🔴نهادگرایی در تاریخنگاری جنگ ممنوع
🔴نهادگرایی در تاریخنگاری جنگ ممنوع
👉 @oralhistoryiran
✅علیرضا کمرهای که در نشست تاریخنگاری جنگ ایران و عراق در غرفه انتشارات فاتحان سخن میگفت،بیان کرد:در حوزه تاریخ ما یک تاریخنگار یا مورخ داریم یا یک وقعنگار یا رویدادنگار. مورخ در حقیقت درباره زمینهها و علل پدید آمدن رویدادها مطالعه میکند اما وقعنگار در متن واقعه قرار خواهد گرفت. ما چند شیوه و رویکرد برای فهم پژوهشی تاریخ داریم که در خصوص جنگ تحمیلی مجله «نگین» سپاه پیشرو در این زمینه بوده است.
✅وی افزود:برای فهم تاریخ جنگ جنگ تحمیلی ما باید به اعتبار تاریخِ تاریخ جنگ فعالیت کنیم و بر مفروضاتی تکیه داشته باشیم. جنگ عراق علیه ایران یک رویداد تاریخی بوده است و خوشبختانه موضوعی که در این زمینه وجود دارد این است که ثبت وقایع و فهم تاریخی جنگ همزمان آغاز شده است. اما همچنان به دلیل ماهیتی که جنگ داشته است ملاحظاتی در آن وجود دارد.
✅کمرهای یادآور شد: نگاهها و رویکردهایی به تاریخنگاری جنگ وجود دارد که به چند دسته تقسیم میشوند. نخست شیوه «گزارشنگارانه، واقعنویسانه و عملیاتمحور»، شیوه دوم نیز «گزارشمحور همراه با واقعنگاری و تحلیل از نظر شناخت سیاسی». شیوه دیگر،«بررسی عملیاتهای انجام گرفته با ملاحظات نظامی، نبردشناختی و تاکتیکی»، که این روش بیشتر از سوی ارتش و سپاه کاربرد دارد چرا که اسناد مختلفی در دسترسشان قرار دارد. همچنین نگاه دیپلماتیک و سیاسی نیز شیوه فرعی این رویکرد نسبت به تاریخ جنگ خواهد بود.
✅این پژوهشگر دفاع مقدس در رابطه با موضوع تاریخ فرهنگی دفاع مقدس خاطرنشان کرد: این رویکرد بین رشتهای و در تعامل با حوزههای انسانشناسی، جامعهشناسی، مردمشناسی و مطالعات فرهنگی است. مسئله مهم در این زمینه آن است که تاریخ فرهنگ را نباید با تاریخنگاری فرهنگی یکسان در نظر بگیریم چرا که در تاریخ فرهنگ، تاریخ مبنای مطالعه ما است. اما در تاریخنگاری فرهنگی موضوع فرهنگی نسبت به رویدادهای تاریخی مورد بررسی قرار میگیرد. در حقیقت منشأ تاریخ فرهنگی نوعی نگاهی مردمی تودهای به مسائل اجتماعی نسبت به تاریخ است. اینکه مردم در مورد رویدادها چگونه و چرا مینویسند و به چه نحوی آن را بیان میکنند مورد بررسی قرار میگیرد.سابقه این روش به «مکتب آنال» باز میگردد و در حوزه تاریخ شفاهی قدری این مسئله اهمیت یافته است؛ چرا که پیش از آن تنها افراد بالادستی جامعه میتوانستند از تاریخ صحبت کنند.
✅کمرهای تأکید کرد: جنگ ما به ماهوی جنگ یک رخداد نظامی است و در همه ابعاد اجتماعی تأثیر گذاشته و تأثیر میپذیرد. لایه رویین جنگ همان امور نظامی است. لایه دوم یا پنهان آن لایه سیاست نام دارد اما به نظر من لایه سومی نیز وجود دارد که آن را «هسته فرهنگ» نامگذاری میکنیم که عموما پس از جنگهایی که بعد از انقلاب شکل گرفتهاند بوجود میآیند. نمونه بارز این مطلب عنوانی است که هر دو سوی جنگ ایران و عراق برای نبردشان در نظر گرفتهاند. عراقیها جنگ را نبرد قادسیه نامیدند. ایران نیز از آن به نام دفاع مقدس یاد کرد. آنچه در این جنگ مشاهده شد این است که فرهنگ در آن تأثیر بسیاری داشت چرا که نوعی تفکر دینی، کربلایی و عاشورایی در آن به چشم میخورد. با نشانهشناسی میتوان اثبات کرد اصلا جنگ به این اعتبار یک نبرد فرهنگی بوده است.
✅وی افزود: مواردی همچون حمله عراق به ایران تنها به یک کشور نبود بلکه آنها انقلاب را هدف گرفته بودند. به سبب دفاعی که ریشه در آموزههای کربلا داشت نوعی بازسازی هویتی را برای ایران رقم زد و از سوی دیگر، جنگ موجب قوام قومیتها و زیرساختهای ایرانی-اسلامی شد و پس از آن ماهیت تازه یافته ما پس از جنگ نیز در گفتمان سیاسی محل اتکا قرار گرفت. از سوی دیگر در تاریخنگاری فرهنگی مواردی همچون دستنوشتهها، اشیاء، مکانها، مناسک و آیینها، باورها، شعارها، نوحهها و تعبیرها نیز خودش به عنوان مواد و مصالح تاریخنگای فرهنگی شناخته میشوند.
🌏به نقل از ایسنا
👇👇
تاریخ شفاهی
ارسال نظر. @oralh
https://telegram.me/oralhistoryiran