‌الآخر این سال که من در مشهد بودم، آب مزبور از انهار ساخته شده به حوض‌های صحن جریان می‌یافت. اهل شهر مشهد در صحن مقدس جشنی گرفتند؛ محض تهنیت به ایالت که این کار خیر را کرده است. رؤسای ملت، ارکان و اعیان شهر جمع شده، در ایوان طلا مجلس آراستند: صرف شربت و شیرینی کردند. شعرای نامی قصیده‏ای غرا در این باب ساخته در مجلسی قرائت کردند. از آن جمله، میرزا کاظم صبوری ملک‌الشعراء آستانۀ رضویه است که قطعۀ شیوایی ساخته در این روز برخواند و صلتی لایق یافت»
🔹مرحوم غلامحسین بقیعی نویسنده و مشهدی شناس نیز با اشاره به این اقدام نیرالدوله نوشته است:«نیرالدوله والی خراسان در یکی از باغات بیرون دروازۀ سراب، نزدیک مظهر قنات متبرک سناباد و قنات موقوفۀ مسجد گوهرشاد، یک منبع آب به سبک جدید ساختند و آن را به‌وسیلۀ یک خط لولۀ آهنی به درون مسجد راه دادند. از آن پس آب قنات موقوفه، توسط تلمبۀ موتوری وارد منبع می‌شده و از آن طریق به درون هر دو حوض مسجد گوهرشاد می‌ریخته است. روز افتتاح این لوله که نخستین خط لوله‌کشی آب مشروب مشهد به حساب می‌آمده، در مسجد گوهرشاد جشن مفصلی برپا گردیده است و شعرا اشعار گوناگونی سروده‌اند که یکی از آن ها چنین بوده:
به خیرات و مبرات از ره داد/شهنشه‌زاده داد مکرمت داد
شه ما نیرالدوله که او را /بود از هر دو گیتی خانه آباد
رواق گنبد کاخ رضا را / مرمت کرد چون کاخ گهر شاد
سپس در صحن و مسجد کرد جاری/ دو جو کز آب کوثر می‌دهد یاد
به همین مناسبت آن باغ را باغ منبع و آب این خط لوله را آب مسجد می‌نامیدند»
🆔 @oralhistoryiran
🔸متن کامل مقاله در روزنامه خراسان 11/10/1396. صفحه خراسان رضوی
👇👇
http://khorasanrazavi.khorasannews.com/Newspaper/MobileBlock?NewspaperBlockID=189984