🔻شلیک ۲۱ توپ به بهانه تاسیس تلگرافخانه مشهد (۱). ✍ غلامرضا آذری خاکستر

🔻شلیک 21 توپ به بهانه تاسیس تلگرافخانه مشهد(1)
✍ غلامرضا آذری خاکستر
🆔 @oralhistoryiran
▪️تاریخ‌نگاران روایت می‌کنند که نخستین دستگاهی که می‌توانست برای مسافت‌های دور و دراز پیام مخابره کند؛ «تلگراف الکتریکی» بود که در سال 1843م/1259ق. ساخته شد و دل مردمان آن دوران را به کم شدن فاصله‌ها روشن کرد.بعدها، نخستین خط تلگرافی بین پاریس و شهر روآن (Rouan) دایر گردید و از آن جا نیز به مناطق دیگر جهان گسترش یافت. خلاصه این که، سرعت انتقال اخبار از ایالات و ولایات و منافع استعماری ایجاب می کرد تا دولت های ذی نفع به فکر ایجاد خطوط تلگراف در سرزمین های مستعمراتی هم باشند.در این میان، سابقه ورود تلگراف به ایران به سال 1274 هجری قمری می‌رسد. در این سال، خط تلگراف بین کاخ گلستان و باغ لاله‌زار در تهران توسط «مسیو کرشش» اتریشی کشیده و تلگراف تبریک اعتضادالسلطنه وزیر علوم از باغ لاله‌زار به کاخ گلستان، مخابره شد. بعد از مدتی، سیم تلگراف به‌مباشرت مخبرالدوله که آن زمان کتاب دار مدرسۀ عالی دارالفنون ناصری بود به کرج برده شد.
🔺 «علی قلی‌خان» و خطی که از تهران به مشهد رسید
▫️از جمله تأسیسات نوین در دورۀ ناصری، ایجاد خطوط تلگرافی بین شهرستان‌های ایران بود. پس از فارس، گیلان، مازندران و کرمانشاهان، مشهد هم صاحب خط تلگراف شد و ادارۀ تلگراف در شهر ما نیز گشایش یافت. در تمام این سیم‌کشی‌ها و ایجاد خطوط که با دشواری و زحمت بسیار از راه‌های صعب‌العبور و نا‌امن می‌گذشت، کارشناسان خارجی نقش داشتند و مأموران تلگراف ایران با کمک آن‌ها کار می‌کردند. سال 1291ق اداره مستقل تلگراف در ایران تاسیس شد و علی قلی خان مخبرالدوله به ریاست این اداره رسید. مهم‌ترین اقدام وی ایجاد خط تلگراف از تهران به مشهد بود.
🔻الحمدلله که سیم به مشهد رسید
▪️روایت‌های تاریخی گواه آن است که 19سال پس از تاسیس تلگراف در تهران، این خط به مشهد رسیده است. شاید برایتان جالب باشد که بدانید، از جمله خطوطی که با تشریفات باشکوه در روز اول رجب 1293ق افتتاح شد، خط تلگرافی مشهد بود. این ماجرا به دوره صدارت میرزا حسین‌خان سپهسالار مربوط می‌شود. در آن برهه، «حیدر‌علی‌خان» به ریاست تلگرافخانه مشهد انتخاب شد، وی دارای منصب افتخاری سرهنگی بود. اما نخستین پیامی که از مشهد روانه خطوط تلگراف شد، گزارش بازشدن خط تلگراف بود. این خبر را شیندلر کارشناس خارجی به مخبرالدوله وزیر تلگراف به این شرح مخابره کرد:«خدمت جناب مخبرالدوله، از زرنگی حیدر‌علی‌خان سرهنگ، امروز که دوشنبه است سیم داخل شهر شده و حالا از تلگرافخانه حرف می‌زنم. شیندلر، مهر تلگرافخانۀ مبارکه به تاریخ یکم شهر رجب‌المرجب 1293 ».
🆔 @oralhistoryiran
▫️ناصرالدین‌شاه زیر این تلگراف نوشته است:«جناب سپهسالار اعظم الحمدلله تعالی که سیم به مشهد مقدس رسید، عریضه ما را به خدمت حضرت ابلاغ کنید و تشریفات از همان قرار که نوشته بودم ان شاءا... تعالی به عمل آورند.»
🔸ادامه دارد....
🌎 روزنامه خراسان رضوی
http://khorasanrazavi.khorasannews.com/Newspaper/MobileBlock?NewspaperBlockID=183764