🔻چشم طمع روسها به آب و خاک کلات. و پس از بازگشت کتاب ایران و قضیه ایران را نوشته است
🔻چشم طمع روس ها به آب و خاک کلات
🆔 @oralhistoryiran
🔅جرج کرزن از جمله سياحان و مأموران عاليرتبه سياسي انگلیس در سال 1889 ميلادي به تمامي نواحي ايران سفر كرد. و پس از بازگشت کتاب ایران و قضیه ایران را نوشته است. در صفحاتی از آن به نقش و اهمیت کلات و چشم طمع روس ها به این خطه پرداخته است.
🔅 از سال های پیش دولت روس توجه خاصی نسبت به کلات داشته و شایعات انتزاع آن از دست دولت ایران عمدا همه جا انتشار یافته است تا در صورت انتقال مالکیت آنجا اذهان عمومی با این موضوع مانوس شده باشد. به اشخاصی که چنین قصد و خیالی را از جانب روسیه انکار دارند کافی است جواب داد که آن دولت سابقا به ایران پیشنهاد کرده بود که در ازای تسلیم کلات حصه خود را از اراضی حاصلخیز مغان در ساحل غربی دریای خزر به این دولت بدهد، ولی این پیشنهاد مورد اجابت واقع نگردید.
مولف کتاب ایران و قضیه ایران سپس به ارزش و اهمیت کلات پرداخته و نوشته است: ارزش کلات برای روسیه بواسطه تسلطی است که از آنجا بر منابع آب که وارد اترک می شود و بیشتر از آن جهت که محوری نظامی است بر تمام طوایف مرزی به علاوه از لحاظ ابهت سرشاری است که نصیب آن دولت خواهد نمود.
🔅ایران به هیچ وجه قصد تسلیم این موضع ممتاز جالب توجه را ندارد و آنجا را با چنان تعصبی نگاهداری می کند که با روش اهمال و ناتوانی او تضاد عجیبی دارد. هیچ بیگانه ای حق ورود به آنجا را ندارد مگر با اجازه مخصوص شاه و چندین نفر روسی و خود من نیز از تلاش دخول به آنجا نتیجه ای حاصل نکردم.
این سیاستمدار انگلیسی ضمن اشاره به آب و حاضلخیزی این مناطق نوشته است. در حال حاضر سیاست روس در این ناحیه عنوان کردن دعاوی روز افزونی است نسبت به آبها و نهرهایی که موجب آبیاری و حاصلخیزی متصرفات او در دشت و همچنین گسترش نفوذش در میان طوایف این منطقه است. روس ها به تدریج اراضی دامنه کوه را تا اترک تصرف نموده و مرتبا اختلاف و دعوی درباره آبهائی دارند که این اراضی را مشروب می کند. اما سرچشمه آبها در خاک ایران است و هر روز ممکن است این جریان موجب بروز بحران در روابط دو کشور بشود. که در آن صورت کلات مرکز گرانبهائی برای دولت روسیه خواهد شد و تا آنجا را به چنگ نیاورد راضی و خشنود نخواهد شد.
🌐هفته نامه پیک خورشید. شماره 42
🆔 @oralhistoryiran